| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
=== ویژگیهای کلان مهاجرت داخلی === | === ویژگیهای کلان مهاجرت داخلی === | ||
# حجم و روند: بهطور میانگین سالانه حدود یک میلیون نفر در دهههای اخیر در داخل کشور | # حجم و روند: بهطور میانگین سالانه حدود یک میلیون نفر در دهههای اخیر در داخل کشور جابهجایی داشتهاند. با این حال، شدت مهاجرت در سالهای اخیر رو به کاهش نهاده است. | ||
# الگوی مسلط: شکل غالب مهاجرت در کشور، از نوع شهری و بهطور عمده از شهر به شهر است. همچنین اگرچه مهاجرتهای دروناستانی همواره سهم بیشتری داشتهاند، اما بر وزن مهاجرتهای بیناستانی بهطور محسوسی افزوده شده که نشان از کمرنگشدن نقش عامل فاصله در تصمیم به مهاجرت دارد. | # الگوی مسلط: شکل غالب مهاجرت در کشور، از نوع شهری و بهطور عمده از شهر به شهر است. همچنین اگرچه مهاجرتهای دروناستانی همواره سهم بیشتری داشتهاند، اما بر وزن مهاجرتهای بیناستانی بهطور محسوسی افزوده شده که نشان از کمرنگشدن نقش عامل فاصله در تصمیم به مهاجرت دارد. | ||
# جهتگیری فضایی: جریان اصلی مهاجرت، از استانهای کمترتوسعهیافته به سمت استانهای توسعهیافتهتر است. استانهایی مانند تهران، البرز، اصفهان و یزد بهطور پیوسته تراز مهاجرتی مثبت داشتهاند، درحالیکه استانهایی نظیر کرمانشاه، خوزستان و ایلام با تراز مهاجرتی منفی بالا مواجه بودهاند. این روند به تشدید نابرابریهای منطقهای میانجامد.<ref>محبی میمندی، «روندپژوهی مهاجرت داخلی در ایران طی سی سال اخیر (1395-1365)»، 1402ش، ص33-34.</ref> | # جهتگیری فضایی: جریان اصلی مهاجرت، از استانهای کمترتوسعهیافته به سمت استانهای توسعهیافتهتر است. استانهایی مانند تهران، البرز، اصفهان و یزد بهطور پیوسته تراز مهاجرتی مثبت داشتهاند، درحالیکه استانهایی نظیر کرمانشاه، خوزستان و ایلام با تراز مهاجرتی منفی بالا مواجه بودهاند. این روند به تشدید نابرابریهای منطقهای میانجامد.<ref>محبی میمندی، «روندپژوهی مهاجرت داخلی در ایران طی سی سال اخیر (1395-1365)»، 1402ش، ص33-34.</ref> | ||
=== | === جمعیتشناسی مهاجران داخلی === | ||
ساختار سنی: مهاجرت پدیدهای عمدتاً جوانمحور است که در گروه سنی ۳۴-۱۵ سال به اوج خود میرسد و با افزایش سن کاهش مییابد. تمرکز مهاجرت در سنین فعالیت اقتصادی و باروری، تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم عمیقی بر حجم و ساختار جمعیت مبدأ و مقصد برجای میگذارد. | ساختار سنی: مهاجرت پدیدهای عمدتاً جوانمحور است که در گروه سنی ۳۴-۱۵ سال به اوج خود میرسد و با افزایش سن کاهش مییابد. تمرکز مهاجرت در سنین فعالیت اقتصادی و باروری، تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم عمیقی بر حجم و ساختار جمعیت مبدأ و مقصد برجای میگذارد. | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
پیامدهای گزینشگری: گزینشگری مهاجرت بر پایه سن و جنس، پیامدهای دوگانهای ایجاد میکند. خروج نیروی کار جوان از مبدأ، به پیری جمعیت و تشدید «مضیقه ازدواج» بهویژه برای زنان منجر میشود. از طرف دیگر، تراکم نیروی کار در مقصد میتواند باعث افزایش نرخ بیکاری و گسترش مشاغل غیررسمی گردد.<ref>محبی میمندی، «روندپژوهی مهاجرت داخلی در ایران طی سی سال اخیر (1395-1365)»، 1402ش، ص33-34.</ref> | پیامدهای گزینشگری: گزینشگری مهاجرت بر پایه سن و جنس، پیامدهای دوگانهای ایجاد میکند. خروج نیروی کار جوان از مبدأ، به پیری جمعیت و تشدید «مضیقه ازدواج» بهویژه برای زنان منجر میشود. از طرف دیگر، تراکم نیروی کار در مقصد میتواند باعث افزایش نرخ بیکاری و گسترش مشاغل غیررسمی گردد.<ref>محبی میمندی، «روندپژوهی مهاجرت داخلی در ایران طی سی سال اخیر (1395-1365)»، 1402ش، ص33-34.</ref> | ||
=== تحول الگوهای مهاجرت و پیامدهای آن === | === تحول الگوهای مهاجرت داخلی و پیامدهای آن === | ||
بررسی سه دهه اخیر حاکی از تحولات معنادار در الگوهای مهاجرت داخلی است: | بررسی سه دهه اخیر حاکی از تحولات معنادار در الگوهای مهاجرت داخلی است: | ||
