| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
* در آیین یهود، یهودیبودن فرد از طریق مادر به ارث میرسد.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref> برخی پژوهشگران بر پایهٔ همین جایگاه، احتمال وجود مادرسالاری در این آیین را مطرح کردهاند؛ با این حال، پژوهشهای معتبرتر این نقش را محدود به حوزهٔ خانواده میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref> | * در آیین یهود، یهودیبودن فرد از طریق مادر به ارث میرسد.<ref>[https://journals.iau.ir/article_522962.html عزیزی خادم و حسینی، «بررسی نقش زن در یهودیت»، 1393ش، ص74.]</ref> برخی پژوهشگران بر پایهٔ همین جایگاه، احتمال وجود مادرسالاری در این آیین را مطرح کردهاند؛ با این حال، پژوهشهای معتبرتر این نقش را محدود به حوزهٔ خانواده میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی (اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، در پرتال امام خمینی.]</ref> | ||
* در مسیحیت، برخی پژوهشگران، فراوانیِ نقاشیهای مریم به همراه فرزندش عیسی مسیح را نشانهای از جایگاه رفیع مادری در این آیین میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی(اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، پرتال امام خمینی.]</ref> | * در مسیحیت، برخی پژوهشگران، فراوانیِ نقاشیهای مریم به همراه فرزندش عیسی مسیح را نشانهای از جایگاه رفیع مادری در این آیین میدانند.<ref>[http://www.imam-khomeini.ir/fa/n142584/زن_در_ادیان_ابراهیمی_اسلام_یهودیت_مسیحیت_ توکلی، «زن در ادیان ابراهیمی(اسلام، یهودیت، مسیحیت)»، پرتال امام خمینی.]</ref> | ||
* جایگاه [[مادر]] در آموزههای [[اسلام]] نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ بخش قابلتوجهی از آیات [[قرآن]] و روایات اسلامی به احترام و نیکی به مادر اختصاص یافتهاند. در این آیین، مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی شده و پاداش معنوی بزرگی برای آن در نظر گرفته شده است، تا جایی که نیکی به مادر در ردیف پرستش خداوند قرار گرفته است.<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> | * جایگاه [[مادر]] در آموزههای [[اسلام]] نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ بخش قابلتوجهی از آیات [[قرآن]] و روایات اسلامی به احترام و نیکی به مادر اختصاص یافتهاند. در این آیین، مادری نمودی عالی از کمال زن معرفی شده و پاداش معنوی بزرگی برای آن در نظر گرفته شده است، تا جایی که نیکی به مادر در ردیف پرستش خداوند قرار گرفته است.<ref name=":12">سوره نساء، آیه 36.</ref> | ||
===مادران الگو در نگرش قرآنی=== | |||
در قرآن برخی زنان بهعنوان مادر نمونه مورد تمجید قرار گرفتهاند؛ از جمله: | |||
مادر مریم؛ وی پس از برآورده شدن حاجتش برای فرزنددار شدن، فرزندش را نذر عبادت خداوند کرد و از حقوق متعارف مادری چشم پوشی کرد. برپایه آیات قرآن، وی پس از تولد فرزندش، او را مریم نامید و او و ذریهاش را از گزند شیطان به خدا سپرد. مفسران قرآن، در تبیین این آیات، مخاطب را به بعد مادرانگی و جنبه الگو بودگی مادر مریم متوجه ساختهاند و بر این باورند که برتری و پاکیزگی مریم - چنانکه در قرآن توصیف شده- ریشه در تربیت چنین مادری دارد. | |||
مریم؛ قرآن، مریم را انسانی برگزیده و پاکیزه معرفی میکند که خداوند او را بر زنان دیگر، برتری داده است. حیا و عفت او را میستاید. بر اساس این آموزههای، مریم با پایبندی به زیست عفیفانه به جایگاهی دست یافت که فرشتگان در محراب عبادت با او سخن مىگفتند، روزیاش از طریق غيبی به او مىرسيد و عیسی از او زاده شد. | |||
فاطمه زهرا؛ برخی مفسران قرآن، نزول سوره کوثر -که به جایگاه مادر و اهمیت تکثیر نسل با برکت بهمثابه خیر کثیر ناظر است- در شأن فاطمه زهرا دانستهاند. همچنین آیه 8 سوره انسان که به فضیلت ایثار خانوادگی اشاره دارد در شأن فاطمه و خانوادهاش تفسیر شده است. بر پایه گزارشهای سیرهنویسان؛ فاطمه برای مادر بودن و مادری کردن اهمیت جدی قایل بود. فرزندش امام حسن مجتبی در روایات متعدد به فضایل مادرش اشاره کرده است؛ از جمله اینکه فاطمه شبی را یکسره به عبادت گذراند و در پایان برای مردان و زنان مؤمن دعا کرد، بیآنکه چیزی برای از خدا برای خود بخواهد و به فرزندش نیز سفارش میکرد که در دعا و رسیدگی، نخست همسایه و سپس اهل خانه را در نظر بگیرد. امام حسین نیز در مواردی متعدد از عظمت مادرش یاد کرده است؛ از جمله در واقعه عاشورا به به انتساب خود به فاطمه مباهات کرد و آن را یکی از امتیازات خویش نسبت به دیگران برشمرد. | |||
==بازتاب مادر در فرهنگ و هنر== | ==بازتاب مادر در فرهنگ و هنر== | ||
