خط ۱۶: خط ۱۶:
ازدواج امام جواد با ام‌فضل، دختر مأمون عباسی، در سال ۲۰۲هجری<ref>ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۲۹۵.</ref> یا ۲۱۵هجری<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۳.</ref> به درخواست مأمون صورت گرفت.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۷۸.</ref> انگیزه مأمون از این وصلت، بر اساس گزارش‌ها، ترکیبی از انگیزه‌های سیاسی نظیر کنترل امام، جلب رضایت علویان، عوام‌فریبی و آگاهی به فضایل علمی و اخلاقی امام، علیرغم سن کم ایشان، ذکر شده است.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۵۸.</ref> این ازدواج با مخالفت برخی درباریان عباسی مواجه شد؛ زیرا از انتقال خلافت عباسیان به علویان می‌ترسیدند.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۱.</ref> امام مهریه را معادل مهریه فاطمه زهرا یعنی ۵۰۰درهم تعیین کرد و از این ازدواج صاحب فرزندی نشد.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ش، ج۴، ص۳۸۰.</ref>
ازدواج امام جواد با ام‌فضل، دختر مأمون عباسی، در سال ۲۰۲هجری<ref>ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۲۹۵.</ref> یا ۲۱۵هجری<ref>مسعودی، اثبات الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۳.</ref> به درخواست مأمون صورت گرفت.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۷۸.</ref> انگیزه مأمون از این وصلت، بر اساس گزارش‌ها، ترکیبی از انگیزه‌های سیاسی نظیر کنترل امام، جلب رضایت علویان، عوام‌فریبی و آگاهی به فضایل علمی و اخلاقی امام، علیرغم سن کم ایشان، ذکر شده است.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۵۸.</ref> این ازدواج با مخالفت برخی درباریان عباسی مواجه شد؛ زیرا از انتقال خلافت عباسیان به علویان می‌ترسیدند.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۱.</ref> امام مهریه را معادل مهریه فاطمه زهرا یعنی ۵۰۰درهم تعیین کرد و از این ازدواج صاحب فرزندی نشد.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ش، ج۴، ص۳۸۰.</ref>


همسر دیگر امام، سمانه مغربیه بود که به دستور امام خریداری شد. بنا بر مشهورترین قول، تمام فرزندان امام از این بانو متولد شدند و نقش محوری در تداوم نسل امامت داشتند.<ref>قمی، منتهی الامال، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۴۹۷.</ref>
همسر دیگر امام، سمانه مغربیه، معروف به سبیکه نُوبِیَّه و خَیْزُران بود. بنا بر مشهورترین قول، تمام فرزندان امام از این بانو متولد شدند.<ref>قمی، منتهی الامال، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۴۹۷.</ref>


در همه‌ منابع‌ از دو پسر امام‌ به ‌نام‌های‌ علی و موسی‌ مُبَرقَع‌ یاد شده ‌است‌.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۹۱؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۵.</ref> نام‌های دختران در منابع با اختلاف ذکر شده‌اند. بر اساس گزارش شیخ مفید دو دختر به نام‌های فاطمه و امامه<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۸.</ref> و در منابع دیگر نام‌هایی چون حکیمه، خدیجه و ام‌کلثوم ثبت شده است.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۸۰.</ref>
در همه‌ منابع‌ از دو پسر امام‌ به ‌نام‌های‌ علی و موسی‌ مُبَرقَع‌ یاد شده ‌است‌.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۹۱؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۵.</ref> نام‌های دختران در منابع با اختلاف ذکر شده‌اند. بر اساس گزارش شیخ مفید دو دختر به نام‌های فاطمه و امامه<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۸۸.</ref> و در منابع دیگر نام‌هایی چون حکیمه، خدیجه و ام‌کلثوم ثبت شده است.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۳۸۰.</ref>