بیعت: تفاوت میان نسخه‌ها

== دیدگاه‌ها ==

بیعت در اندیشهٔ سیاسی شیعه اعلام تعهد به حاکمی است که از پیش منصوب شده است. در این دیدگاه، بیعت، منشأ مشروعیت نیست و تأکیدی بر حمایت عملی دارد.<ref name=":0223">{{پک|احمدنژاد|داورپناه|۱۳۹۴|ک=شیعه‌شناسی|ف=مفهوم‌شناسی بیعت در فرهنگ اسلامی و نقش آن در اثبات امامّت|ص=۱۴۰}}</ref><ref>{{پک|عمید زنجانی|۱۳۷۷|ک=فقه سیاسی|ص=۲۰۳|ج=۲}}</ref><ref>{{پک|سبحانی تبریزی|۱۳۶۴|ک=مفاهیم القرآن فی معالم الحکومه الاسلامیه|ص=۲۶۱–۲۶۳|ج=۱}}</ref> در [[عصر غیبت]]، برخی فقها بیعت را در شکل‌گیری [[ولایت فقیه]] مؤثر می‌دانند.<ref>{{پک|مهسوری|۱۳۷۷|ک=حکومت اسلامی|ف=بیعت یا انتخابات|ص=۷۵–۷۹}}</ref><ref>{{پک|مکارم شیرازی|۱۴۲۵|ک=انوار الفقاهة: کتاب البیع|ص=۵۱۹|ج=۱}}</ref> [[اهل‌سنت]]، بیعت نخبگان یا همگان را راه تحقق خلافت می‌دانند.<ref>{{پک|حاتمی|۱۳۸۴|ک=دانش سیاسی|ف=بررسی و نقد مبانی مشروعیت حکومت از دیدگاه اهل‌سنت|ص=۸۶–۸۷}}</ref> در این دیدگاه، مقبولیت اجتماعی بر مشروعیت الهی مقدم است<ref name=":02152">{{پک|اخوان کاظمی|رستمی|۱۳۹۶|ک=پژوهش ملل|ف=بیعت و اشکال آن در اندیشه سیاسی اسلام|ص=۷۳}}</ref> و بیعت نقش اعطای حاکمیت و ایجاد قدرت سیاسی جدید دارد.<ref name=":0222">{{پک|احمدنژاد|داورپناه|۱۳۹۴|ک=شیعه‌شناسی|ف=مفهوم‌شناسی بیعت در فرهنگ اسلامی و نقش آن در اثبات امامّت|ص=۱۴۰}}</ref>

== نسبت بیعت با مفاهیم مدرن ==

امروزه بیعت، جای خود را به مفاهیم جدیدتری از مشروعیت و وفاداری سیاسی داده<ref>{{پک|خلیلی|۱۳۹۵|ک=مطالعات دولت‌پژوهی در جمهوری اسلامی ایران|ف=تداوم نظریه مشروعیت الهی در نظام سیاسی ایران؛ از دوره باستان تا انقلاب اسلامی|ص=۹۹–۱۰۲}}</ref> و با چالش‌هایی روبور شده است.<ref>{{پک/بن|بیعت۲|ک=خبرگزاری رسا|ف=شرکت در انتخابات نوعی بیعت و اعلام وفاداری به نظام اسلامی است، ۹دی روز دفاع جانانه مردم از ارزش‌های دینی و انقلابی است}}</ref> گروهی، بیعت را متمایز از رأی‌گیری و انتخابات امروزی می‌دانند،<ref>{{پک|میبدی|۱۳۷۶|ک=حکومت اسلامی|ف=بیعت و نقش آن در حکومت اسلامی|ص=۲۰۰–۲۰۱}}</ref> اما برخی مانند [[محمد عبده]]<ref>{{پک|عنایت|۱۳۸۹|ک=اندیشه سیاسی در اسلام معاصر|ص=۲۳۶|ج=}}</ref> و [[سید روح‌الله خمینی]]،<ref>{{پک/بن|بیعت۴|ک=خبرگزاری رسمی حوزه|ف=بیعت در فلسفه سیاسی اسلام؛ از پیمان مشروع الهی تا همراهی مردمی در عصر انقلاب}}</ref> بیعت را با اصول قراردادهای اجتماعی و مراجعه به آرای عمومی، قابل تطبیق دانسته‌اند.<ref>{{پک/بن|بیعت۶|ک=خبرگزاری فارس|ف=ماهیت بیعت و نقش آن در مشروعیت حاکم اسلامی}}</ref><ref>{{پک/بن|بیعت۵|ک=وب‌سایت پرتال امام خمینی|ف=نقش مردم در حاکمیت در عصر غیبت از دیدگاه امام خمینی}}</ref><ref>{{پک|موسویان|۱۳۸۰|ک=نامه مفید|ف=بیعت و رأی|ص=۵۹}}</ref> برخی مانند [[علی عبدالرازق]] نیز بیعت را ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به قدرت‌های استبدادی دانسته‌اند.<ref>{{پک|یوسفی اشکوری|۱۳۸۱|ک=بازتاب اندیشه|ف=اسلام و مبانی قدرت|ص=}}</ref> [[طالبان]]، بیعت را برای انسجام درون‌گروهی به‌کار می‌برد و  در برخی جوامع، بیعت در قالب وفاداری به قوانین مدنی بازخوانی می‌شود.<ref>{{پک/بن|بیعت۹|ک=پایگاه تحلیلی-پژوهشی مطالعات شرق|ف=واکاوی نقش و کارکرد سیاسی – اجتماعی بیعت در ساختار حکمرانی طالبان}}</ref><ref>{{پک|مصباح یزدی|۱۳۷۵|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی آثار حضرت آیت‌الله مصباح یزدی|ف=اختیارات ولی فقیه در خارج از مرزها}}</ref>