خط ۹۵: خط ۹۵:
جریان‌های دیگری نیز شامل یهود، نصارا و مجوس وجود داشتند که برخورد امام جواد با آنها با قاطعیت، سعه صدر، هدایت‌گرانه و به دور از خشونت بود.<ref>قطب‌الدین راوندی، الخرائج و الجرائح، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۴۲۲.</ref> دیگر جریان‌های غیردینی، شامل مکاتب فکری زنادقه و دهریه بود که برای رواج فساد و سست‌کردن عقاید دینی مردم درباره توحید شبهه‌افکنی می‌کردند.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۰۰-۱۹۹.</ref> برخورد امام جواد با این گروه، حکیمانه و بردبارانه بود.<ref>[https://jhr.ui.ac.ir/article_25230.html سلیمانی و همکاران، «تبیین تاریخی مؤلفه‌های همگرایی از منظر امام‌ جواد علیه‌السلام»، ۱۴۰۰ش، ص۵]؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۰۲-۲۰۱.</ref>
جریان‌های دیگری نیز شامل یهود، نصارا و مجوس وجود داشتند که برخورد امام جواد با آنها با قاطعیت، سعه صدر، هدایت‌گرانه و به دور از خشونت بود.<ref>قطب‌الدین راوندی، الخرائج و الجرائح، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۴۲۲.</ref> دیگر جریان‌های غیردینی، شامل مکاتب فکری زنادقه و دهریه بود که برای رواج فساد و سست‌کردن عقاید دینی مردم درباره توحید شبهه‌افکنی می‌کردند.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۰۰-۱۹۹.</ref> برخورد امام جواد با این گروه، حکیمانه و بردبارانه بود.<ref>[https://jhr.ui.ac.ir/article_25230.html سلیمانی و همکاران، «تبیین تاریخی مؤلفه‌های همگرایی از منظر امام‌ جواد علیه‌السلام»، ۱۴۰۰ش، ص۵]؛ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۰۲-۲۰۱.</ref>


امام جواد(ع) نیز در برابر فرقه‌های انحرافی در مرحله اول، با شناخت مخاطبان خود، به اعتمادسازی دست زدند. در مرحله دوم، با استفاده از آیات قرآن، به تصحیح عقاید و آموزش مردم پرداختند<ref name=":0" /> و در مقابلِ بزرگان فرقه‌ها و عالمان، از شیوه مباحثه و مناظره با استفاده از علم کلام، فقه، تفسیر و حدیث استفاده کردند که متناسب با اعتقاد مخاطب می‌دیدند. در مرحله سوم، با استفاده از ابزار مناسب ارتباطی و افراد خلاق، به حل مشکل شایعه‌سازی و مبارزه با اطلاعات غلط به وسیله سازمانی از اصحاب در برخی مناطق پرداختند. در مرحله چهارم، در پاسخ‌گویی و دوری از مخالفت مستقیم با عقاید و نگرش‌های پایدار و ریشه‌ای مخاطبان مانند مسئله امامت آشکارا در برابر فرقه‌های انحرافی موضع‌گیری کردند و عملیات روانی برای تعدیل یا انصراف بحران‌سازان از خواسته‌ها و اقدامات خود انجام دادند.
امام جواد نیز در برابر فرقه‌های انحرافی در مرحله اول، با شناخت مخاطبان خود، به اعتمادسازی دست زدند. در مرحله دوم، با استفاده از آیات قرآن، به تصحیح عقاید و آموزش مردم پرداختند و در مقابلِ بزرگان فرقه‌ها و عالمان، از شیوه مباحثه و مناظره با استفاده از علم کلام، فقه، تفسیر و حدیث استفاده کردند که متناسب با اعتقاد مخاطب می‌دیدند. در مرحله سوم، با استفاده از ابزار مناسب ارتباطی و افراد خلاق، به حل مشکل شایعه‌سازی و مبارزه با اطلاعات غلط به وسیله سازمانی از اصحاب در برخی مناطق پرداختند. در مرحله چهارم، در پاسخ‌گویی و دوری از مخالفت مستقیم با عقاید و نگرش‌های پایدار و ریشه‌ای مخاطبان مانند مسئله امامت آشکارا در برابر فرقه‌های انحرافی موضع‌گیری کردند و عملیات روانی برای تعدیل یا انصراف بحران‌سازان از خواسته‌ها و اقدامات خود انجام دادند.<ref>بارانی و شعبان‌پور، «امام جواد علیه السلام و بهره گیری از فنون ارتباطات در مدیریت بحران فرقه های انحرافی»، ۱۳۹۵ش، ص۴۶۵-۴۶۴.</ref>


=== '''مناظرات امام جواد''' ===
=== '''مناظرات امام جواد''' ===
خط ۱۰۲: خط ۱۰۲:
خلفا با اهدافی چون مبراکردن خود از اتهام قتل امام رضا، آرام‌کردن شیعیان در برابر واﻗﻌه شهادت آن امام، سرگرم کردن مردم به مناظرات علمی و در نتیجه بی‌توجهی به قیام‌های علوی، به چالش کشیدن علم و مقام امام‌جواد در جامعه، ایجاد تردید در بین شیعیان نسبت به امام، انزوای امامت و ولایت اهل‌بیت در جامعه و محدود نمودن ایشان به دربار به برپایی مناظرات روی آوردند.<ref>[https://jhr.ui.ac.ir/article_25230.html سلیمانی و همکاران، «تبیین تاریخی مؤلفه‌های همگرایی از منظر امام‌ جواد علیه‌السلام»، ۱۴۰۰ش، ص۲.]</ref>
خلفا با اهدافی چون مبراکردن خود از اتهام قتل امام رضا، آرام‌کردن شیعیان در برابر واﻗﻌه شهادت آن امام، سرگرم کردن مردم به مناظرات علمی و در نتیجه بی‌توجهی به قیام‌های علوی، به چالش کشیدن علم و مقام امام‌جواد در جامعه، ایجاد تردید در بین شیعیان نسبت به امام، انزوای امامت و ولایت اهل‌بیت در جامعه و محدود نمودن ایشان به دربار به برپایی مناظرات روی آوردند.<ref>[https://jhr.ui.ac.ir/article_25230.html سلیمانی و همکاران، «تبیین تاریخی مؤلفه‌های همگرایی از منظر امام‌ جواد علیه‌السلام»، ۱۴۰۰ش، ص۲.]</ref>


امام جواد(ع) نیز در راستای این مناظرات علاوه بر دفع شبهات در زمینه‌های اعتقادی چون توحید، نبوت، امامت و قرآن، به دو بّعد رفتاری و استدلالی توجه داشتند. همچنین با استناد به آیات قرآن، سیره و سخن پیامبر و گاه عقاید و باورهای خودِ مخالفان، از استدلال‌های عقلی و دلایل نقلی و گاه روش ترکیبی برای اثبات دیدگاه خود استفاده می‌کردند.<ref name=":0">مطهری، «روش‌شناسی مناظره‌های امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۴۳۵.</ref>
امام جواد نیز در راستای این مناظرات علاوه بر دفع شبهات در زمینه‌های اعتقادی چون توحید، نبوت، امامت و قرآن، به دو بّعد رفتاری و استدلالی توجه داشتند. همچنین با استناد به آیات قرآن، سیره و سخن پیامبر و گاه عقاید و باورهای خودِ مخالفان، از استدلال‌های عقلی و دلایل نقلی و گاه روش ترکیبی برای اثبات دیدگاه خود استفاده می‌کردند.<ref name=":0">مطهری، «روش‌شناسی مناظره‌های امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۴۳۵.</ref>


== '''کرامات امام''' ==
== '''کرامات امام''' ==