پرش به محتوا

اکبر عبدی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱: خط ۱:
'''ا<big>کبر عبدی</big>'''؛
'''ا<big>کبر عبدی</big>'''؛ بازیگر و کمدین ایرانی معروف به مرد هزارچهره سینمای ایران.


اکبر عبدی آقاباقر (متولد ۴ شهریور ۱۳۳۹ش – درگذشته ۲ مرداد ۱۴۰۵ش) بازیگر و کمدین ایرانی بود که با توانایی خارق‌العاده در تغییر چهره، انعطاف‌پذیری کم‌نظیر در بازیگری، و ایفای نقش‌های متنوع، به مرد هزارچهره سینمای ایران شهرت یافت. او با بیش از چهار دهه فعالیت هنری مستمر، کارنامه‌ای پربار با بیش از ۱۰۰ اثر در حوزه‌های تئاتر، سینما و تلویزیون از خود به جای گذاشت و جایگاهی ویژه در حافظه تصویری چند نسل از مخاطبان ایرانی به دست آورد.
اکبر عبدی آقاباقر (متولد ۴ شهریور ۱۳۳۹ش–درگذشته ۲ مرداد ۱۴۰۵ش) بازیگر و کمدین ایرانی بود که با توانایی خارق‌العاده در تغییر چهره، انعطاف‌پذیری کم‌نظیر در بازیگری، و ایفای نقش‌های متنوع، به مرد هزارچهره سینمای ایران شهرت یافت. او با بیش از چهار دهه فعالیت هنری مستمر، کارنامه‌ای پربار با بیش از ۱۰۰ اثر در حوزه‌های تئاتر، سینما و تلویزیون از خود به جای گذاشت و جایگاهی ویژه در حافظه تصویری چند نسل از مخاطبان ایرانی به دست آورد.


== تولد و خانواده ==
== تولد و خانواده ==
خط ۷: خط ۷:


== تحصیلات و آغاز فعالیت هنری ==
== تحصیلات و آغاز فعالیت هنری ==
اکبر عبدی از ۱۲ سالگی به‌همراه مادرش به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان رفت و بازیگری را آغاز کرد. با این‌حال، او مانند بسیاری از نوجوانان هم‌سن خود در آن دوران، آهن‌فروشی، تراشکاری، قالب‌سازی و جوشکاری را تجربه کرد، اما این کارها هرگز نتوانست او را راضی کند. علاقۀ وصف‌ناپذیر او به تئاتر، باعث شد که بخشی از وقتش را به گروه‌های تئاتر آماتوری اختصاص دهد. او با تماشای بازی دیگران و حضور در کلاس‌های کانون، تکنیک‌های بازیگری را آموخت و در همان دوران نوجوانی، بنیانی استوار برای موفقیت‌های آینده‌ خود بنا کرد.
اکبر عبدی از ۱۲ سالگی به‌همراه مادرش به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان رفت و بازیگری را آغاز کرد. او مانند بسیاری از نوجوانان هم‌سن خود در آن دوران، آهن‌فروشی، تراشکاری، قالب‌سازی و جوشکاری را تجربه کرد، اما این کارها هرگز نتوانست او را راضی کند. علاقۀ وصف‌ناپذیر او به تئاتر، باعث شد که بخشی از وقتش را به گروه‌های تئاتر آماتوری اختصاص دهد. او با تماشای بازی دیگران و حضور در کلاس‌های کانون، تکنیک‌های بازیگری را آموخت و در همان دوران نوجوانی، بنیانی استوار برای موفقیت‌های آینده‌ خود بنا کرد.<ref>{{پک/بن|پاراج|ک=وب‌سایت پاراج|ف=اکبر عبدی}}</ref>


اکبر تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم ادامه داد و پس‌از دریافت دیپلم، در سال ۱۳۵۸ش، فعالیت هنری خود را با نمایش‌های آماتور آغاز کرد. او از هنرجویان مدرسه هنر و ادبیات صداوسیما بود.<ref>{{پک/بن|اکبر|ک=وب‌سایت تیوال|ف=اکبر عبدی}}</ref> اولین تجربۀ حضور اکبر عبدی در برابر دوربین، در سال ۱۳۵۹ش و با تله‌تئاتر سنجاب‌ها رقم خورد. این اثر، نقطه‌عطفی در بازیگری او محسوب می‌شود؛ زیرا بستری شد تا استعداد او به بسیاری از هنرمندان و اهالی رسانه معرفی شود.<ref>{{پک|محمدزاده|1401|ک=وب‌سایت جادوی باور|ف=زندگی‌نامه اکبر عبدی مرد هزار چهره سینمای ایران با جزئیات کامل}}</ref>  
اکبر تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم ادامه داد و پس‌از دریافت دیپلم، در سال ۱۳۵۸ش، فعالیت هنری خود را با نمایش‌های آماتور آغاز کرد. او از هنرجویان مدرسه هنر و ادبیات صداوسیما بود.<ref>{{پک/بن|اکبر|ک=وب‌سایت تیوال|ف=اکبر عبدی}}</ref> اولین تجربۀ حضور اکبر عبدی در برابر دوربین، در سال ۱۳۵۹ش و با تله‌تئاتر سنجاب‌ها رقم خورد. این اثر، نقطه‌عطفی در بازیگری او محسوب می‌شود؛ زیرا بستری شد تا استعداد او به بسیاری از هنرمندان و اهالی رسانه معرفی شود.<ref>{{پک|محمدزاده|1401|ک=وب‌سایت جادوی باور|ف=زندگی‌نامه اکبر عبدی مرد هزار چهره سینمای ایران با جزئیات کامل}}</ref>  
خط ۲۶: خط ۲۶:


== آثار ==
== آثار ==
اکبر عبدی در طول بیش از چهار دهه فعالیت هنری، با کارگردانان بزرگی همکاری داشت و در آثار ماندگاری در ژانرهای کمدی، درام و تاریخی نقش‌آفرینی کرد.<ref>{{پک|محمدتبریزی|1405|ک=وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید}}</ref> او در شبکهٔ نمایش خانگی نیز حضوری مؤثر داشت؛ در مجموعهٔ شاهگوش در نقش یک کله‌پزِ استقلالی، در برنامهٔ شام ایرانی به‌عنوان میزبان و در برنامهٔ جوکر با نقش‌آفرینی در شخصیت زنانهٔ نیوشا ظاهر شد. در سال ۱۳۹۷ش نیز مجری برنامهٔ گفتگو‌محور شبی با عبدی از شبکه نسیم بود. فهرست برخی از فیلم‌های سینمایی و مجموعه‌های تلویزیونی او عبارتند از:<ref>{{پک/بن|فیلیمو|ک=وب‌سایت فیلیمو|ف=اکبر عبدی}}</ref><ref>{{پک/بن|بیوگرافی|ک=وب‌سایت نمناک|ف=بیوگرافی اکبر عبدی+زندگی شخصی و عکس خانوادگی اکبر عبدی قبل فوت}}</ref><ref>{{پک/بن|ستاره|ک=وب‌سایت ستاره|ف=عکس اکبر عبدی بعد سکته مغزی+ بیوگرافی، فیلم‌ها، همسرش نینا وعلت فوت}}</ref>
اکبر عبدی در طول بیش از چهار دهه فعالیت هنری، با کارگردانان بزرگی همکاری داشت و در آثار ماندگاری در ژانرهای کمدی، درام و تاریخی نقش‌آفرینی کرد.<ref>{{پک|محمدتبریزی|1405|ک=وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی|ف=اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید}}</ref> او در شبکهٔ نمایش خانگی نیز حضوری مؤثر داشت؛ در مجموعهٔ شاهگوش در نقش یک کله‌پزِ استقلالی، در برنامهٔ شام ایرانی به‌عنوان میزبان و در برنامهٔ جوکر با نقش‌آفرینی در شخصیت زنانهٔ نیوشا ظاهر شد. در سال ۱۳۹۷ش نیز مجری برنامهٔ گفتگو‌محور شبی با عبدی از شبکه نسیم بود.  
 
فهرست برخی از فیلم‌های سینمایی و مجموعه‌های تلویزیونی او عبارتند از:<ref>{{پک/بن|فیلیمو|ک=وب‌سایت فیلیمو|ف=اکبر عبدی}}</ref><ref>{{پک/بن|بیوگرافی|ک=وب‌سایت نمناک|ف=بیوگرافی اکبر عبدی+زندگی شخصی و عکس خانوادگی اکبر عبدی قبل فوت}}</ref><ref>{{پک/بن|ستاره|ک=وب‌سایت ستاره|ف=عکس اکبر عبدی بعد سکته مغزی+ بیوگرافی، فیلم‌ها، همسرش نینا وعلت فوت}}</ref>


=== فیلم‌های سینمایی ===
=== فیلم‌های سینمایی ===
خط ۱۲۴: خط ۱۲۶:
|۱۳۷۴
|۱۳۷۴
|پاک‌باخته
|پاک‌باخته
| -
| غلامحسین لطفی
|-
|-
|۱۳۷۴
|۱۳۷۴
|مرد آفتابی
|مرد آفتابی
| -
| همایون اسعدیان
|-
|-
|۱۳۷۵
|۱۳۷۵
|شب روباه
|شب روباه
| -
| همایون اسعدیان
|-
|-
|۱۳۷۵
|۱۳۷۵
|عشق گمشده
|عشق گمشده
| -
| سعید اسدی
|-
|-
|۱۳۸۹
|۱۳۸۹
|اخراجی‌ها ۳
|اخراجی‌ها ۳
|مسعود دهنمکی
|مسعود ده‌نمکی
|-
|-
|۱۳۸۹
|۱۳۸۹
خط ۱۷۶: خط ۱۷۸:
|۱۳۹۱
|۱۳۹۱
|رسوایی
|رسوایی
|مسعود دهنمکی
|مسعود ده‌نمکی
|-
|-
|۱۳۹۲
|۱۳۹۲
خط ۱۸۸: خط ۱۹۰:
|۱۳۹۲
|۱۳۹۲
|معراجی‌ها
|معراجی‌ها
|مسعود دهنمکی
|مسعود ده‌نمکی
|-
|-
|۱۳۹۲
|۱۳۹۲
خط ۱۹۶: خط ۱۹۸:
|۱۳۹۵
|۱۳۹۵
|رسوایی ۲
|رسوایی ۲
|مسعود دهنمکی
|مسعود ده‌نمکی
|-
|۱۳۹۸
|عاشقانه‌های زباله
| -
|-
|۱۴۰۰
|روزهای آبی
| -
|}
|}


خط ۲۱۹: خط ۲۱۳:
| 1362
| 1362
|محله برو بیا
|محله برو بیا
| -
| داریوش مؤدبیان
|-
|-
| 1363
| 1363
|بازم مدرسه‌ام دیر شد
|بازم مدرسه‌ام دیر شد
| -
| حسین افصحی
|-
|-
|۱۳۶۸
|1370
|امام علی
|امام علی
|داوود میرباقری
|داوود میرباقری
خط ۲۷۵: خط ۲۶۹:
|۱۳۸۲
|۱۳۸۲
|جابر بن حیان
|جابر بن حیان
| -
| جواد افشار
|-
|-
|۱۳۸۲–۱۳۸۸
|۱۳۸۲–۱۳۸۸
خط ۲۹۹: خط ۲۹۳:
|۱۳۸۸–۱۳۸۹
|۱۳۸۸–۱۳۸۹
|نیوکمپ
|نیوکمپ
| -
| منوچهر هادی
|-
|-
|۱۳۹۸
|۱۳۹۸
خط ۳۱۳: خط ۳۰۷:
|محمدرضا حاج‌غلامی
|محمدرضا حاج‌غلامی
|-
|-
|۱۴۰۰
|1385
|قاعده بازی
|قاعده بازی
| -
| احمدرضا معتمدی
|-
|-
|۱۴۰۰
|1380
|نان و عشق و موتور ۱۰۰۰
|نان و عشق و موتور ۱۰۰۰
| -
| ابوالحسن داوودی
|}
|}


خط ۳۲۵: خط ۳۱۹:
اکبر عبدی در طول دوران هنری خود افتخارات متعددی کسب کرد که نشان از توانمندی کم‌نظیرش در نقش‌های مختلف دارد. او نخستین بار در سال ۱۳۶۸ش و با بازی در فیلم مادر به کارگردانی علی حاتمی، موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از هشتمین جشنواره فیلم فجر شد. یک دهه بعد، در سال ۱۳۷۷ش، برای نقش‌آفرینی در فیلم آدم‌برفی ساختهٔ داود میرباقری، نامزد دریافت تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشن خانه سینما شد. اوج دیگر افتخارات او در سال ۱۳۹۰ش و با کسب دومین سیمرغ بلورین خود رقم خورد؛ این‌بار به‌عنوان بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برای بازی در فیلم خوابم می‌آد، به کارگردانی رضا عطاران.<ref>{{پک/بن|منظوم|ک=وب‌سایت منظوم|ف=اکبر عبدی}}</ref> او همچنین برای فیلم نان، عشق و موتور ۱۰۰۰ نیز نامزد دریافت جایزه از بیستمین جشنواره فیلم فجر شد.<ref>{{پک/بن|نماوا|ک=وب‌سایت نماوا|ف=اکبر عبدی}}</ref>
اکبر عبدی در طول دوران هنری خود افتخارات متعددی کسب کرد که نشان از توانمندی کم‌نظیرش در نقش‌های مختلف دارد. او نخستین بار در سال ۱۳۶۸ش و با بازی در فیلم مادر به کارگردانی علی حاتمی، موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از هشتمین جشنواره فیلم فجر شد. یک دهه بعد، در سال ۱۳۷۷ش، برای نقش‌آفرینی در فیلم آدم‌برفی ساختهٔ داود میرباقری، نامزد دریافت تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشن خانه سینما شد. اوج دیگر افتخارات او در سال ۱۳۹۰ش و با کسب دومین سیمرغ بلورین خود رقم خورد؛ این‌بار به‌عنوان بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برای بازی در فیلم خوابم می‌آد، به کارگردانی رضا عطاران.<ref>{{پک/بن|منظوم|ک=وب‌سایت منظوم|ف=اکبر عبدی}}</ref> او همچنین برای فیلم نان، عشق و موتور ۱۰۰۰ نیز نامزد دریافت جایزه از بیستمین جشنواره فیلم فجر شد.<ref>{{پک/بن|نماوا|ک=وب‌سایت نماوا|ف=اکبر عبدی}}</ref>


از دیگر افتخارات اکبر عبدی می‌توان به دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر در سال ۱۳۹۲ش،<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وب‌سایت تابناک|ف=هنر بهتر از گوهر نابکار، که گیرد تو را مرد داننده خوار+فیلم}}</ref> اهدای کلید طلایی اردبیل در سال ۱۳۹۴ش و تقدیر ویژه در آیین نکوداشت افتتاحیه جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۹۶ش اشاره کرد. او برندۀ تندیس حافظ<ref>{{پک/بن|حافظ|ک=وب‌سایت جشن حافظ|ف=چهاردهمین دوره جشن حافظ سال ۱۳۹۳}}</ref> و جایزه انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران نیز شده است.<ref>{{پک/بن|فیلیمو|ک=وب‌سایت فیلیمو|ف=اکبر عبدی}}</ref> وی در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۳۹۲ش، در مراسمی در تالار وحدت تهران، نشان صلح جهانی را از سوی موسسه بین‌المللی سفیران صلح دریافت کرد.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=خبرگزاری مهر|ف=نشان صلح جهانی به دایی و رویانیان اهدا شد، درخواست فوتبالی اکبر عبدی}}</ref>
از دیگر افتخارات اکبر عبدی می‌توان به دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر در سال ۱۳۹۲ش،<ref>{{پک/بن|هنر|ک=وب‌سایت تابناک|ف=هنر بهتر از گوهر نابکار، که گیرد تو را مرد داننده خوار+فیلم}}</ref> اهدای کلید طلایی اردبیل در سال ۱۳۹۴ش<ref>{{پک/بن|کلید|ک=خبرگزاری صداوسیما|ف=کليد طلايي شهر اردبيل به اکبر عبدي اهدا شد}}</ref> و تقدیر ویژه در آیین نکوداشت افتتاحیه جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۹۶ش اشاره کرد. او برندۀ تندیس حافظ<ref>{{پک/بن|حافظ|ک=وب‌سایت جشن حافظ|ف=چهاردهمین دوره جشن حافظ سال ۱۳۹۳}}</ref> و جایزه انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران نیز شده است.<ref>{{پک/بن|فیلیمو|ک=وب‌سایت فیلیمو|ف=اکبر عبدی}}</ref> وی در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۳۹۲ش، در مراسمی در تالار وحدت تهران، نشان صلح جهانی را از سوی موسسه بین‌المللی سفیران صلح دریافت کرد.<ref>{{پک/بن|مهر|ک=خبرگزاری مهر|ف=نشان صلح جهانی به دایی و رویانیان اهدا شد، درخواست فوتبالی اکبر عبدی}}</ref>


== حاشیه‌های زندگی اکبر عبدی ==
== حاشیه‌های زندگی اکبر عبدی ==
اکبر عبدی علاوه‌بر شهرت هنری، با حاشیه‌های متعددی نیز مواجه بود. او در مصاحبه‌ای از وضعیت مالی نامناسب خود و ناکافی بودن حقوق بازنشستگی‌اش سخن گفت که بازتاب گسترده‌ای داشت. همچنین اظهارنظر او دربارهٔ چشم‌پوشی همسرش از شیطنت‌های او در زندگی مشترک، با واکنش‌های منفی و انتقادهای زیادی روبه‌رو شد. در حوزهٔ سینما نیز به صراحت از برخی آثار انتقاد می‌کرد. خرید خانه در آلانیا، ترکیه، در سال ۱۳۹۴ش نیز با توجه به مشکلات سلامتی‌اش، از دیگر مواردی بود که توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد.<ref>{{پک/بن|پاراج|ک=وب‌سایت پاراج|ف=اکبر عبدی}}</ref>
اکبر عبدی علاوه‌بر شهرت هنری، با حاشیه‌های متعددی نیز مواجه بود. او در مصاحبه‌ای از وضعیت مالی نامناسب خود و ناکافی بودن حقوق بازنشستگی‌اش سخن گفت که بازتاب گسترده‌ای داشت. همچنین اظهارنظر او دربارهٔ چشم‌پوشی همسرش از شیطنت‌های او در زندگی مشترک، با واکنش‌های منفی و انتقادهای زیادی روبه‌رو شد. در حوزهٔ سینما نیز به صراحت از برخی آثار انتقاد می‌کرد. خرید خانه در آلانیا، ترکیه، در سال ۱۳۹۴ش نیز با توجه به مشکلات سلامتی‌اش، از دیگر مواردی بود که توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد.<ref>{{پک/بن|پاراج|ک=وب‌سایت پاراج|ف=اکبر عبدی}}</ref>


یکی از جنجالی‌ترین حواشی عبدی، مربوط به اظهارات او در یک برنامهٔ زندهٔ تلویزیونی در مهرماه ۱۳۹۴ش بود. او در این برنامه خاطره‌ای از سفر حج خود تعریف کرد که در آن، یک طلافروش عرب به او پیشنهاد ازدواج پسرش با دخترش را داده بود. واکنش تند عبدی به این پیشنهاد، با ادبیاتی توهین‌آمیز همراه بود که باعث شد بسیاری او را به نژادپرستی و توهین به اعراب متهم کنند. این ماجرا واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشت و حتی یک نمایندهٔ عرب مجلس در نطق خود به این توهین اعتراض کرد. عبدی بعداً با انتشار متنی در اینستاگرام توضیح داد که روی سخنانش با وهابیون سعودی بوده و هدفش دفاع از ناموس و ایرانی بودن خود بوده است.<ref>{{پک/بن|تابناک|ک=وب‌سایت تابناک|ف=توضیحات اکبر عبدی درباره خاطره جنجالی‌اش}}</ref>
یکی از جنجالی‌ترین حواشی عبدی، مربوط به اظهارات او در یک برنامهٔ زندهٔ تلویزیونی در مهرماه ۱۳۹۴ش بود. او در این برنامه خاطره‌ای از سفر حج خود تعریف کرد که در آن، یک طلافروش عرب به او پیشنهاد ازدواج پسرش با دخترش را داده بود. واکنش تند عبدی به این پیشنهاد، با ادبیاتی توهین‌آمیز همراه بود که باعث شد بسیاری او را به نژادپرستی و توهین به اعراب متهم کنند. این ماجرا واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشت. عبدی بعداً با انتشار متنی در اینستاگرام توضیح داد که روی سخنانش با وهابیون سعودی بوده و هدفش دفاع از ناموس و ایرانی بودن خود بوده است.<ref>{{پک/بن|تابناک|ک=وب‌سایت تابناک|ف=توضیحات اکبر عبدی درباره خاطره جنجالی‌اش}}</ref>


== دیدگاه‌ه و خاطرات ==
== دیدگاه‌ها و خاطرات ==
اکبر عبدی در طول دوران فعالیت خود، مواضع صریحی در مسائل مختلف داشت. او با تأکید بر پیشینهٔ خانوادگی‌ای که در فرهنگ ایثار و شهادت ریشه داشت، همواره خود را وفادار به آرمان‌های انقلاب اسلامی، رهبری و ارزش‌های دفاع مقدس می‌دانست و این باور را در انتخاب نقش‌های خود و آثار مرتبط با این فرهنگ به نمایش گذاشت. وی در عین حال، نقد خود نسبت به مشکلات معیشتی مردم و هنرمندان را با حمایت از اصول انقلاب اسلامی تفکیک می‌کرد و بر همین اساس، به‌عنوان نماد هنرمندی متعهد و مردمی در تاریخ سینمای ایران ماندگار شد.<ref>{{پک/بن|آرمان|ک=خبرگزاری رسا|ف=اکبر عبدی؛ هنرمندی که در کنار مردم و آرمان‌های انقلاب ایستاد}}</ref>
اکبر عبدی در طول دوران فعالیت خود، مواضع صریحی در مسائل مختلف داشت. او با تأکید بر پیشینهٔ خانوادگی‌ای که در فرهنگ ایثار و شهادت ریشه داشت، همواره خود را وفادار به آرمان‌های انقلاب اسلامی، رهبری و ارزش‌های دفاع مقدس می‌دانست و این باور را در انتخاب نقش‌های خود و آثار مرتبط با این فرهنگ به نمایش گذاشت. وی در عین حال، نقد خود نسبت به مشکلات معیشتی مردم و هنرمندان را با حمایت از اصول انقلاب اسلامی تفکیک می‌کرد و بر همین اساس، به‌عنوان نماد هنرمندی متعهد و مردمی در تاریخ سینمای ایران ماندگار شد.<ref>{{پک/بن|آرمان|ک=خبرگزاری رسا|ف=اکبر عبدی؛ هنرمندی که در کنار مردم و آرمان‌های انقلاب ایستاد}}</ref>


عبدی در طول دوران فعالیت هنری خود، همواره ارادت خود را به رهبر دوم انقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای، ابراز می‌داشت. بااین‌حال، مشهورترین روایت از این ارادت، به دوران سخت بیماری او بازمی‌گردد. عبدی در گفت‌وگویی با برنامه سینما دو، این خاطره را این‌گونه تعریف کرد که در اوج بیماری و ناامیدی از پیگیری مسئولان، رهبر انقلاب دو بار جویای حال او شدند. او با شگفتی از این توجه گفته بود: «باورکردنی نیست اما رهبر انقلاب با تمام مشغله‌شان در دوران بیماری‌ام دو بار جویای احوالم شدند» و حتی دستور داده بودند که به نیازهای مالی و درمانی او رسیدگی شود. عبدی که خود را کارگرِ وزارت ارشاد و تلویزیون می‌دانست، از این لطف و توجهی که فکرش را هم نمی‌کرد، به‌عنوان یکی از ارزشمندترین افتخارات دوران زندگی‌اش یاد می‌کرد و آن را نشانه‌ای از مهربانی و توجه رهبری به هنرمندان می‌دانست.<ref>{{پک/بن|مقدس|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=پیگیری رهبر معظم انقلاب از وضعیت سلامتی اکبر عبدی}}</ref>
عبدی در طول دوران فعالیت هنری خود، همواره ارادت خود را به رهبر دوم انقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای، ابراز می‌داشت. مشهورترین روایت از این ارادت، به دوران سخت بیماری او بازمی‌گردد. عبدی در گفت‌وگویی با برنامه سینمادو، این خاطره را این‌گونه تعریف کرد که در اوج بیماری و ناامیدی از پیگیری مسئولان، رهبر انقلاب دو بار جویای حال او شدند. او با شگفتی از این توجه گفته بود: «باورکردنی نیست اما رهبر انقلاب با تمام مشغله‌شان در دوران بیماری‌ام دو بار جویای احوالم شدند» و حتی دستور داده بودند که به نیازهای مالی و درمانی او رسیدگی شود. عبدی که خود را کارگرِ وزارت ارشاد و تلویزیون می‌دانست، این لطف و توجه را نشانه‌ای از مهربانی و توجه رهبری به هنرمندان می‌دانست.<ref>{{پک/بن|مقدس|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=پیگیری رهبر معظم انقلاب از وضعیت سلامتی اکبر عبدی}}</ref> اکبر عبدی همچنین از توجه آیت‌الله سید علی خامنه‌ای به آثار هنری با احترام یاد می‌کرد و نقل می‌کرد که وی درباره فیلم‌هایی چون آدم‌برفی، اخراجی‌ها و رسوایی اظهارنظر کرده و به‌ویژه از نقش‌آفرینی او در شخصیت حاج‌یوسف در فیلم رسوایی تمجید کرده است. عبدی این بازخوردها را از ارزشمندترین افتخارات دوران بازیگری خود می‌دانست.<ref>{{پک/بن|آرمان|ک=خبرگزاری رسا|ف=اکبر عبدی؛ هنرمندی که در کنار مردم و آرمان‌های انقلاب ایستاد}}</ref>
 
اکبر عبدی همچنین از توجه آیت‌الله سید علی خامنه‌ای به آثار هنری با احترام یاد می‌کرد و نقل می‌کرد که وی درباره فیلم‌هایی چون آدم‌برفی، اخراجی‌ها و رسوایی اظهارنظر کرده و به‌ویژه از نقش‌آفرینی او در شخصیت حاج‌یوسف در فیلم رسوایی تمجید کرده است. عبدی این بازخوردها را از ارزشمندترین افتخارات دوران بازیگری خود می‌دانست.<ref>{{پک/بن|آرمان|ک=خبرگزاری رسا|ف=اکبر عبدی؛ هنرمندی که در کنار مردم و آرمان‌های انقلاب ایستاد}}</ref>


او در جریان اعتراضات پس‌از کشته شدن مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ش، در یک پیام ویدئویی با مردم ابراز همدردی کرد و گفت: تا کی چله‌نشین باشیم. امروز چله‌نشین مهسا هستیم و فردا چله‌نشین یک جوان دیگر. برخی از اظهارات و مواضع او با انتقادهایی مواجه شده است.<ref>{{پک/بن|مهسا|ک=خبرگزاری رکنا|ف=فیلم احساسی اکبر عبدی درباره حوادث اخیر}}</ref>
او در جریان اعتراضات پس‌از کشته شدن مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ش، در یک پیام ویدئویی با مردم ابراز همدردی کرد و گفت: تا کی چله‌نشین باشیم. امروز چله‌نشین مهسا هستیم و فردا چله‌نشین یک جوان دیگر. برخی از اظهارات و مواضع او با انتقادهایی مواجه شده است.<ref>{{پک/بن|مهسا|ک=خبرگزاری رکنا|ف=فیلم احساسی اکبر عبدی درباره حوادث اخیر}}</ref>
خط ۴۱۲: خط ۴۰۴:
* {{یادکرد وب|عنوان=علت فوت اکبر عبدی چه بود؟+بیوگرافی|نشانی=https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%81%D9%88%D8%AA-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F-%2B-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C_dGlyZGFkbmFtZS5pci9ha2Jhci1hYmRpLWVsYXQtZm90Lw==_2KrbjNix2K/Yp9iv2YbYp9mF2Yc=|تاریخ=2 مرداد 1405|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|کد زبان=|وبگاه=وب‌سایت تیردادنامه|نام خانوادگی۱=صادقی|نام۱=حمید}}
* {{یادکرد وب|عنوان=علت فوت اکبر عبدی چه بود؟+بیوگرافی|نشانی=https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%81%D9%88%D8%AA-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F-%2B-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C_dGlyZGFkbmFtZS5pci9ha2Jhci1hYmRpLWVsYXQtZm90Lw==_2KrbjNix2K/Yp9iv2YbYp9mF2Yc=|تاریخ=2 مرداد 1405|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|کد زبان=|وبگاه=وب‌سایت تیردادنامه|نام خانوادگی۱=صادقی|نام۱=حمید}}
* {{یادکرد وب|عنوان=فیلم احساسی اکبر عبدی درباره حوادث اخیر|نشانی=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-78/836921-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF|تاریخ=5 آبان 1401|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مهسا}}|وبگاه=خبرگزاری رکنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=فیلم احساسی اکبر عبدی درباره حوادث اخیر|نشانی=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-78/836921-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF|تاریخ=5 آبان 1401|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مهسا}}|وبگاه=خبرگزاری رکنا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=کليد طلايي شهر اردبيل به اکبر عبدي اهدا شد|نشانی=https://www.irib-news.ir/fa/news/981166/%DA%A9%D9%84%D9%8A%D8%AF-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%D9%8A%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D9%8A-%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B4%D8%AF|تاریخ=8 دی 1394|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|کلید}}|وبگاه=خبرگزاری صداوسیما}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نشان صلح جهانی به دایی و رویانیان اهدا شد، درخواست فوتبالی اکبر عبدی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/2119639/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B4%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1|تاریخ=30 مرداد 1392|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نشان صلح جهانی به دایی و رویانیان اهدا شد، درخواست فوتبالی اکبر عبدی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/2119639/%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7-%D8%B4%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1|تاریخ=30 مرداد 1392|تاریخ بازبینی=11 مرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|مهر}}|وبگاه=خبرگزاری مهر}}
* {{یادکرد وب|عنوان=زندگی‌نامه اکبر عبدی مرد هزار چهره سینمای ایران با جزئیات کامل|نشانی=https://jadoyebavar.ir/%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C/|تاریخ=20 تیر 1401|تاریخ بازبینی=9 مرداد 1405|کد زبان=|وبگاه=وب‌سایت جادوی باور|نام خانوادگی۱=محمدزاده|نام۱=محمدرضا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=زندگی‌نامه اکبر عبدی مرد هزار چهره سینمای ایران با جزئیات کامل|نشانی=https://jadoyebavar.ir/%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C/|تاریخ=20 تیر 1401|تاریخ بازبینی=9 مرداد 1405|کد زبان=|وبگاه=وب‌سایت جادوی باور|نام خانوادگی۱=محمدزاده|نام۱=محمدرضا}}

نسخهٔ ۱۱ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۰۱

اکبر عبدی؛ بازیگر و کمدین ایرانی معروف به مرد هزارچهره سینمای ایران.

اکبر عبدی آقاباقر (متولد ۴ شهریور ۱۳۳۹ش–درگذشته ۲ مرداد ۱۴۰۵ش) بازیگر و کمدین ایرانی بود که با توانایی خارق‌العاده در تغییر چهره، انعطاف‌پذیری کم‌نظیر در بازیگری، و ایفای نقش‌های متنوع، به مرد هزارچهره سینمای ایران شهرت یافت. او با بیش از چهار دهه فعالیت هنری مستمر، کارنامه‌ای پربار با بیش از ۱۰۰ اثر در حوزه‌های تئاتر، سینما و تلویزیون از خود به جای گذاشت و جایگاهی ویژه در حافظه تصویری چند نسل از مخاطبان ایرانی به دست آورد.

تولد و خانواده

اکبر عبدی در 4 شهریور 1339ش در محله نازی‌آباد تهران زاده شد. پدرش، عباسعلی عبدی آقاباقر، اهل روستای آقاباقر در استان اردبیل بود و در کارخانه چیت‌سازی کار می‌کرد. مادرش، سادات خانم، تهرانی‌الاصل و خیاط بود. او یک خواهر به نام اشرف و سه برادر به نام‌های علی، ناصر و اصغر داشت. برادرش اصغر در جنگ ایران و عراق مجروح شد و در سال ۱۳۸۰ش به شهادت رسید. همسر اکبر عبدی، معصومه قاسمی (معروف به نینا عبدی)، دختردایی او است. حاصل این ازدواج یک دختر به نام المیرا است.[۱]

تحصیلات و آغاز فعالیت هنری

اکبر عبدی از ۱۲ سالگی به‌همراه مادرش به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان رفت و بازیگری را آغاز کرد. او مانند بسیاری از نوجوانان هم‌سن خود در آن دوران، آهن‌فروشی، تراشکاری، قالب‌سازی و جوشکاری را تجربه کرد، اما این کارها هرگز نتوانست او را راضی کند. علاقۀ وصف‌ناپذیر او به تئاتر، باعث شد که بخشی از وقتش را به گروه‌های تئاتر آماتوری اختصاص دهد. او با تماشای بازی دیگران و حضور در کلاس‌های کانون، تکنیک‌های بازیگری را آموخت و در همان دوران نوجوانی، بنیانی استوار برای موفقیت‌های آینده‌ خود بنا کرد.[۲]

اکبر تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم ادامه داد و پس‌از دریافت دیپلم، در سال ۱۳۵۸ش، فعالیت هنری خود را با نمایش‌های آماتور آغاز کرد. او از هنرجویان مدرسه هنر و ادبیات صداوسیما بود.[۳] اولین تجربۀ حضور اکبر عبدی در برابر دوربین، در سال ۱۳۵۹ش و با تله‌تئاتر سنجاب‌ها رقم خورد. این اثر، نقطه‌عطفی در بازیگری او محسوب می‌شود؛ زیرا بستری شد تا استعداد او به بسیاری از هنرمندان و اهالی رسانه معرفی شود.[۴]

فعالیت‌های هنری

اکبر عبدی فعالیت حرفه‌ای خود را از اوایل دهه ۱۳۶۰ش با بازی در مجموعه‌های تلویزیونی آغاز کرد. نخستین حضور جدی او در تلویزیون با مجموعه محله برو بیا و سپس بازم مدرسه‌ام دیر شد، رقم خورد. او فعالیت سینمایی خود را در سال ۱۳۶۳ش با فیلم جنجال بزرگ آغاز کرد،[۵] اما نقطه‌عطف حرفه‌ای او دو سال بعد و با بازی در فیلم اجاره‌نشین‌ها به کارگردانی داریوش مهرجویی رقم خورد.[۶]

عبدی در طول کارنامه هنری خود با مهم‌ترین کارگردانان سینمای ایران ازجمله داریوش مهرجویی، علی حاتمی، محسن مخملباف و ناصر تقوایی همکاری کرد و در آثار شاخصی چون اجاره‌نشین‌ها، مادر و دلشدگان به ایفای نقش پرداخت. بازی دراماتیک او در فیلم مادر برایش سیمرغ بلورین جشنواره فجر را به ارمغان آورد و او را به‌عنوان بازیگری کامل فراتر از نقش‌های کمدی معرفی کرد.

حضور در آثار تاریخی یکی از ابعاد کمتر دیده‌شده کارنامه عبدی است. او در فیلم‌ها و سریال‌های تاریخی ازجمله ناصرالدین‌شاه آکتور سینما، امام علی، در چشم باد و سال‌های مشروطه با تکیه بر پژوهش‌های تاریخی و اسناد مکتوب، شخصیت‌های دوره‌های مختلف تاریخ ایران و جهان اسلام را به تصویر کشید و به‌این‌ترتیب، نه‌تنها یک کمدین موفق، بلکه بازیگری توانمند در روایت تاریخ مکتوب ایران بود.[۷]

نقش‌آفرینی در آثار دفاع مقدس نیز بخش دیگری از کارنامۀ او است. عبدی در مجموعه فیلم‌های اخراجی‌ها در سال ۱۳۸۵ش به کارگردانی مسعود ده‌نمکی، در نقش بایرام گودرزی (بایرام لودر) ظاهر شد. این فیلم که ترکیبی از فضای دفاع مقدس و طنز اجتماعی بود، به یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال تبدیل شد. نقش‌آفرینی عبدی در کنار امین حیایی، با دیالوگ‌های طنز و واکنش‌های خاص شخصیت‌ها، به یکی از بخش‌های به‌یادماندنی سینمای ایران بدل شد و نشان داد که او در خلق لحظات کمدی ماندگار در آثاری با تم انقلابی و دفاع مقدس نیز تبحر ویژه‌ای دارد.[۸]

از مهم‌ترین آثار ماندگار او می‌توان به فیلم‌های مادر (۱۳۶۸ش)، دلشدگان (۱۳۷۰ش)، هنرپیشه (۱۳۷۱ش)، آدم‌برفی (۱۳۷۳ش)، رسوایی، مجموعه تلویزیونی زیر آسمان شهر و فیلم خوابم می‌آد (۱۳۹۰ش) اشاره کرد. فیلم آدم‌برفی در ترکیه ساخته شد و سال‌ها در ایران به‌دلایلی توقیف بود.[۹]

پدیده بازیگری

اکبر عبدی توانایی منحصربه‌فردی در ایفای هر نقشی، از یک نوزاد و کودک خردسال گرفته تا یک پیرزن و پیرمرد کهنسال را داشت و در این نقش‌ها چنان موفق ظاهر می‌شد که محمدرضا شریفی‌نیا او را یک پدیده در جامعه بازیگری و پروفسور سمیعی سینما توصیف کرده است.[۱۰] همچنین مرد هزارچهرۀ سینمای ایران به او داده شده است.[۱۱] همچنین اکبر عبدی با بهره‌مندی از ویژگی‌های برجسته‌ای چون درک عمیق کاراکتر، چهره‌ای به‌شدت گریم‌پذیر، توانایی تحسین‌برانگیز در تغییر صدا، تسلط بر زبان‌ها و لهجه‌های گوناگون، قدرت بدیهه‌گویی و عشقی بی‌نظیر به بازیگری که همواره برای تأثیرگذاری بر مخاطب به کار گرفته است، توانست در آثار پرفروش بسیاری نقش‌آفرینی کند. این امر نشان‌دهندهٔ توانمندی او در هر دو عرصهٔ سینمای اندیشه‌محور و سینمای گیشه‌محور است.[۱۲]

آثار

اکبر عبدی در طول بیش از چهار دهه فعالیت هنری، با کارگردانان بزرگی همکاری داشت و در آثار ماندگاری در ژانرهای کمدی، درام و تاریخی نقش‌آفرینی کرد.[۱۳] او در شبکهٔ نمایش خانگی نیز حضوری مؤثر داشت؛ در مجموعهٔ شاهگوش در نقش یک کله‌پزِ استقلالی، در برنامهٔ شام ایرانی به‌عنوان میزبان و در برنامهٔ جوکر با نقش‌آفرینی در شخصیت زنانهٔ نیوشا ظاهر شد. در سال ۱۳۹۷ش نیز مجری برنامهٔ گفتگو‌محور شبی با عبدی از شبکه نسیم بود.

فهرست برخی از فیلم‌های سینمایی و مجموعه‌های تلویزیونی او عبارتند از:[۱۴][۱۵][۱۶]

فیلم‌های سینمایی

سال نام فیلم کارگردان
۱۳۶۳ جنجال بزرگ سیاوش شاکری
۱۳۶۴ مردی که موش شد احمد بخشی
۱۳۶۵ مأموریت حسین زندباف
۱۳۶۶ بیگانه رحمان رضایی
۱۳۶۶ اجاره‌نشین‌ها داریوش مهرجویی
۱۳۶۸ گراند سینما حسین حیدری
۱۳۶۸ مادر علی حاتمی
۱۳۶۸ ای ایران ناصر تقوایی
۱۳۶۸ دزد عروسک‌ها محمدرضا هنرمند
۱۳۶۸ ریحانه علیرضا خمسه
۱۳۶۹ در آرزوی ازدواج اصغر هاشمی
۱۳۶۹ سفر جادویی ابوالحسن داوودی
۱۳۷۰ دلشدگان علی حاتمی
۱۳۷۰ سیرک بزرگ اکبر خواجویی
۱۳۷۰ مدرسه پیرمردها علی سجادی حسینی
۱۳۷۰ ناصرالدین شاه آکتور سینما محسن مخملباف
۱۳۷۱ هنرپیشه محسن مخملباف
۱۳۷۲ سفر به‌خیر داریوش مؤدبیان
۱۳۷۲ روز فرشته بهروز افخمی
۱۳۷۳ آقای شانس رحمان رضایی
۱۳۷۳ تحفه هند محمدرضا زهتابی
۱۳۷۳ رویای نیمه‌شب تابستان داریوش مؤدبیان
۱۳۷۴ پاک‌باخته غلامحسین لطفی
۱۳۷۴ مرد آفتابی همایون اسعدیان
۱۳۷۵ شب روباه همایون اسعدیان
۱۳۷۵ عشق گمشده سعید اسدی
۱۳۸۹ اخراجی‌ها ۳ مسعود ده‌نمکی
۱۳۸۹ بچگیتو فراموش نکن جلال فاطمی
۱۳۹۰ خوابم می‌آد رضا عطاران
۱۳۹۰ تلفن همراه رئیس‌جمهور علی عطشانی
۱۳۹۱ عملیات مهد کودک فرزاد اژدری
۱۳۹۱ شاباش حامد کلاهداری
۱۳۹۱ پس‌کوچه‌های شمرون کامران قدکچیان
۱۳۹۱ داستان عوضی فریدون جیرانی
۱۳۹۱ جابه‌جا علی توکل‌نیا
۱۳۹۱ رسوایی مسعود ده‌نمکی
۱۳۹۲ خواب‌زده‌ها فریدون جیرانی
۱۳۹۲ یکی برای همه محمد آهنگرانی
۱۳۹۲ معراجی‌ها مسعود ده‌نمکی
۱۳۹۲ قندون جهیزیه علی ملاقلی‌پور
۱۳۹۵ رسوایی ۲ مسعود ده‌نمکی

سریال‌های تلویزیونی

سال نام مجموعه کارگردان
۱۳۶۰ مثل‌آباد رضا ژیان
1362 محله برو بیا داریوش مؤدبیان
1363 بازم مدرسه‌ام دیر شد حسین افصحی
1370 امام علی داوود میرباقری
۱۳۶۹–۱۳۷۰ آرزوی بزرگ خسرو شجاعی
۱۳۷۷–۱۳۷۸ زیر بازارچه رضا ژیان
۱۳۷۷–۱۳۷۸ راه سوم قاسم جعفری
۱۳۷۸ پدرخوانده حمید قدکچیان
۱۳۷۸ شب روباه همایون اسعدیان
۱۳۷۸ هتل پیاده‌رو بهمن زرین‌پور
۱۳۷۹ آبدار شاه رحیم رحیمی‌پور
۱۳۷۹ به‌همین سادگی حامد عنقا/مهری ظریفی
۱۳۸۰–۱۳۸۱ زیر آسمان شهر (سری سوم) مهران غفوریان
۱۳۸۰–۱۳۸۱ معصومیت ازدست‌رفته داوود میرباقری
۱۳۸۱ ثارالله شهریار بحرانی
۱۳۸۲ جابر بن حیان جواد افشار
۱۳۸۲–۱۳۸۸ در چشم باد مسعود جعفری جوزانی
۱۳۸۵ گل یا پوچ جواد افشار
۱۳۸۵–۱۳۸۶ جاده آسمان (تله‌فیلم) کامبیز کاشفی
۱۳۸۶–۱۳۸۷ پاتوق شاهین باباپور
۱۳۸۸ سال‌های مشروطه محمدرضا ورزی
۱۳۸۸–۱۳۸۹ نیوکمپ منوچهر هادی
۱۳۹۸ شش قهرمان و نصفی حسین قناعت
۱۳۹۹ چوب خط حمید بهرامیان
۱۴۰۰ روزهای آبی محمدرضا حاج‌غلامی
1385 قاعده بازی احمدرضا معتمدی
1380 نان و عشق و موتور ۱۰۰۰ ابوالحسن داوودی

افتخارات و جوایز

اکبر عبدی در طول دوران هنری خود افتخارات متعددی کسب کرد که نشان از توانمندی کم‌نظیرش در نقش‌های مختلف دارد. او نخستین بار در سال ۱۳۶۸ش و با بازی در فیلم مادر به کارگردانی علی حاتمی، موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از هشتمین جشنواره فیلم فجر شد. یک دهه بعد، در سال ۱۳۷۷ش، برای نقش‌آفرینی در فیلم آدم‌برفی ساختهٔ داود میرباقری، نامزد دریافت تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشن خانه سینما شد. اوج دیگر افتخارات او در سال ۱۳۹۰ش و با کسب دومین سیمرغ بلورین خود رقم خورد؛ این‌بار به‌عنوان بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از سی‌امین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برای بازی در فیلم خوابم می‌آد، به کارگردانی رضا عطاران.[۱۷] او همچنین برای فیلم نان، عشق و موتور ۱۰۰۰ نیز نامزد دریافت جایزه از بیستمین جشنواره فیلم فجر شد.[۱۸]

از دیگر افتخارات اکبر عبدی می‌توان به دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر در سال ۱۳۹۲ش،[۱۹] اهدای کلید طلایی اردبیل در سال ۱۳۹۴ش[۲۰] و تقدیر ویژه در آیین نکوداشت افتتاحیه جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۹۶ش اشاره کرد. او برندۀ تندیس حافظ[۲۱] و جایزه انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران نیز شده است.[۲۲] وی در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۳۹۲ش، در مراسمی در تالار وحدت تهران، نشان صلح جهانی را از سوی موسسه بین‌المللی سفیران صلح دریافت کرد.[۲۳]

حاشیه‌های زندگی اکبر عبدی

اکبر عبدی علاوه‌بر شهرت هنری، با حاشیه‌های متعددی نیز مواجه بود. او در مصاحبه‌ای از وضعیت مالی نامناسب خود و ناکافی بودن حقوق بازنشستگی‌اش سخن گفت که بازتاب گسترده‌ای داشت. همچنین اظهارنظر او دربارهٔ چشم‌پوشی همسرش از شیطنت‌های او در زندگی مشترک، با واکنش‌های منفی و انتقادهای زیادی روبه‌رو شد. در حوزهٔ سینما نیز به صراحت از برخی آثار انتقاد می‌کرد. خرید خانه در آلانیا، ترکیه، در سال ۱۳۹۴ش نیز با توجه به مشکلات سلامتی‌اش، از دیگر مواردی بود که توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد.[۲۴]

یکی از جنجالی‌ترین حواشی عبدی، مربوط به اظهارات او در یک برنامهٔ زندهٔ تلویزیونی در مهرماه ۱۳۹۴ش بود. او در این برنامه خاطره‌ای از سفر حج خود تعریف کرد که در آن، یک طلافروش عرب به او پیشنهاد ازدواج پسرش با دخترش را داده بود. واکنش تند عبدی به این پیشنهاد، با ادبیاتی توهین‌آمیز همراه بود که باعث شد بسیاری او را به نژادپرستی و توهین به اعراب متهم کنند. این ماجرا واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشت. عبدی بعداً با انتشار متنی در اینستاگرام توضیح داد که روی سخنانش با وهابیون سعودی بوده و هدفش دفاع از ناموس و ایرانی بودن خود بوده است.[۲۵]

دیدگاه‌ها و خاطرات

اکبر عبدی در طول دوران فعالیت خود، مواضع صریحی در مسائل مختلف داشت. او با تأکید بر پیشینهٔ خانوادگی‌ای که در فرهنگ ایثار و شهادت ریشه داشت، همواره خود را وفادار به آرمان‌های انقلاب اسلامی، رهبری و ارزش‌های دفاع مقدس می‌دانست و این باور را در انتخاب نقش‌های خود و آثار مرتبط با این فرهنگ به نمایش گذاشت. وی در عین حال، نقد خود نسبت به مشکلات معیشتی مردم و هنرمندان را با حمایت از اصول انقلاب اسلامی تفکیک می‌کرد و بر همین اساس، به‌عنوان نماد هنرمندی متعهد و مردمی در تاریخ سینمای ایران ماندگار شد.[۲۶]

عبدی در طول دوران فعالیت هنری خود، همواره ارادت خود را به رهبر دوم انقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای، ابراز می‌داشت. مشهورترین روایت از این ارادت، به دوران سخت بیماری او بازمی‌گردد. عبدی در گفت‌وگویی با برنامه سینمادو، این خاطره را این‌گونه تعریف کرد که در اوج بیماری و ناامیدی از پیگیری مسئولان، رهبر انقلاب دو بار جویای حال او شدند. او با شگفتی از این توجه گفته بود: «باورکردنی نیست اما رهبر انقلاب با تمام مشغله‌شان در دوران بیماری‌ام دو بار جویای احوالم شدند» و حتی دستور داده بودند که به نیازهای مالی و درمانی او رسیدگی شود. عبدی که خود را کارگرِ وزارت ارشاد و تلویزیون می‌دانست، این لطف و توجه را نشانه‌ای از مهربانی و توجه رهبری به هنرمندان می‌دانست.[۲۷] اکبر عبدی همچنین از توجه آیت‌الله سید علی خامنه‌ای به آثار هنری با احترام یاد می‌کرد و نقل می‌کرد که وی درباره فیلم‌هایی چون آدم‌برفی، اخراجی‌ها و رسوایی اظهارنظر کرده و به‌ویژه از نقش‌آفرینی او در شخصیت حاج‌یوسف در فیلم رسوایی تمجید کرده است. عبدی این بازخوردها را از ارزشمندترین افتخارات دوران بازیگری خود می‌دانست.[۲۸]

او در جریان اعتراضات پس‌از کشته شدن مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ش، در یک پیام ویدئویی با مردم ابراز همدردی کرد و گفت: تا کی چله‌نشین باشیم. امروز چله‌نشین مهسا هستیم و فردا چله‌نشین یک جوان دیگر. برخی از اظهارات و مواضع او با انتقادهایی مواجه شده است.[۲۹]

اکبر عبدی در مصاحبه‌ای، در پاسخ به سؤال از چگونگی مرگش، گفت: دوست دارم از یاد آدم‌ها نروم و آرزو کرد که پس‌از رفتنش، مردم با حسرت بگویند حیف شد، نه اینکه از رفتنش خوشحال شوند.[۳۰]

پیشنهاد ثبت روز خنده

در پی درگذشت اکبر عبدی، بازیگر محبوب و مرد هزارچهره سینمای ایران، پیشنهادی برای ثبت یک روز ملی به نام روز خنده مطرح شده است. براساس این پیشنهاد، چهارم شهریورماه، زادروز اکبر عبدی، به‌عنوان شایسته‌ترین زمان برای این نام‌گذاری معرفی شده است. هدف از این اقدام، نه‌تنها پاسداشت یاد هنرمندی است که بیش از چهار دهه لبخند را بر لب میلیون‌ها ایرانی نشاند، بلکه فرصتی برای بازگشت به یکی از ارزش‌های اصیل فرهنگ ایرانی یعنی شادزیستی و ایجاد بستری برای برگزاری جشنواره‌های طنز و برنامه‌های فرهنگی در جهت ارتقای سلامت روان جامعه است.[۳۱]

درگذشت

اکبر عبدی سال‌ها با بیماری‌های متعدد دست‌وپنجه نرم می‌کرد. او از دیابت رنج می‌برد که در نهایت به نارسایی کلیه انجامید و او را ناچار به دیالیز هفته‌ای سه بار کرد. در سال ۱۳۹۵ش، عبدی عمل پیوند کلیه را با موفقیت پشت سر گذاشت، اما عوارض ناشی از آن و نیز مشکلات قلبی و فشار خون، در سال‌های بعد بارها او را راهی بیمارستان کرد. عبدی در ماه‌های پایانی عمر، دو ماه پیش‌از درگذشت، به‌دلیل سکته قلبی در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شد و پس‌از حدود ۲۰ روز مرخص شد. بااین‌حال، حال عمومی او رو به بهبود نرفت و سرانجام در شامگاه جمعه، ۲ مرداد ۱۴۰۵ش، در سن ۶۶ سالگی، بر اثر ایست قلبی در منزل خود در تهران درگذشت.

مراسم تشییع پیکر اکبر عبدی، صبح یکشنبه، ۴ مرداد ۱۴۰۵ش، با حضور جمعیت زیادی از مردم و هنرمندان از مقابل تالار وحدت در تهران برگزار شد. پیکر او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا، ردیف ۴۹ شماره ۳۸، به خاک سپرده شد.[۳۲]

واکنش‌ها به درگذشت اکبر عبدی

درگذشت اکبر عبدی موجی گسترده از واکنش‌ها و پیام‌های تسلیت را میان هنرمندان، سیاست‌مداران، نهادهای فرهنگی و مردم عادی برانگیخت. صفحات مجازی هنرمندان و چهره‌های عمومی با واژه‌هایی چون نابغه، مرد هزارچهره و عمو اکبر پر شد.

واکنش هنرمندان

  • سوسن پرور، بازیگر کمدی، در واکنشی احساسی در میان اجرای تئاتر خود، خواستار اعلام ده شبانه‌روز عزای عمومی شد و گفت: اکبر عبدی باقی‌مانده خنده در ایران بود. من به‌عنوان یک کمدین به خنده تسلیت می‌گویم که از این مملکت رخت بربست. تنها کمدینی که دلش صاف بود.
  • پرویز پرستویی با بازنشر ویدیویی نوشت: اکبر عبدی عزیز درگذشت. خداحافظ آقای خنده. تسلیت به خانواده‌اش و سینما.
  • فاطمه معتمدآریا نیز در پیامی او را رفیقی خوب، انسانی شریف و بازیگری نابغه خواند.
  • حامد بهداد او را از نوابغ بازیگری سینما و نمایش دانست و تأکید کرد که نامش در کنار اساطیر تاریخ سینمای ایران قرار می‌گیرد.
  • نوید محمدزاده نیز او را اعجوبه‌ای تکرار نشدنی توصیف کرد.
  • امین حیایی، همبازی او در فیلم‌های اخراجی‌ها، با انتشار پیامی درگذشت او را به جامعه هنری و خانواده‌اش تسلیت گفت.
  • رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمایی، در پیامی نوشت: پرده نقره‌ای امروز یکی از اصیل‌ترین و تکرارناپذیرترین چهره‌های خود را از دست داد و سینمای ایران به سوگ یکی از نوابغ غریزی‌اش نشست. اکبر عبدی برای جان بخشیدن به نقش‌ها نیازی به تکلف و اغراق نداشت؛ او بی‌واسطه خود زندگی بود.[۳۳]
  • آزاده صمدی، با انتشار متنی جنجالی نوشت که اکبر عبدی به بیراهه رفت و هدر شد، اما این اظهارنظر با واکنش‌های منفی گسترده‌ای در فضای مجازی مواجه شد.
  • رضا کیانیان، هنگامه قاضیانی، آزاده صمدی، سحر دولتشاهی و جمشید هاشم‌پور نیز با انتشار پیام‌های جداگانه به این ضایعه واکنش نشان دادند.[۳۴]

واکنش سیاست‌مداران و نهادها

  • مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در پیامی درگذشت او را ضایعه‌ای تأسف‌بار خواند و تأکید کرد که دفتر تاریخ هنر این سرزمین، نام و یاد استاد اکبر عبدی را در زمره سرمایه‌های به‌یادماندنی و ارکان ماندگار فرهنگ و هنر ایران‌زمین ثبت خواهد کرد.
  • محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در پیام خود نوشت: صداقت، بیان صریح و خصلت مردمی اکبر عبدی، نه‌تنها حلاوت هنر اصیل را به خانه‌ها آورد، بلکه او را به عنصری پرنفوذ در خاطره جمعی این ملت بدل ساخت.
  • حجت‌الاسلام محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، نیز با صدور پیامی تصریح کرد: نقش ماندگار اکبر عبدی در اعتلای هنر هفتم و اعتباربخشی به سینمای ایران و بیان دغدغه‌های مردمی با زبان شیرین طنز، همچون میراثی گرانبها در تاریخ هنر این سرزمین به یادگار خواهد ماند.[۳۵]
  • سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، درگذشت این هنرمند ارجمند را به خانواده وی، جامعه هنری و ملت ایران تسلیت گفت.[۳۶]
  • سیدمحمد خاتمی، رئیس‌جمهور پیشین، نیز در پیامی او را هنرمندی توانا و برخاسته از متن مردم کوچه و بازار خواند و تأکید کرد که عبدی انسان دردمند و دردآشنایی که لحظه‌ای از خنداندن مردم غم‌زده غافل نماند.[۳۷]
  • آیت‌الله سید حسن خمینی نیز با صدور پیامی درگذشت او را تسلیت گفت و از حضور حیرت‌انگیز او در نقش‌های متفاوت یاد کرد.[۳۸]
  • معاون اول رئیس‌جمهور و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز پیام‌های جداگانه‌ای صادر کردند.
  • باشگاه پرسپولیس که عبدی هوادار پرشور آن بود، با انتشار پیامی درگذشت بازیگر پیشکسوت و چهره ماندگار سینما و تلویزیون ایران را تسلیت گفت.[۳۹] همچنین رئیس سازمان سینمایی، معاون سیما، مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی، خانه سینما، موزه سینما و سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با صدور بیانیه‌هایی جداگانه این ضایعه را تسلیت گفتند.[۴۰]

واکنش مردم و رسانه‌ها

خبر درگذشت اکبر عبدی در فضای مجازی بازتابی بی‌سابقه داشت. هشتگ‌های مرتبط با نام او در صدر ترندهای شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت و کاربران با انتشار خاطرات و تصاویری از نقش‌های ماندگارش، با این هنرمند وداع کردند. مراسم تشییع پیکر او با حضور گسترده مردم و هنرمندان از مقابل تالار وحدت برگزار شد. رسانه‌ها نیز با تیترهایی چون خداحافظ نابغه و دیر کردیم برای قدردانی و نسل ما با تو بزرگ شد، به بازتاب این رویداد پرداختند.[۴۱]

پانویس

  1. «بیوگرافی اکبر عبدی+زندگی شخصی و عکس خانوادگی اکبر عبدی قبل فوت»، وب‌سایت نمناک.
  2. «اکبر عبدی»، وب‌سایت پاراج.
  3. «اکبر عبدی»، وب‌سایت تیوال.
  4. محمدزاده، «زندگی‌نامه اکبر عبدی مرد هزار چهره سینمای ایران با جزئیات کامل»، وب‌سایت جادوی باور.
  5. محمدزاده، «زندگی‌نامه اکبر عبدی مرد هزار چهره سینمای ایران با جزئیات کامل»، وب‌سایت جادوی باور.
  6. «بیوگرافی اکبر عبدی، از ازدواج و فرزندان تا درگذشت مرد هزار چهره سینمای ایران»، خبرگزاری رکنا.
  7. محمدتبریزی، «اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  8. «یادی کنیم از شاهکار امین حیایی و اکبر عبدی در فیلم خاطره‌انگیز اخراجی‌ها»، وب‌سایت آپارات.
  9. «اکبر عبدی»، وب‌سایت منظوم.
  10. «ببینید، روایت محمدرضا شریفی‌نیا از خصوصیات زنده‌یاد اکبر عبدی در بازیگری»، خبرآنلاین.
  11. «بیوگرافی اکبر عبدی، از ازدواج و فرزندان تا درگذشت مرد هزار چهره سینمای ایران»، خبرگزاری رکنا.
  12. «اکبر عبدی به روایتی دیگر»، خبرگزاری ایسنا.
  13. محمدتبریزی، «اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  14. «اکبر عبدی»، وب‌سایت فیلیمو.
  15. «بیوگرافی اکبر عبدی+زندگی شخصی و عکس خانوادگی اکبر عبدی قبل فوت»، وب‌سایت نمناک.
  16. «عکس اکبر عبدی بعد سکته مغزی+ بیوگرافی، فیلم‌ها، همسرش نینا وعلت فوت»، وب‌سایت ستاره.
  17. «اکبر عبدی»، وب‌سایت منظوم.
  18. «اکبر عبدی»، وب‌سایت نماوا.
  19. «هنر بهتر از گوهر نابکار، که گیرد تو را مرد داننده خوار+فیلم»، وب‌سایت تابناک.
  20. «کليد طلايي شهر اردبيل به اکبر عبدي اهدا شد»، خبرگزاری صداوسیما.
  21. «چهاردهمین دوره جشن حافظ سال ۱۳۹۳»، وب‌سایت جشن حافظ.
  22. «اکبر عبدی»، وب‌سایت فیلیمو.
  23. «نشان صلح جهانی به دایی و رویانیان اهدا شد، درخواست فوتبالی اکبر عبدی»، خبرگزاری مهر.
  24. «اکبر عبدی»، وب‌سایت پاراج.
  25. «توضیحات اکبر عبدی درباره خاطره جنجالی‌اش»، وب‌سایت تابناک.
  26. «اکبر عبدی؛ هنرمندی که در کنار مردم و آرمان‌های انقلاب ایستاد»، خبرگزاری رسا.
  27. «پیگیری رهبر معظم انقلاب از وضعیت سلامتی اکبر عبدی»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  28. «اکبر عبدی؛ هنرمندی که در کنار مردم و آرمان‌های انقلاب ایستاد»، خبرگزاری رسا.
  29. «فیلم احساسی اکبر عبدی درباره حوادث اخیر»، خبرگزاری رکنا.
  30. «دوست دارم از یاد آدم‌ها نروم، اکبر عبدی به روایت خودش، از مادر و جنجال آدم‌برفی تا سیاست و آخرین آرزو»، خبرآنلاین.
  31. «پیشنهاد ثبت روز خنده به مناسبت زادروز اکبر عبدی»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.
  32. صادقی، «علت فوت اکبر عبدی چه بود؟+بیوگرافی»، وب‌سایت تیردادنامه.
  33. «چند پیام تسلیت برای مرد هزارچهره سینما؛ اکبر عبدی خود زندگی بود»، خبرگزاری مهر.
  34. «آزاده صمدی: اکبر عبدی به بیراهه رفت و هدر شد، واکنش هنرمندان به درگذشت اکبر عبدی+عکس»، خبرگزاری ایلنا.
  35. «پیام تسلیت سران قوا در پی درگذشت اکبر عبدی»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  36. «پیام تسلیت عراقچی به مناسبت درگذشت اکبر عبدی»، خبرگزاری ایسنا.
  37. «پیام تسلیت سیدمحمد خاتمی برای درگذشت اکبر عبدی»، خبرآنلاین.
  38. «پیام سید حسن خمینی برای درگذشت اکبر عبدی»، وب‌سایت تابناک.
  39. «پیام تسلیت پرسپولیس برای درگذشت اکبر عبدی+عکس»، وب‌سایت خبر ورزشی.
  40. «چند پیام تسلیت برای مرد هزارچهره سینما؛ اکبر عبدی خود زندگی بود»، خبرگزاری مهر.
  41. «به یاد عمو اکبر، واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی به خبر درگذشت اکبر عبدی»، وب‌سایت انصاف‌نیوز.


منابع