|
|
| خط ۴۹: |
خط ۴۹: |
|
| |
|
| === '''مناظرات امام جواد''' === | | === '''مناظرات امام جواد''' === |
| مأمون علاقهمند به گفتگوی علمی با مذاهب، نحلهها و ادیان گوناگون بود و برقراری مجالس مناظره در مرو با حضور امام رضا و در بغداد با حضور امام جواد در راستای تحقق این علاقه صورت گرفت.<ref>دینوری، اخبار الطوال، ۱۳۷۱ش، ص۴۴۳.</ref> مناظرات امام جواد با بزرگان اهلسنت و معتزله، در محوریت موضوعات فقهی و کلامی بوده است.<ref>حرانی، تحفالعقول عن آلالرسول، ۱۳۸۵ش، ص۸۱۷.</ref> فهرست مناظرات امام شامل مناظره امام و عمویش با فردی برای پاسخ حکم فقهی در باب طلاق زن، مناظرات امام جواد و یحیی بناکثم قاضیالقضات بغداد در چهار موضوع صید در حرم، کیفیت حلال و حرام شدن یک زن در روز در چند نوبت، فضایل غالیانه درباره ابوبکر و عمر و علائم امامت و مباحث مربوط به توحید، مناظره بین ابوهاشم داوود بنهاشم جعفری با امام در باب معنای احد و لایدرکه الأبصار و صفات و اسماء الهی، مناظره عبدالعظیم حسنی از نوادگان امام حسن با امام جواد درباره امام مهدی، مناظره احمد بنأبوداوود قاضیالقضات معتصم در سامرا در زمینه حد بریدن دست دزد و در نهایت مناظره امام در جهت توطئه معتصم علیه ایشان میباشد.<ref>[https://skh.journals.miu.ac.ir/article_66.html بارانی و معتمد لنگرودی، «سیر تطور مناظرههای امام جواد(ع)»، ۱۳۹۴ش، ص۱۳.]</ref>
| | امام جواد، مناظرات زیادی با بزرگان اهل سنت و معتزله در حوزههای فقهی و کلامی انجام داد.<ref>حرانی، تحفالعقول عن آلالرسول، ۱۳۸۵ش، ص۸۱۷.</ref> این مناظرات در مورد موضوعاتی مانند توحید، نبوت، امامت، قرآن و احکام فقهی صورت گرفت. ایشان در این مناظرات علاوه بر پاسخ به شبهات مطرح شده در زمینههای اعتقادی، به دو جنبه رفتاری و استدلالی توجه داشتند. در این مناظرات، امام جواد از آیات قرآن، سیره پیامبر اسلام و گاهی از عقاید و باورهای مخالفان خود استفاده کرد. ایشان از استدلالهای عقلی، نقلی و گاهی از روش ترکیبی برای تبیین دیدگاه خود استفاده میکردند.<ref name=":0">مطهری، «روششناسی مناظرههای امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۴۳۵.</ref> |
|
| |
|
| خلفا با اهدافی چون مبراکردن خود از اتهام قتل امام رضا، آرامکردن شیعیان در برابر واﻗﻌه شهادت آن امام، سرگرم کردن مردم به مناظرات علمی و در نتیجه بیتوجهی به قیامهای علوی، به چالش کشیدن علم و مقام امامجواد در جامعه، ایجاد تردید در بین شیعیان نسبت به امام، انزوای امامت و ولایت اهلبیت در جامعه و محدود نمودن ایشان به دربار به برپایی مناظرات روی آوردند.<ref>[https://jhr.ui.ac.ir/article_25230.html سلیمانی و همکاران، «تبیین تاریخی مؤلفههای همگرایی از منظر امام جواد علیهالسلام»، ۱۴۰۰ش، ص۲.]</ref>
| | منابع تاریخی فهرستی از مناظرات امام جواد را گزارش کردهاند که برخی از آنها عبارتند از: |
|
| |
|
| امام جواد نیز در راستای این مناظرات علاوه بر دفع شبهات در زمینههای اعتقادی چون توحید، نبوت، امامت و قرآن، به دو بّعد رفتاری و استدلالی توجه داشتند. همچنین با استناد به آیات قرآن، سیره و سخن پیامبر و گاه عقاید و باورهای خودِ مخالفان، از استدلالهای عقلی و دلایل نقلی و گاه روش ترکیبی برای اثبات دیدگاه خود استفاده میکردند.<ref name=":0">مطهری، «روششناسی مناظرههای امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۴۳۵.</ref>
| | * مناظره در مورد حکم فقهی در باب طلاق زن. |
| | * مناظرات با یحیی بن اکثم، قاضیالقضات بغداد، در چهار موضوع: صید در حرم، کیفیت حلال و حرام شدن یک زن در روز در چند نوبت، مباحث مربوط به توحید و فضایل غالیانه درباره ابوبکر و عمر و علائم امامت. |
| | * مناظره با ابوهاشم داوود بن هاشم جعفری در مورد معنای «احد» و «لایدرکه الأبصار» و صفات و اسماء الهی. |
| | * مناظره با عبدالعظیم حسنی، از نوادگان امام حسن در مورد امام مهدی. |
| | * مناظره با احمد بن ابوداوود، قاضیالقضات معتصم، در سامرا در زمینه حدّ بریدن دست دزد. |
| | * مناظره امام جواد در پاسخ به توطئه معتصم علیه ایشان.<ref>[https://skh.journals.miu.ac.ir/article_66.html بارانی و معتمد لنگرودی، «سیر تطور مناظرههای امام جواد(ع)»، ۱۳۹۴ش، ص۱۳.]</ref> |
|
| |
|
| == '''کرامات امام''' == | | == '''کرامات امام''' == |
