پارچه‌بافی دوره قاجار: تفاوت میان نسخه‌ها

مراکز مهم نساجی در دورهٔ قاجار، شهرهای کرمان، یزد، اصفهان و کاشان بود.<ref>شریعت پناهی، اروپایی‌ها و لباس ایرانیان، 1373ش، ص101.</ref> در یزد، پارچه زربفت و شال مخصوصی به نام شال ابریشم می‌بافتند که رنگ آن را از روناس، گل زعفران، نیل، پوست انار و زاج کبود تهیه می‌کردند.<ref>عیسوی، تاریخ اقتصادی ایران (عصر قاجار)، 1362ش، ص429.</ref> پارچه قدک در شهرهای اصفهان، یزد، کاشان و بوشهر و پارچهٔ چهارخانه برای مصرف ملحفه در شهرهای یزد و اصفهان و پارچه دارایی (ایکات) در شهر یزد بافته می‌شد.<ref>طالب‌پور، پارچه و نساجی در ایران، 1386ش، ص79 و80.</ref> مهم‌ترین کارخانه‌های ابریشم‌بافی در شهرهای کاشان، یزد، اصفهان، تبریز و مشهد بودند.<ref>عیسوی، تاریخ اقتصادی ایران (عصر قاجار)، 1361ش، ص419 و 412.</ref> بیشترین پارچه‌های پنبه‌ای و ابریشمی در یزد تولید می‌شد.<ref>عیسوی، تاریخ اقتصادی ایران (عصر قاجار)، 1362ش، ص7.</ref> ابریشم در شهرهای یزد، کرمان و کاشان مصرف داخلی داشت؛ اما در شهرهای گیلان و آذربایجان به روسیه صادر می‌کردند.<ref>وکیل‌الساداتی و سعیدی، تاریخچه صنعت و هنر ترمه‌بافی، 1376ش، ص109.</ref> در اصفهان انواع پارچه‌های دوخته‌دوزی شده (ده یک دوزی، پیله‌دوزی، گلابتون‌دوزی و خاتمی‌دوزی)، پارچه قلمکار و نقاشی شده با موم و پارچه زری به‌خصوص زری اطلسی و دارایی می‌بافتند.<ref>افشار، یزد نامه، 1377ش، ص183.</ref>