پیشنویس:کیف پولی ایرانی: تفاوت میان نسخهها
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) |
|||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
| آثار مرتبط = ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول | | آثار مرتبط = ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول | ||
}} | }} | ||
'''کیف پول ایران'''، ابزار پرداخت الکترونیکی بدون نیاز به اینترنت برای مدیریت تراکنشهای مالی خرد. | '''کیف پول ایران'''، ابزار پرداخت الکترونیکی بدون نیاز به اینترنت برای مدیریت تراکنشهای مالی خرد.<ref group="دیدگاه">مقاله تقریباً به مقررات بانک مرکزی و نحوه راهاندازی سامانه محدود شده و ابعاد دیگر موضوع را پوشش نمیدهد.</ref> | ||
[[کیف پول ایران]] مبتنی بر ضوابط [[بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران]] به منظور تسهیل [[تراکنش|تراکنشهای]] زیر یک میلیون [[تومان]] و پرداختهای برونخط راهاندازی شد. این ابزار از طریق کدهای دستوری و تطابق [[کد ملی]] با مالکیت [[سیمکارت]]، امکان انتقال وجه، خرید، شارژ و برداشت موجودی را فراهم میکند. هدف از توسعه این سیستم، کاهش وابستگی به [[اینترنت]]، یکپارچهسازی خدمات پرداخت و جایگزینی روشهای سنتی مانند حذف چکهای کاغذی در کنار توسعه [[چک الکترونیک]] است که تحت نظارت نهادهایی چون [[شبکه الکترونیکی پرداخت کارت|شاپرک]] و در بستر [[شبکه پرداخت کشور]] عملیاتی گردید. | [[کیف پول ایران]] مبتنی بر ضوابط [[بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران]] به منظور تسهیل [[تراکنش|تراکنشهای]] زیر یک میلیون [[تومان]] و پرداختهای برونخط راهاندازی شد. این ابزار از طریق کدهای دستوری و تطابق [[کد ملی]] با مالکیت [[سیمکارت]]، امکان انتقال وجه، خرید، شارژ و برداشت موجودی را فراهم میکند. هدف از توسعه این سیستم، کاهش وابستگی به [[اینترنت]]، یکپارچهسازی خدمات پرداخت و جایگزینی روشهای سنتی مانند حذف چکهای کاغذی در کنار توسعه [[چک الکترونیک]] است که تحت نظارت نهادهایی چون [[شبکه الکترونیکی پرداخت کارت|شاپرک]] و در بستر [[شبکه پرداخت کشور]] عملیاتی گردید. | ||
== مبانی قانونی = | == مبانی قانونی<ref group="دیدگاه">من این متن را خواندم هنوز تعریف درستی از این کیف ارائه نشده است. شما اول باید کیف پول ایرانی را تعریف کنید. | ||
کیف پول ایرانی چیست؟ | |||
== کارکرد ساختاری == | چه تفاوتی با کیف پول الکترونیکی دارد؟ | ||
اصلاح و متنوعسازی نظام پرداخت و توسعه ابزارهای جایگزین از جمله کیف پول، [[ریال دیجیتال]]، بانکداری باز و استفاده از سیستم کهربا در شرایطی در دستور کار [[بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران]] قرار گرفت که ۹۰ | |||
چرا «ایرانی» نامیده میشود؟ (با نمونه های غیرایرانی چه تمایزی دارد) | |||
آیا یک سامانه است یا یک زیرساخت یا یک ابزار پرداخت؟ | |||
تفاوتش با کارت های بانکی و کد های USSD پرداخت که الآن هم فعالیه چیه؟</ref><ref group="دیدگاه">پیشینه طراحی کیف پول چیست؟ چه چالش و مشکلاتی باعث شد این کیف طراحی بشه.؟</ref> == | |||
به منظور توسعه فضای کسبوکار و نیازهای جدید در حوزه پرداخت، در [[تابستان]] ۱۳۹۹ش ویرایش پنجم ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور از سوی [[بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران]] با هدف توسعه [[شبکه پرداخت کشور]] و پشتیبانی از تراکنشهای با مبالغ بسیار خرد (پرداخت ریز) تصویب شد.<ref>{{پک|بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|۱۳۹۹|ف=ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور|ص=2}}</ref> | |||
بر اساس این مقررات، کیف الکترونیک پول ابزاری است که توسط مؤسسه اعتباری عامل صادر میشود و به دو صورت برونخط (با قابلیت ذخیره اطلاعات ارزش ریالی موجودی دارنده) و برخط (با قابلیت نگهداری شناسه کیف) فعالیت میکند.<ref>{{پک|بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|۱۳۹۹|ف=ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور|ص=3}}</ref> | |||
کیف تجاری امکان دریافت وجوه ناشی از فروش کالا یا خدمات را برای پذیرنده فراهم میسازد و کیف شخصی پس از [[احراز هویت]] در اختیار اشخاص حقیقی قرار میگیرد.<ref>{{پک|بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|۱۳۹۹|ف=ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور|ص=3-4}}</ref> سطوح احراز هویت برای کاربران کیف شخصی به سه سطح تقسیم شده است؛ در سطح اول با تطابق اطلاعات هویتی و شماره [[تلفن همراه]]، کاربر مجاز به انجام تراکنش تا سقف شاخص ریزپرداخت است و در سطوح دوم و سوم با احراز شماره حساب بانکی و داشتن یک سال فعالیت سالم و بدون هیچ رفتار مشکوک، این سقف مجاز افزایش مییابد.<ref>{{پک|بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|۱۳۹۹|ف=ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور|ص=9}}</ref> | |||
== مکانیزم اجرایی<ref group="دیدگاه">اینها صرفا اطلاعات خبری هستند. از اینها اگر بتوان یک تعریف ارائه داد خوب است | |||
این بخش باید بتونه عرصه های کاربردی این کیف رو نمایش بده | |||
حملونقل | |||
خرید روزمره | |||
نانوایی | |||
فروشگاه | |||
خدمات شهری | |||
پرداخت قبوض و...</ref> == | |||
کیف پول ایران با هدف حذف وابستگی به بستر [[اینترنت]] و افزایش تابآوری شبکه پرداخت کشور معرفی شد. ثبتنام در این سامانه از طریق شمارهگیری کد دستوری #۹۸* از طریق [[تلفن همراه]] انجام میشود و شرط اصلی عضویت، تطابق [[کد ملی]] با مالکیت [[سیمکارت]] است. کاربران پس از تکمیل ثبتنام میتوانند از طریق کارتهای بانکی عضو شبکه شتاب، کیف پول خود را شارژ کرده و خدماتی نظیر جابهجایی آنی پول، مشاهده لحظهای مانده حساب و امکان انتقال موجودی کیف پول به حسابهای بانکی متصل را مدیریت کنند. قابلیت خرید حضوری و غیرحضوری از فروشگاههای منتخب از طریق اتصال به برنامکهای کاربردی نظیر تارا، اسنپ، اوانو، آپ، تاپ، ۷۲۴ و امکان پرداخت هزینه [[نان]] در نانواییهای پخت دولتی با استفاده از برنامک نئو بیت در این بستر فراهم شده است.<ref>{{پک/بن|mehr6907483|ف=کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت|ک=خبرگزاری مهر}}</ref> در صورت بروز مشکل در تراکنشها، رفع مغایرتها بهصورت برخط و حداکثر ظرف ۲۴ ساعت انجام خواهد شد.<ref>{{پک/بن|jamaran1721267|ف=کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟|ک=پایگاه خبری جماران}}</ref><ref group="دیدگاه">این خط آخر صرفا یک خبره و ارزشی نداره</ref> | |||
== کارکرد ساختاری<ref group="دیدگاه">در اینجا شما باید بتونید فایده و مزایای این کیف رو بگید. روی این مطالب باید تأکید بشه | |||
کاهش هزینه تراکنش | |||
کاهش وابستگی به کارت بانکی | |||
کاهش مصرف اینترنت | |||
افزایش تابآوری | |||
توسعه پرداخت خرد | |||
کاهش بار شبکه شتاب</ref> == | |||
اصلاح و متنوعسازی نظام پرداخت و توسعه ابزارهای جایگزین از جمله کیف پول، [[ریال دیجیتال]]، بانکداری باز و استفاده از سیستم کهربا در شرایطی در دستور کار [[بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران]] قرار گرفت که ۹۰ درصد تراکنشهای انجامشده در شبکه بانکی، مبالغی زیر ۵۰۰ هزار تومان و ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است.<ref>{{پک/بن|asriran1170288|ف=توسعه چک الکترونیک و کیف پول در دستور کار بانک مرکزی؛ ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است|ک=پایگاه خبری عصر ایران}}</ref> <ref group="دیدگاه">مطلب کاملا بی ربطی است که در این مدخل آمده است</ref>همچنین هیئت وزیران با پیشنهاد بانک مرکزی، فعالسازی کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی را به تصویب رساند.<ref>{{پک/بن|entekhab933347|ف=کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی فعال میشود|ک=پایگاه خبری انتخاب}}</ref><ref group="دیدگاه">این چیه که این وسط اومده؟ خبر است و هیچ آورده خاصی نداره</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۴۴: | خط ۸۴: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|cbi1399}}|عنوان=ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور|وبگاه=وبگاه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|تاریخ= | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|cbi1399}}|عنوان=ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور|وبگاه=وبگاه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|تاریخ=11 شهریور ۱۳۹۹|نشانی=https://cbi.ir/showitem/20510.aspx}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6907483}}|عنوان=کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6907483/}} | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|mehr6907483}}|عنوان=کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6907483/}} | ||
* {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|jamaran1721267}}|عنوان=کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟|وبگاه=پایگاه خبری جماران|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1721267}} | * {{یادکرد وب|شناسه={{شناسه یادکرد|jamaran1721267}}|عنوان=کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟|وبگاه=پایگاه خبری جماران|تاریخ=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۲ مرداد ۱۴۰۵|نشانی=https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1721267}} | ||
نسخهٔ ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۴۲
| عنوان اصلی | کیف پول ایران |
|---|---|
| عنوان انگلیسی | Iran Wallet |
| عنوان علمی | کیف الکترونیک پول |
| شاخه علمی | اقتصاد |
| نوع مفهوم | ابزار پرداخت الکترونیکی |
| حوزه کاربرد | تراکنشهای مالی خرد |
| گستره جغرافیایی | ایران |
| نخستین کاربرد | ۱۳۹۹ش |
| مرتبط با | سامانههای ملی پرداخت |
| اهمیت | انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت |
| مبدع | بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران |
| آثار مرتبط | ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول |
کیف پول ایران، ابزار پرداخت الکترونیکی بدون نیاز به اینترنت برای مدیریت تراکنشهای مالی خرد.[دیدگاه ۱]
کیف پول ایران مبتنی بر ضوابط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به منظور تسهیل تراکنشهای زیر یک میلیون تومان و پرداختهای برونخط راهاندازی شد. این ابزار از طریق کدهای دستوری و تطابق کد ملی با مالکیت سیمکارت، امکان انتقال وجه، خرید، شارژ و برداشت موجودی را فراهم میکند. هدف از توسعه این سیستم، کاهش وابستگی به اینترنت، یکپارچهسازی خدمات پرداخت و جایگزینی روشهای سنتی مانند حذف چکهای کاغذی در کنار توسعه چک الکترونیک است که تحت نظارت نهادهایی چون شاپرک و در بستر شبکه پرداخت کشور عملیاتی گردید.
مبانی قانونی[دیدگاه ۲][دیدگاه ۳]
به منظور توسعه فضای کسبوکار و نیازهای جدید در حوزه پرداخت، در تابستان ۱۳۹۹ش ویرایش پنجم ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با هدف توسعه شبکه پرداخت کشور و پشتیبانی از تراکنشهای با مبالغ بسیار خرد (پرداخت ریز) تصویب شد.[۱]
بر اساس این مقررات، کیف الکترونیک پول ابزاری است که توسط مؤسسه اعتباری عامل صادر میشود و به دو صورت برونخط (با قابلیت ذخیره اطلاعات ارزش ریالی موجودی دارنده) و برخط (با قابلیت نگهداری شناسه کیف) فعالیت میکند.[۲]
کیف تجاری امکان دریافت وجوه ناشی از فروش کالا یا خدمات را برای پذیرنده فراهم میسازد و کیف شخصی پس از احراز هویت در اختیار اشخاص حقیقی قرار میگیرد.[۳] سطوح احراز هویت برای کاربران کیف شخصی به سه سطح تقسیم شده است؛ در سطح اول با تطابق اطلاعات هویتی و شماره تلفن همراه، کاربر مجاز به انجام تراکنش تا سقف شاخص ریزپرداخت است و در سطوح دوم و سوم با احراز شماره حساب بانکی و داشتن یک سال فعالیت سالم و بدون هیچ رفتار مشکوک، این سقف مجاز افزایش مییابد.[۴]
مکانیزم اجرایی[دیدگاه ۴]
کیف پول ایران با هدف حذف وابستگی به بستر اینترنت و افزایش تابآوری شبکه پرداخت کشور معرفی شد. ثبتنام در این سامانه از طریق شمارهگیری کد دستوری #۹۸* از طریق تلفن همراه انجام میشود و شرط اصلی عضویت، تطابق کد ملی با مالکیت سیمکارت است. کاربران پس از تکمیل ثبتنام میتوانند از طریق کارتهای بانکی عضو شبکه شتاب، کیف پول خود را شارژ کرده و خدماتی نظیر جابهجایی آنی پول، مشاهده لحظهای مانده حساب و امکان انتقال موجودی کیف پول به حسابهای بانکی متصل را مدیریت کنند. قابلیت خرید حضوری و غیرحضوری از فروشگاههای منتخب از طریق اتصال به برنامکهای کاربردی نظیر تارا، اسنپ، اوانو، آپ، تاپ، ۷۲۴ و امکان پرداخت هزینه نان در نانواییهای پخت دولتی با استفاده از برنامک نئو بیت در این بستر فراهم شده است.[۵] در صورت بروز مشکل در تراکنشها، رفع مغایرتها بهصورت برخط و حداکثر ظرف ۲۴ ساعت انجام خواهد شد.[۶][دیدگاه ۵]
کارکرد ساختاری[دیدگاه ۶]
اصلاح و متنوعسازی نظام پرداخت و توسعه ابزارهای جایگزین از جمله کیف پول، ریال دیجیتال، بانکداری باز و استفاده از سیستم کهربا در شرایطی در دستور کار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت که ۹۰ درصد تراکنشهای انجامشده در شبکه بانکی، مبالغی زیر ۵۰۰ هزار تومان و ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است.[۷] [دیدگاه ۷]همچنین هیئت وزیران با پیشنهاد بانک مرکزی، فعالسازی کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی را به تصویب رساند.[۸][دیدگاه ۸]
پانویس
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۲.
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۳.
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۳-۴.
- ↑ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور»، ۹.
- ↑ «کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟»، پایگاه خبری جماران.
- ↑ «توسعه چک الکترونیک و کیف پول در دستور کار بانک مرکزی؛ ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی فعال میشود»، پایگاه خبری انتخاب.
منابع
- «ضوابط فعالیت مؤسسات اعتباری و راهبران کیف الکترونیک پول در نظام پرداخت کشور». وبگاه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. ۱۱ شهریور ۱۳۹۹.
- «کیف پول ایران؛ انجام تراکنشهای مالی بدون نیاز به اینترنت». خبرگزاری مهر. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «کیف پول ایرانی چیست؟ کد فعال سازی کیف پول ایرانی چیست؟». پایگاه خبری جماران. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «توسعه چک الکترونیک و کیف پول در دستور کار بانک مرکزی؛ ۹۵ درصد تراکنشها زیر یک میلیون تومان است». پایگاه خبری عصر ایران. ۲۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
- «کیف پول ایرانی برای کارکنان دستگاههای اجرایی فعال میشود». پایگاه خبری انتخاب. ۱۲ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.
خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «دیدگاه» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="دیدگاه"/> یافت نشد.