بدون خلاصۀ ویرایش |
بازسازی متن |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''خودباوری'''}}، ادراک فرد از تواناییها و شایستگیهای خویش بهعنوان منشأ رفتار و عملکرد مؤثر. | {{درشت|'''خودباوری'''}}، ادراک فرد یا اجتماع از تواناییها و شایستگیهای خویش بهعنوان منشأ رفتار و عملکرد مؤثر. | ||
خودباوری یک سازهٔ بنیادین روانشناختی است که به اطمینان فرد به ظرفیتهای درونی خود برای رویارویی با چالشها و دستیابی به اهداف اشاره دارد. این مفهوم که در روانشناسی با خودکارآمدی و در انسانشناسی اسلامی با کرامت نفس تبیین میشود، پیششرط [[سلامت روان]] و تابآوری فردی است. اگرچه اصالت این مفهوم به لایههای شخصیتی بازمیگردد، اما در سطح کلان، تجمیع خودباوریهای فردی منجر به شکلگیری خودباوری | خودباوری یک سازهٔ بنیادین روانشناختی است که به اطمینان فرد به ظرفیتهای درونی خود برای رویارویی با چالشها و دستیابی به اهداف اشاره دارد. این مفهوم که در [[روانشناسی]] با [[خودکارآمدی]] و در [[انسانشناسی اسلامی]] با [[کرامت نفس]] تبیین میشود، پیششرط [[سلامت روان]] و [[تابآوری]] فردی است. اگرچه اصالت این مفهوم به لایههای شخصیتی بازمیگردد، اما در سطح کلان، تجمیع خودباوریهای فردی منجر به شکلگیری خودباوری عمومی میشود. تحلیلگران [[تاریخ معاصر ایران]] بیان کردهاند که ایرانیان، گذار از دوران تضعیف [[اعتماد به نفس ملی]] در عصر [[استعمار]] به تلاش برای احیای خودباوری پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] را تجربه کرده است؛ تحولی که آثار و چالشهای آن در [[سبک زندگی]]، از [[الگوی مصرف]] تا [[معماری]]، قابل بررسی است. | ||
== تعریف خودباوری == | == تعریف خودباوری == | ||
خودباوری در لغت به معنای باور داشتن به خود است،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1073207/fa علیزاده و قطبی، خودباوری در روایات امام علی(ع)، 1402ش، ص34].</ref> اما در اصطلاح [[علوم رفتاری]] فراتر از [[خوشبینی]] به معنای ارزیابی شناختی فرد از تواناییهایش برای انجام یک عمل خاص است.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3540350/ آرتینو جونیور، خودکارآمدی تحصیلی: از نظریة آموزشی تا عمل آموزشی، وبسایت PubMed].</ref> برخلاف [[عزتنفس]] که به احساس ارزشمندی کلی اشاره دارد، خودباوری ناظر به توانمندی در عمل است. در روانشناسی شناختی، این مفهوم به اعتقاد فرد به قابلیتهایش برای سازماندهی و اجرای اقدامات لازم جهت مدیریت موقعیتهای پیش رو تعریف میشود.<ref>[https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0033-295X.84.2.191 بندورا، خودکارآمدی: به سوی یک نظریه یکپارچه برای تغییر رفتار، وبسایت APA PsycNet].</ref> در اندیشهٔ اسلامی خودباوری | خودباوری در لغت به معنای باور داشتن به خود است،<ref>[https://www.sid.ir/paper/1073207/fa علیزاده و قطبی، خودباوری در روایات امام علی(ع)، 1402ش، ص34].</ref> اما در اصطلاح [[علوم رفتاری]] فراتر از [[خوشبینی]] و به معنای ارزیابی شناختی فرد از تواناییهایش برای انجام یک عمل خاص است.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3540350/ آرتینو جونیور، خودکارآمدی تحصیلی: از نظریة آموزشی تا عمل آموزشی، وبسایت PubMed].</ref> برخلاف [[عزتنفس]] که به احساس ارزشمندی کلی اشاره دارد، خودباوری ناظر به توانمندی در عمل است. در روانشناسی شناختی، این مفهوم به اعتقاد فرد به قابلیتهایش برای سازماندهی و اجرای اقدامات لازم جهت مدیریت موقعیتهای پیش رو تعریف میشود.<ref>[https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0033-295X.84.2.191 بندورا، خودکارآمدی: به سوی یک نظریه یکپارچه برای تغییر رفتار، وبسایت APA PsycNet].</ref> در اندیشهٔ اسلامی خودباوری بهمعنای باور به سرمایههای وجودی اعطا شده از سوی [[خداوند]] و [[مسئولیتپذیری]] برای شکوفایی آنها است. در این رویکرد، خودباوری، [[اعتماد به نفسِ]] متصل به [[مبدأ هستی]] است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1073207/fa علیزاده و قطبی، خودباوری در روایات امام علی(ع)، 1402ش، ص35].</ref> | ||
== ابعاد روانشناختی | == ابعاد روانشناختی == | ||
پژوهشهای روانشناختی نشان میدهد که سطح خودباوری فرد، بر نحوۀ [[تفکر،]] احساس و انگیزش او تأثیر مستقیم دارد.<ref>[https://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-2441-fa.html روستا و یاراحمد، «خودکارآمدی و رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت زنان سنین باروری شهر شیراز در سال 1392»، 1395ش، ص90-91.]</ref> از منظر روانشناختی، خودباوری از طریق چهار فرایند اصلی بر عملکرد انسان تأثیر میگذارد: | |||
# فرآیندهای شناختی: افراد دارای خودباوری، سناریوهای موفقیت را در [[ذهن]] خود مجسم میکنند تا راهنمای عملکرد آنها شود. در مقابل، [[خودتحقیری]] موجب ترسیم سناریوهای شکست و خطرات شده و توانایی حل مسئله را کاهش میدهند. | |||
خودباوری از طریق چهار فرایند اصلی بر عملکرد انسان تأثیر میگذارد: | |||
# فرآیندهای شناختی: افراد دارای | |||
# فرآیندهای انگیزشی: خودباوری تعیین میکند که فرد چه اهدافی را انتخاب کند، چقدر تلاش کند و در برابر موانع تا چه زمانی ایستادگی نماید. | # فرآیندهای انگیزشی: خودباوری تعیین میکند که فرد چه اهدافی را انتخاب کند، چقدر تلاش کند و در برابر موانع تا چه زمانی ایستادگی نماید. | ||
# فرآیندهای عاطفی: باور به توانمندی، سطح استرس و افسردگی را در مواجهه با محیطهای دشوار کنترل میکند. فردی که خود را ناتوان میپندارد، اضطراب بالایی را تجربه میکند که این اضطراب، عملکرد را مختل میسازد. | # فرآیندهای عاطفی: باور به توانمندی، سطح [[استرس]] و [[افسردگی]] را در مواجهه با محیطهای دشوار کنترل میکند. فردی که خود را ناتوان میپندارد، [[اضطراب]] بالایی را تجربه میکند که این اضطراب، عملکرد را مختل میسازد. | ||
# فرآیندهای گزینشی: انسانها محیطهایی را انتخاب میکنند که باور دارند از عهدهٔ آنها برمیآیند. خودباوری پایین منجر به محدود شدن دایرۀ انتخابها و انزوای فردی میشود.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3351108/ بلاسی و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وبسایت PubMed.]</ref> | # فرآیندهای گزینشی: انسانها محیطهایی را انتخاب میکنند که باور دارند از عهدهٔ آنها برمیآیند. خودباوری پایین منجر به محدود شدن دایرۀ انتخابها و انزوای فردی میشود.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3351108/ بلاسی و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وبسایت PubMed.]</ref> | ||
== منابع شکلگیری خودباوری == | |||
روانشناسان رفتارگرا و شناختی، چهار منبع اصلی را برای شکلگیری و تقویت خودباوری در فرد برشمردهاند: | روانشناسان رفتارگرا و شناختی، چهار منبع اصلی را برای شکلگیری و تقویت خودباوری در فرد برشمردهاند: | ||
# تجارب تسلط: مهمترین منبع، تجربههای موفقیتآمیز گذشته است. غلبه بر موانع با تلاش مداوم، تابآوری را افزایش میدهد. | # تجارب تسلط: مهمترین منبع، تجربههای موفقیتآمیز گذشته است. غلبه بر موانع با تلاش مداوم، [[تابآوری]] را افزایش میدهد. | ||
# الگوبرداری جانشینی: مشاهدهٔ افرادی شبیه به خود که با تلاش به موفقیت رسیدهاند، باور من هم میتوانم را تقویت میکند. | # الگوبرداری جانشینی: مشاهدهٔ افرادی شبیه به خود که با تلاش به موفقیت رسیدهاند، باور من هم میتوانم را تقویت میکند. | ||
# قضاوتهای کلامی: تشویقهای واقعبینانه از سوی اطرافیان مانند [[خانواده]] و مربیان، میتواند بهعنوان محرک اولیه عمل کند. | # قضاوتهای کلامی: تشویقهای واقعبینانه از سوی اطرافیان مانند [[خانواده]] و مربیان، میتواند بهعنوان محرک اولیه عمل کند. | ||
# حالات فیزیولوژیک: تفسیر فرد از تنشهای بدنی مهم است؛ افراد خودباور، تپش قلب پیش از چالش را به عنوان هیجان آمادگی تفسیر میکنند، نه نشانه ناتوانی.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3351108/ بلاسی و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وبسایت PubMed.]</ref> | # حالات فیزیولوژیک: تفسیر فرد از تنشهای بدنی مهم است؛ افراد خودباور، تپش قلب پیش از چالش را به عنوان هیجان آمادگی تفسیر میکنند، نه نشانه ناتوانی.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3351108/ بلاسی و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وبسایت PubMed.]</ref> | ||
== خودباوری در انسانشناسی اسلامی == | |||
در نگرش اسلامی، خودباوری فردی حاصل تعادل میان فقر | در نگرش اسلامی، خودباوری فردی حاصل تعادل میان [[فقر ذاتی]]، یعنی نیاز به [[خدا]] و قدرت اعطایی، یعنی خلیفةاللهی است. برخلاف روانشناسی سکولار که ممکن است به تورمِ من منجر شود، خودباوری دینی بر دوپایه استوار است: | ||
* کرامت ذاتی: انسان به دلیل نفخهٔ روح الهی،<ref>سورهٔ ص، آیهٔ 72.</ref> دارای [[کرامت ذاتی]] است<ref>سورهٔ اسراء، آیهٔ 70.</ref> و نباید خود را حقیر بشمارد. | * کرامت ذاتی: انسان به دلیل نفخهٔ روح الهی،<ref>سورهٔ ص، آیهٔ 72.</ref> دارای [[کرامت ذاتی]] است<ref>سورهٔ اسراء، آیهٔ 70.</ref> و نباید خود را حقیر بشمارد. | ||
* عاملیت و مسئولیت: باور به اینکه سرنوشت انسان | * عاملیت و مسئولیت: باور به اینکه [[سرنوشت]] انسان در گرو سعی و تلاش او است،<ref>سورهٔ نجم، آیهٔ 39.</ref> مانع از [[جبرگرایی]] و [[انفعال]] میشود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/معرفی-کتاب-خودباوری؛-سبک-زندگی-توحید/ معرفی کتاب خودباوری؛ سبک زندگی توحیدی و موفقیت الهی | اثر دکتر محمدتقی فعالی، وبسایت مؤسسهٔ فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین.]</ref> | ||
== | == تطور تاریخی مفهوم خودباوری == | ||
تحول مفهوم خودباوری از سطح فردی به سطح اجتماعی، مسیری تاریخی را طی کرده است. تا پیش از [[رنسانس]]، در بسیاری از مکاتب غربی و شرقی، انسان مقهور سرنوشت یا نیروهای ماورایی پنداشته میشد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/26659/جبر-و-اختیار-در-اندیشه-اسپینوزا عبادیان، جبر و اختیار در اندیشه اسپینوزا، وبسایت پرتال جامع انسانی].</ref> با ظهور [[اومانیسم]] و در [[دوران روشنگری]]، عاملیت انسان محوریت یافت؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/92855/روشنگری-چیست- محمودی، روشنگری چیست؟، وبسایت پرتال جامع انسانی].</ref> اما صورتبندی علمی این مفهوم در قرن بیستم میلادی و با عبور از رویکردهای جبرگرایانه، مانند روانکاوی [[فروید]] و رفتارگرایی رادیکال رخ داد.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17874899/ اورسکید، به دنبال اسکینر و یافتن فروید، وبسایت PubMed].</ref> ظهور روانشناسی انسانگرای مزلو و راجرز و سپس نظریهٔ شناخت اجتماعی، انسان را موجودی فعال، انتخابگر و توانمند در تغییر محیط معرفی کرد.<ref>[https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26151469/ بندورا، به سوی روانشناسی عامل انسانی، وبسایت PubMed].</ref> | |||
در تاریخنگاری رسمی پس از [[انقلاب اسلامی ایران]]، [[دوران قاجار]] و [[دوران پهلوی|پهلوی]] اغلب بهعنوان دورهای توصیف میشود که در آن، مواجهه با [[مدرنیته]] منجر به تضعیف [[اعتماد به نفس ملی]] شده است.<ref>[https://pkn.isu.ac.ir/article_75836.html عطاردی و زیبنده، تحلیل تطبیقیتاریخی چگونگی مواجهه ایرانیان با فناوریهای نوظهور در تاریخ معاصر و تأثیر آن بر نظام خطمشیگذاری کشور (موردهای مطالعه: قاجاریه و پهلوی)، 1400ش، ص450]؛ [https://www.mizanonline.ir/fa/news/151747/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF چه کسی گفت ایرانیها نمیتوانند لولهنگ هم بسازند؟، خبرگزاری میزان].</ref> روشنفکرانی همچون [[جلال آلاحمد]] با طرح مفهوم [[غربزدگی]]، نوسازیهای آن دوره را تقلیدی و فاقد ریشههای بومی میدانستند.<ref>آل احمد، جلال، غربزدگی، 1396ش، ص13-26.</ref> در مقابل، وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش از سوی رهبران و نظریهپردازان [[جمهوری اسلامی ایران]]، نقطه عطفی برای [[بازگشت به خویشتن]] و احیای خودباوری معرفی میشود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=5406 خامنهای، شعار ما میتوانیم، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای].</ref> در این گفتمان، دستاوردهای نظامی و هستهای دهههای اخیر بهعنوان نشانگرهای عینیِ گذار از وابستگی به [[استقلال]] تفسیر میشوند، هرچند برخی منتقدان بر لزوم تفکیک میان پیشرفتهای حاکمیتی و احساس عمومی جامعه تأکید دارند.<ref>[https://www.defamoghaddas.ir/index.php/مقالات/فواید-جنگ-8-ساله-ایران-و-عراق قهرمانی، فواید جنگ 8 ساله ایران و عراق، وبسایت مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه]؛ [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25274 خامنهای، دستاوردهای انقلاب اسلامی، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای].</ref> | |||
== | == امتداد اجتماعی خودباوری ایرانیان == | ||
به باور متخصصان، خودباوری در شکلگیری ابعاد گوناگون [[هویت فرهنگی]] مؤثر است؛<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n144326/خود_باوری_فرهنگی_در_سیره_و_اندیشۀ_امام_خمینی_ره_؛_راهبردها_و_راهکارها کریمی، «خود باوری فرهنگی در سیره و اندیشۀ امام خمینی (ره)؛ راهبردها و راهکارها»، پرتال امام خمینی (ره).]</ref> از جمله: | |||
= | * در گفتمان برآمده از [[اقتصاد مقاومتی]]، بر مصرف کالای تولید شده در ایران بهعنوان راهکاری برای تقویت [[اقتصاد]] تأکید شده است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=1932 خامنهای، اقتصاد مقاومتی، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای].</ref> | ||
* در معماری خانهها و سازههای شهری بر معماری ایرانی تأکید میشود که گونهای از معماری درونگرا و سازگار با زیستبوم کشور ایران است و بهویژه به حفظ حریم زنانه در معماری توجه دارد.<ref>[https://bsnt.modares.ac.ir/article_841_en.html دنبلی و همکاران، بازشناسی مؤلفههای هویتبخش منظر شهری در شهرهای ایرانی-اسلامی - مطالعة موردی تهران، 1397ش، ص228-229].</ref> | |||
* با افزایش خودباوری ایرانیان، [[زبان فارسی]] بهعنوان یک رکن هویتی، پاس داشته میشود و از تغییرات زبانیِ ناشی از غلبه [[فرهنگ بیگانه]]، پرهیز میشود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=34380 مجتهدی، استفاده از لغات بیگانه باید قدغن شود، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای].</ref> | |||
* برخورد محترمانه و برابر با همهٔ انسانها و پرهیز از خودباختگی در برابر شهروندان منتسب به قدرتهای جهانی.<ref>[https://borna.news/fa/news/1298693/چگونگی-برخورد-با-گردشگران-خارجی-از-ممنوعیت-سلفی-گرفتن-با-آنها-تا-کنار-گذاشتن-تعارف-و-احترام-بیش-از-اندازه چگونگی برخورد با گردشگران خارجی/ از ممنوعیت سلفی گرفتن با آنها تا کنار گذاشتن تعارف و احترام بیش از اندازه، خبرگزاری برنا]؛ [https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3100432-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 اندر مصائب مهاجران افغان در ایران، روزنامه دنیای اقتصاد].</ref> | |||
* هوشیاری در [[جنگ شناختی]]، با افزایش [[امید]] و خودباوری عمومی.<ref>[https://csr.ir/fa/news/1178/رسانه-های-جدید-را-به-رسمیت-بشناسیم خانعلیزاده، رسانههای جدید را به رسمیت بشناسیم، وبسایت پژوهشکدۀ تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام].</ref> | |||
== چالشهای خودباوری == | == چالشهای خودباوری == | ||
خودباوری اگرچه نیروی محرک پیشرفت است، اما در صورت برداشتهای نادرست یا عدم تعادل، میتواند به آسیبهای فردی و اجتماعی منجر شود: | خودباوری اگرچه نیروی محرک پیشرفت است، اما در صورت برداشتهای نادرست یا عدم تعادل، میتواند به آسیبهای فردی و اجتماعی منجر شود: | ||
* توهم دانایی: در سطح فردی، اعتماد به نفس کاذب و بدون مهارت، منجر به پدیدهای میشود که در روانشناسی به اثر دانینگ-کروگر معروف است. در این حالت، فرد | * توهم دانایی: در سطح فردی، اعتماد به نفس کاذب و بدون مهارت، منجر به پدیدهای میشود که در روانشناسی به اثر دانینگ-کروگر معروف است. در این حالت، فرد بهدلیل نداشتن دانش کافی، قادر به تشخیص ناتوانی خود نیست و با تصمیمات اشتباه، به خود و دیگران آسیب میزند. این امر تفاوت ماهوی با خودباوری حقیقی دارد که مبتنی بر شناخت دقیق نقاط قوت و ضعف است.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7594774/ رحمانی، «کارآموزان پزشکی و اثر دانینگ-کروگر: وقتی نمیدانند چه چیزهایی را نمیدانند»، وبسایت PubMed.]</ref> | ||
* کمالگرایی منفی و اضطراب: فشار بیش از حد بر توانستن و مسئولیت فردی، بدون در نظر گرفتن موانع محیطی، میتواند منجر به [[اضطراب]] و [[احساس گناه]] در افراد شود. روانشناسان بر این باورند که خودباوری سالم، واقعبینانه است و محدودیتهای انسانی را میپذیرد.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10087808/ کالاه و همکاران، «لنز کامل: کمال گرایی و توسعه خودکارآمدی ریاضی نوجوانان اولیه»، وبسایت PubMed.]</ref> | * کمالگرایی منفی و اضطراب: فشار بیش از حد بر توانستن و مسئولیت فردی، بدون در نظر گرفتن موانع محیطی، میتواند منجر به [[اضطراب]] و [[احساس گناه]] در افراد شود. روانشناسان بر این باورند که خودباوری سالم، واقعبینانه است و محدودیتهای انسانی را میپذیرد.<ref>[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10087808/ کالاه و همکاران، «لنز کامل: کمال گرایی و توسعه خودکارآمدی ریاضی نوجوانان اولیه»، وبسایت PubMed.]</ref> | ||
== | == تقویت خودباوری == | ||
صاحبنظران حوزه فرهنگ، عوامل زیر را بهعنوان مانع ارتقای خودباوری در جامعه، شناسایی کردهاند که اصلاح آنها میتواند خودباوری را تقویت کند: | |||
در | |||
* تمرکز [[نظام آموزشی]] بر محفوظات بهجای مهارتمحوری، مانع شکلگیری احساس توانایی در فارغالتحصیلان میشود. تغییر رویکرد مدارس به سمت آموزشهای مهارتمحور و پروژهمحور که در آن دانشآموز طعم موفقیت در انجام کارهای عملی را بچشد، برای تقویت خودباوری فردی ضروری دانسته میشود.<ref>لیاقتدار و ماهینی، بررسی دو رویکرد حافظهمحور و اندیشهمحور؛ به روشهای آموزش با تأکید بر روایات منقول از امام علی (ع)، 1392ش، ص65-66.</ref> | |||
* در نظامهایی که کسب جایگاه اجتماعی، تابع [[شایستگیسالاری|شایستگی فردی]] نباشد، همبستگی میان تلاش و موفقیت در ذهنیت عمومی تضعیف شده و زمینه برای بروز [[درماندگی آموختهشده]] فراهم میشود؛ اما تضمین رقابت برابر بهویژه در حوزه اقتصاد، به افراد جامعه این اطمینان را میدهد که تلاش آنها بینتیجه نیست.<ref>فضلینژاد و احمدیان، اقتصاد رانتی در ایران و راههای برون رفت از آن، 1389ش، ص135؛ رحیمی، نفی رانتیریسم در نهجالبلاغه، 1393ش، ص62.</ref> | |||
* ناسازگاری شیوههای معرفی [[مفاخر ملی]] و فرهنگی با الگوهای [[مصرف رسانهای]] [[نسل جدید]]، موجب چرخش [[گروه مرجع|گروههای مرجع]] در [[جامعه]]، از [[مفاخر علمی]] و ملی به [[سلبریتی|سلبریتیها]] شده است؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/69775/عوامل-دین-گریزی-و-گرایش-جوانان-به-فرهنگ-غرب عباسی، عوامل دینگریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب، وبسایت پرتال جامع انسانی].</ref> اما بازتعریف قهرمانان واقعی در قالبهای هنری مدرن و تسهیل تعامل نوجوانان با نخبگان موفق، موجب بازسازی تصویر ذهنی آنها میشود.<ref>[https://www.jscm.ir/article_99098.html کوچکزائی و همکاران، بررسی سلبریتیسازی در رسانه و بحران هویت نوجوان در جامعه، 1397ش، ص118-119].</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۷۷: | خط ۵۶: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* اندر مصائب مهاجران افغان در ایران، روزنامة دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۲ شهریور ۱۳۹۵ش. | * اندر مصائب مهاجران افغان در ایران، روزنامة دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۲ شهریور ۱۳۹۵ش. | ||
* اورسکید، گییر، به دنبال اسکینر و یافتن فروید، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: سپتامبر ۲۰۰۷م. | * اورسکید، گییر، به دنبال اسکینر و یافتن فروید، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: سپتامبر ۲۰۰۷م. | ||
* آرتینو جونیور، آنتونی آر، خودکارآمدی تحصیلی: از نظریة آموزشی تا عمل آموزشی، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آوریل ۲۰۱۲م. | * آرتینو جونیور، آنتونی آر، خودکارآمدی تحصیلی: از نظریة آموزشی تا عمل آموزشی، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آوریل ۲۰۱۲م. | ||
* | * آلاحمد، جلال، غربزدگی، تهران، فردوس، فرهنگ روز، چاپ یازدهم، ۱۳۹۶ش. | ||
* بلاسی، ام لا و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آوریل ۲۰۱۲م. | * بلاسی، ام لا و همکاران، «خودکارآمدی به عنوان یک سازه توسعه مثبت جوانان: یک بررسی مفهومی»، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آوریل ۲۰۱۲م. | ||
* بندورا، آلبرت، به سوی روانشناسی عامل انسانی، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ژوئن ۲۰۰۶م. | * بندورا، آلبرت، به سوی روانشناسی عامل انسانی، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ژوئن ۲۰۰۶م. | ||
| خط ۸۷: | خط ۶۵: | ||
* چگونگی برخورد با گردشگران خارجی/ از ممنوعیت سلفی گرفتن با آنها تا کنار گذاشتن تعارف و احترام بیش از اندازه، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۰ش. | * چگونگی برخورد با گردشگران خارجی/ از ممنوعیت سلفی گرفتن با آنها تا کنار گذاشتن تعارف و احترام بیش از اندازه، خبرگزاری برنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۰ش. | ||
* چه کسی گفت ایرانیها نمیتوانند لولهنگ هم بسازند؟، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۳۹۵ش. | * چه کسی گفت ایرانیها نمیتوانند لولهنگ هم بسازند؟، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۳۹۵ش. | ||
* خامنهای، سیدعلی، اقتصاد مقاومتی، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار | * خامنهای، سیدعلی، اقتصاد مقاومتی، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۴ش. | ||
* خامنهای، سیدعلی، دستاوردهای انقلاب اسلامی، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار | * خامنهای، سیدعلی، دستاوردهای انقلاب اسلامی، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۱۰ بهمن ۱۳۹۵ش. | ||
* خامنهای، سیدعلی، شعار ما میتوانیم، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار | * خامنهای، سیدعلی، شعار ما میتوانیم، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ بازدید: ۴ آذر ۱۴۰۴ش. | ||
* خانعلیزاده، مهدی، رسانههای جدید را به رسمیت بشناسیم، وبسایت پژوهشکدهٔ تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۳۹۹ش. | * خانعلیزاده، مهدی، رسانههای جدید را به رسمیت بشناسیم، وبسایت پژوهشکدهٔ تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۳۹۹ش. | ||
* دنبلی، سارا و همکاران، بازشناسی مؤلفههای هویتبخش منظر شهری در شهرهای ایرانی-اسلامی - مطالعة موردی تهران، در فصلنامة نقش جهان، دورة ۸، شمارة ۴، پیاپی ۲۴، زمستان ۱۳۹۷ش. | * دنبلی، سارا و همکاران، بازشناسی مؤلفههای هویتبخش منظر شهری در شهرهای ایرانی-اسلامی - مطالعة موردی تهران، در فصلنامة نقش جهان، دورة ۸، شمارة ۴، پیاپی ۲۴، زمستان ۱۳۹۷ش. | ||
* رحیمی، حسن، نفی رانتیریسم در نهجالبلاغه، در فصلنامهٔ پژوهشهای نهج البلاغه، دورهٔ ۲، شمارهٔ ۶، پیاپی ۶، شهریور ۱۳۹۳ش. | * رحیمی، حسن، نفی رانتیریسم در نهجالبلاغه، در فصلنامهٔ پژوهشهای نهج البلاغه، دورهٔ ۲، شمارهٔ ۶، پیاپی ۶، شهریور ۱۳۹۳ش. | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۷۷: | ||
* عباسی، محمد، عوامل دینگریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب، وبسایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: ۱۳۸۶ش. | * عباسی، محمد، عوامل دینگریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب، وبسایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: ۱۳۸۶ش. | ||
* عطاردی، محمدرضا و زیبنده، حسین، تحلیل تطبیقی ـ تاریخی چگونگی مواجهه ایرانیان با فناوریهای نوظهور در تاریخ معاصر و تأثیر آن بر نظام خطمشیگذاری کشور (موردهای مطالعه: قاجاریه و پهلوی)، در نشریة دانش سیاسی، دورة ۱۷، شمارة ۲، پیاپی ۳۴، مهر ۱۴۰۰ش. | * عطاردی، محمدرضا و زیبنده، حسین، تحلیل تطبیقی ـ تاریخی چگونگی مواجهه ایرانیان با فناوریهای نوظهور در تاریخ معاصر و تأثیر آن بر نظام خطمشیگذاری کشور (موردهای مطالعه: قاجاریه و پهلوی)، در نشریة دانش سیاسی، دورة ۱۷، شمارة ۲، پیاپی ۳۴، مهر ۱۴۰۰ش. | ||
* عاشوری، حسین و خوشنیت، غلامرضا، جایگاه خودباوری در پیشرفت جامعه اسلامی از دیدگاه آیات و مقام معظم | * عاشوری، حسین و خوشنیت، غلامرضا، جایگاه خودباوری در پیشرفت جامعه اسلامی از دیدگاه آیات و مقام معظم رهبری، وبسایت یازدهمین همایش علمی پژوهشی علوم تربیتی و روانشناسی، آسیبهای اجتماعی و فرهنگی ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | ||
* علیزاده، فرشته و قطبی، ثریا، خودباوری در روایات امام | * علیزاده، فرشته و قطبی، ثریا، خودباوری در روایات امام علی، در نشریة مشکوة، دورة ۴۲، شمارة ۱، پیاپی ۱۵۸، ۱۴۰۲ش. | ||
* فضلینژاد، سیفالله و احمدیان، مرتضی، اقتصاد رانتی در ایران و راههای برون رفت از آن، در مجلهٔ اقتصادی، دورهٔ ۱۰، شمارهٔ ۱۱ و ۱۲، بهمن و اسفند ۱۳۸۹ش. | * فضلینژاد، سیفالله و احمدیان، مرتضی، اقتصاد رانتی در ایران و راههای برون رفت از آن، در مجلهٔ اقتصادی، دورهٔ ۱۰، شمارهٔ ۱۱ و ۱۲، بهمن و اسفند ۱۳۸۹ش. | ||
* قهرمانی، عباس، فواید جنگ ۸ ساله ایران و عراق، وبسایت مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه، تاریخ درج مطلب: ۲۷ بهمن ۱۴۰۳ش. | * قهرمانی، عباس، فواید جنگ ۸ ساله ایران و عراق، وبسایت مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه، تاریخ درج مطلب: ۲۷ بهمن ۱۴۰۳ش. | ||
* کالاه، جیفورد و همکاران، «لنز کامل: کمال گرایی و توسعه خودکارآمدی ریاضی نوجوانان اولیه»، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲م. | * کالاه، جیفورد و همکاران، «لنز کامل: کمال گرایی و توسعه خودکارآمدی ریاضی نوجوانان اولیه»، وبسایت PubMed، تاریخ درج مطلب: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲م. | ||
* کریمی، محمد، «خود باوری فرهنگی در سیره و اندیشهٔ امام | * کریمی، محمد، «خود باوری فرهنگی در سیره و اندیشهٔ امام خمینی؛ راهبردها و راهکارها»، پرتال امام خمینی، تاریخ درج مطلب: ۲۴ مرداد ۱۳۹۷ش. | ||
* کوچکزائی، مصطفی و همکاران، بررسی سلبریتیسازی در رسانه و بحران هویت نوجوان در جامعه، در جامعه فرهنگ رسانه، دورهٔ ۷، شمارهٔ ۲۹، زمستان ۱۳۹۷ش. | * کوچکزائی، مصطفی و همکاران، بررسی سلبریتیسازی در رسانه و بحران هویت نوجوان در جامعه، در جامعه فرهنگ رسانه، دورهٔ ۷، شمارهٔ ۲۹، زمستان ۱۳۹۷ش. | ||
* لیاقتدار، محمدجواد و ماهینی، فاخته، بررسی دو رویکرد حافظهمحور و اندیشهمحور؛ به روشهای آموزش با تأکید بر روایات منقول از امام | * لیاقتدار، محمدجواد و ماهینی، فاخته، بررسی دو رویکرد حافظهمحور و اندیشهمحور؛ به روشهای آموزش با تأکید بر روایات منقول از امام علی، در اسلام و پژوهشهای تربیتی، شمارهٔ ۱، پیاپی ۹، بهار و تابستان ۱۳۹۲ش. | ||
* مجتهدی، کریم، استفاده از لغات بیگانه باید قدغن شود، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار | * مجتهدی، کریم، استفاده از لغات بیگانه باید قدغن شود، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ بازدید: ۲۷ شهریور ۱۳۹۵ش. | ||
* محمودی، سیدعلی، روشنگری چیست؟، وبسایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: ۱۳۸۲ش. | * محمودی، سیدعلی، روشنگری چیست؟، وبسایت پرتال جامع انسانی، تاریخ درج مطلب: ۱۳۸۲ش. | ||
* معرفی کتاب خودباوری؛ سبک زندگی توحیدی و موفقیت الهی | اثر دکتر محمدتقی فعالی، وبسایت مؤسسهٔ فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۴۰۴ش. | * معرفی کتاب خودباوری؛ سبک زندگی توحیدی و موفقیت الهی | اثر دکتر محمدتقی فعالی، وبسایت مؤسسهٔ فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین، تاریخ درج مطلب: ۹ تیر ۱۴۰۴ش. | ||
* میرمرعشی، انوشه، مواریث مکتوب، از دوره طلایی تمدن اسلامی، وبسایت پژوهشکدة تاریخ معاصر، تایخ درج مطلب: ۳۰ آذر ۱۴۰۱ش. | * میرمرعشی، انوشه، مواریث مکتوب، از دوره طلایی تمدن اسلامی، وبسایت پژوهشکدة تاریخ معاصر، تایخ درج مطلب: ۳۰ آذر ۱۴۰۱ش. | ||
*{{پایان منابع}} | *{{پایان منابع}} | ||
