امام محمد تقی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶۱: / خط ۶۱: @@
 == '''کرامات امام''' ==
-در منابع تاریخی و روایی شیعه و اهل سنت، مجموعه‌ای از کرامات به امام جواد (ع) نسبت داده شده است که حاکی از جایگاه معنوی و علمی برجسته ایشان است.<ref>طبسی، «فضایل و کرامات امام جواد(ع) به روایت اهل‌سنت»، ۱۳۹۲ش، ص۴۷.</ref> برخی از این کرامات، که در منابع مختلف ذکر شده‌اند، عبارتند از: از کرامات امام سخن گفتن در هنگام ولادت<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۹۴.</ref>، طی‌الارض از مدینه به خراسان برای خاکسپاری پیکر امام رضا<ref>صدوق، عیون أخبار الرضا(ع)، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۴۵-۲۴۲.</ref>، پاسخ‌های دقیق امام جواد در برابر سؤالات مأمون در سنین کودکی<ref>خواندمیر، تاریخ حبیب‌السیر، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۹۲.</ref>، بارور شدن درخت سدر<ref>مالکی، الفصول المهمه فی معرفه الأئمه، ۱۴۲۲ق، ص۲۵۹-۲۵۸.</ref>، رهایی از زندان سامرا<ref>میرخواند، روضه الصفا، ۱۲۳۳ش، ج۳، ص۵۴-۵۳.</ref>، شفای بیماران<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۹۰.</ref>، استجابت دعا برای یاران<ref>کلینی، اصول کافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۶.</ref>، آگاهی از اسرار درونی افراد و پیشگویی خبر دادن از رویدادهای آینده<ref>صدوق، عیون أخبار الرضا(ع)، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۴۵.</ref> و خبر امام از زمان وفات خویش است.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۳، ص۱۵۳.</ref>
+در منابع تاریخی و روایی شیعه و اهل سنت، مجموعه‌ای از کرامات به امام جواد (ع) نسبت داده شده است که حاکی از جایگاه معنوی و علمی برجسته ایشان است.<ref>طبسی، «فضایل و کرامات امام جواد(ع) به روایت اهل‌سنت»، ۱۳۹۲ش، ص۴۷.</ref> برخی از این کرامات، که در منابع مختلف ذکر شده‌اند، عبارتند از: سخن گفتن در هنگام ولادت<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۹۴.</ref>، طی‌الارض از مدینه به خراسان برای خاکسپاری پیکر امام رضا<ref>صدوق، عیون أخبار الرضا(ع)، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۴۵-۲۴۲.</ref>، پاسخ‌های دقیق امام جواد در برابر سؤالات مأمون در سنین کودکی<ref>خواندمیر، تاریخ حبیب‌السیر، ۱۳۸۰ش، ج۲، ص۹۲.</ref>، بارور شدن درخت سدر<ref>مالکی، الفصول المهمه فی معرفه الأئمه، ۱۴۲۲ق، ص۲۵۹-۲۵۸.</ref>، رهایی از زندان سامرا<ref>میرخواند، روضه الصفا، ۱۲۳۳ش، ج۳، ص۵۴-۵۳.</ref>، شفای بیماران<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۹۰.</ref>، استجابت دعا برای یاران<ref>کلینی، اصول کافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۶.</ref>، آگاهی از اسرار درونی افراد و پیشگویی خبر دادن از رویدادهای آینده<ref>صدوق، عیون أخبار الرضا(ع)، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۴۵.</ref> و خبر امام از زمان وفات خویش است.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۳، ص۱۵۳.</ref>
 == '''زیارت''' ==
@@ خط ۷۰: / خط ۷۰: @@
 == '''اصحاب امام جواد''' ==
-اصحاب امام جواد راویان، یاران و وکلای مورد اعتمادی بودند که در منابع رجالی و تاریخی شیعه از ایشان نام برده شده‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1938447/ واحدی، «تبارشناسی، پرا کندگی جغرافیایی و شغل اصحاب امام جواد علیه‌السلام»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲-۱۰۱.]</ref> تعداد این یاران بنا بر فهرست‌های مختلف، بین ۱۱۳ تا ۲۷۶ نفر ذکر شده ‌است که این تفاوت عمدتاً به دلیل تفاوت در تعریف اصحاب، گستره زمانی مورد بررسی و اختلاف در احراز وثاقت افراد است.<ref>طوسی، رجال طوسی، ۱۳۸۱ق، ص۳۷۸-۳۵۱.</ref> شیخ طوسی در رجال خود ۱۱۳ نفر<ref>طوسی، رجال الطوسی، ۱۳۸۱ق، ص۳۷۳-۳۸۳.</ref>، عطاردی در مسند الامام الجواد ۱۲۱ نفر<ref>عطاردی، مسند الامام الجواد، ۱۴۱۰ق، ص۲۴۹.</ref>، قرشی در حیاه الامام محمد الجواد ۱۳۲ نفر<ref>قرشی، حیاة الامام محمد الجواد، ۱۴۱۸ق، ص۱۲۸-۱۷۸.</ref>، شبستری در سُبُلُ الرَّشاد ۱۹۳ نفر<ref>شبستری، سبل الرشاد، ۱۴۲۱ق، ص۱۹-۲۸۹.</ref> و قزوینی در الامام الجواد من المهد الی اللحد تا ۲۷۶ نفر<ref>قزوینی، الإمام الجواد علیه‌السلام من المهد إلی اللحد، ۱۴۲۹ق، ص۶۹۰۶۷۷.</ref> از صحابی امام را نام برده‌اند. لازم به ذکر است جمعی از این افراد، از اصحاب امام رضا تا امام هادی، هستند.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۱.</ref>
+اصحاب امام جواد راویان، یاران و وکلای مورد اعتمادی بودند که در منابع رجالی و تاریخی شیعه از ایشان نام برده شده‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1938447/ واحدی، «تبارشناسی، پرا کندگی جغرافیایی و شغل اصحاب امام جواد علیه‌السلام»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲-۱۰۱.]</ref> تعداد این یاران بنا بر فهرست‌های مختلف، بین ۱۱۳ تا ۲۷۶ نفر ذکر شده ‌است که این تفاوت عمدتاً به دلیل تفاوت در تعریف اصحاب، گستره زمانی مورد بررسی و اختلاف در احراز وثاقت افراد است.<ref>طوسی، رجال طوسی، ۱۳۸۱ق، ص۳۷۸-۳۵۱.</ref> لازم به ذکر است جمعی از این افراد، از اصحاب امام رضا تا امام هادی، هستند.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۱.</ref>
 == '''آثار امام''' ==
-از امام جواد آثاری چند همانند رساله و پاسخ‌نامه به مسائل دینی شیعیان از جمله رساله جبر و تفویض باقی مانده است.<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۷۹.</ref>
+از امام جواد آثاری چند همانند رساله و پاسخ‌نامه به مسائل دینی شیعیان از جمله رساله جبر و تفویض باقی مانده است.<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۷۹.</ref>علاوه بر این، بر پایه برخی تحقیقات، روایات امام در تفسیر قرآن حدود ۴۵ تا ۵۲ مورد است<ref>ستوده‌نیا و همکاران، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفاسیر»، ۱۳۹۵ش، ص۲۱۵-۲۱۴.</ref> که در شش گونه تبیین تفسیری، تطبیق بر مصداق، معنای لغوی، بیان حکمت احکام، استناد به قرآن و بیان علوم قرآنی تقسیم می‌شود.<ref>جلالی کندری و غلامی، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفسیر قرآن»، ۱۳۹۵ش، ص۱۷۴.</ref> همچنین ایشان در پاسخ به سؤالات یارانشان روایاتی را بیان کردند که شمارشان به ۲۵۰ می‌رسد. برخی پژوهش‌ها این روایات را در موضوعات فقهی، عقیدتی، تفسیری و نیز در ابعاد مختلف شامل سیره معنوی و عبادی، سیره فردی، سیره زیست‌محیطی، سیره خانوادگی، سیره اجتماعی-فرهنگی، سیره اجتماعی-معاشـرتی و سیره اجتماعی-سیاسی دسته‌بندی کرده‌اند.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۶۲.</ref>
-=== روایات و احادیث ===
+# '''سیره معنوی و عبادی:''' شامل محورهای مربوط به خداگرایی، دوستی و دشمنی برای خدا، دنیاگریزی، آخرت‌گرایی و توبه و استغفار، گناه‌گریزی، رضا، صبر، شکر و اهتمام به عبادت است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۷.</ref>
-آن امام در پاسخ به سؤالات یارانشان روایاتی را بیان کردند که شمارشان به ۲۵۰ می‌رسد. روایات امام بیشتر در موضوعات فقهی، عقیدتی و تفسیری و سیره معنوی و عبادی، سیره فردی، سیره زیست‌محیطی، سیره خانوادگی، سیره اجتماعی-فرهنگی، سیره اجتماعی-معاشـرتی و سیره اجتماعی-سیاسی نقل شده است.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۶۲.</ref>
+# '''سیره فردی:''' شامل موضوعاتی همچون خواب و استراحت، بهداشت، آراستگی، زینت و آداب سفر، سحرخیزی و اقدامات پیشگیرانه بهداشتی و طبی است.<sup><ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref></sup>
+# '''سیره زیست‌محیطی:''' شامل آبادانی طبیعت، تلاش برای احیا و حفظ محیط‌زیست و توجه به تغذیه حیوانات است.<sup><ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref></sup>
-==== تفسیر قرآن ====
+# '''سیره خانوادگی:''' شامل صله‌رحم، رعایت حقوق والدین، تأکید بر معیارهای همسرگزینی، تأکید بر اندک بودن مهریه و مطابقت آن با مهرالسنه و انتخاب نام نیک برای فرزندان است.<sup><ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref></sup>
-روایات امام در تفسیر قرآن حدود ۴۵ تا ۵۲ مورد است<ref>ستوده‌نیا و همکاران، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفاسیر»، ۱۳۹۵ش، ص۲۱۵-۲۱۴.</ref>  که در شش گونه تبیین تفسیری، تطبیق بر مصداق یا جری، معنای لغوی، بیان حکمت احکام، استناد به قرآن و بیان علوم قرآنی تقسیم می‌شود.<ref>جلالی کندری و غلامی، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفسیر قرآن»، ۱۳۹۵ش، ص۱۷۴.</ref>
+# '''سیره اجتماعی-فرهنگی:''' شامل تأکید بر سخن گفتن از روی علم، تبیین معارف و اثبات انحراف عباسیان، بیان ماهیت افراد، گروه‌ها و جریان‌های انحرافی و تطبیق آیات قرآن بر آنها، تأکید بر سلامت اخلاقی و فکری معلم و استاد، تبیین حقایق مکتب از طریق ارتباط رودررو و بهره‌گیری از بیان شیوا و فصیح، مکاتبه، احتجاج و مناظره، تربیت شاگردان و استمرار بخشی به حرکت اجتماعی-فرهنگی شبکه وکالت است.<sup><ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref></sup>
+# '''سیره اجتماعی-معاشـرتی:''' منظور از آن چگونگی رفتار امام با افراد جامعه است و شامل توجه به اصل امر به‌ معروف و نهی از منکر، کرامت، وفاء به عهد، مواسات، انفاق، خوش‌خلقی، مهربانی، تواضع در روابط اجتماعی، صله‌رحم، تکریم میهمان، نهی از همنشینی با افراد بدذات، خیرخواهی و بیان و تذکر عیوب برادران دینی، تعزیت مصیبت‌دیده و برخورد مناسب با مخالفان است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref>
-==== سیره معنوی و عبادی ====
+# '''سیره اجتماعی-سیاسی:''' برخی محققان دینی، چهار دسته اصلی در روایات منقول از ایشان در سیره اجتماعی-سیاسی بیان کرده‌اند: روایات بازخوانی امامت، روایات مهدویت، روایات روابط با خلفا و کارگزاران و روایات شایستگی‌های رفتارهای اجتماعی.<ref>صرامی، «درآمدی بر تقسیم و تحلیل روایات سیاسی- اجتماعی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۹۵.</ref>
-شامل محورهای مربوط به خداگرایی، دوستی و دشمنی برای خدا، دنیاگریزی، آخرت‌گرایی و توبه و استغفار، گناه‌گریزی، رضا، صبر، شکر و اهتمام به عبادت می‌باشد.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۷.</ref>
-==== سیره فردی ====
-این سیره موضوعات مهمی همانند خواب و استراحت، بهداشت، آراستگی، زینت و آداب سفر، سحرخیزی و اقدامات پیشگیرانه بهداشتی و طبی را در خود جای داده است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref>
-==== سیره زیست‌محیطی ====
-اصول اصلی در این سیره آبادانی طبیعت، تلاش برای احیا و حفظ محیط‌زیست و توجه به تغذیه حیوانات است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref>
-==== سیره خانوادگی ====
-اصول مربوط به سیره خانوادگی، صله‌رحم، رعایت حقوق والدین، تأکید بر توجه به معیارهای درست در گزینش همسر، تأکید بر اندک بودن مهریه و مطابقت آن با مهرالسنه و انتخاب نام نیک برای فرزندان است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref>
-==== سیره اجتماعی-فرهنگی ====
-اصول فرهنگی امام جواد در سیره اجتماعی-فرهنگی همچون دیگر امامان تأکید بر سخن گفتن از روی علم، تبیین معارف و اثبات انحراف عباسیان، بیان ماهیت افراد، گروه‌ها و جریان‌های انحرافی و تطبیق آیات قرآن بر آنها، تأکید بر سلامت اخلاقی و فکری معلم و استاد، تبیین حقایق مکتب از طریق ارتباط رودررو و بهره‌گیری از بیان شیوا و فصیح، مکاتبه، احتجاج و مناظره، تربیت شاگردان و استمرار بخشی به حرکت اجتماعی-فرهنگی شبکه وکالت است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref>
-==== سیره اجتماعی-معاشـرتی ====
-سیره معاشرتی، از دیگر ابعاد سیره اجتماعی امام است و مراد از آن، چگونگی رفتار امام با افراد جامعه است. توجه به اصل امر به‌ معروف و نهی از منکر، کرامت، وفاء به عهد، مواسات، انفاق، خوش‌خلقی، مهربانی، تواضع در روابط اجتماعی، صله‌رحم، تکریم میهمان، نهی از همنشینی با افراد بدذات، خیرخواهی و بیان و تذکر عیوب برادران دینی، تعزیت مصیبت‌دیده و برخورد مناسب با مخالفان را شامل می‌شود.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸-۷۷.</ref>
-==== سیره اجتماعی-سیاسی ====
-براساس سیره اجتماعی-سیاسی امام جواد، می‌توان چهار دسته اصلی در روایات منقول از آن امام همانند روایات بازخوانی امامت، روایات مهدویت، روایات روابط با خلفا و کارگزاران و روایات شایستگی‌های رفتارهای اجتماعی را به دست آورد.<ref>صرامی، «درآمدی بر تقسیم و تحلیل روایات سیاسی- اجتماعی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۹۵.</ref>
 === '''روایان حدیث''' ===
-براساس کتب رجال، حدود ۱۰۴ صحابی راوی و ناقل احادیث امام جواد بوده‌اند که در میان آنان، نام پنج زن از جمله زهرا ام‌احمد بن‌الحسین، زینب دختر محمد بن‌یحیی، حکیمه دختر موسی بن‌جعفر، حکیمه دختر علی بن‌موسی و حکیمه دختر امام جواد گنجانده شده است.<ref>مهرجویی، «زنان راوی حدیث از امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۰-۱۰۹.</ref>
+براساس کتب رجال، حدود ۱۰۴ صحابی راوی و ناقل احادیث امام جواد بوده‌اند که در میان آنان، نام پنج زن از جمله زهرا ام‌احمد بن‌الحسین، زینب دختر محمد بن‌یحیی، حکیمه دختر موسی بن‌جعفر، حکیمه دختر علی بن‌موسی و حکیمه دختر امام جواد وجود دارد.<ref>مهرجویی، «زنان راوی حدیث از امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۱۱۰-۱۰۹.</ref>
 == شهادت ==
@@ خط ۱۰۹: / خط ۹۰: @@
 == '''حرم امام جواد''' ==
-این آستان مقدس بارها از نیمه دوم قرن پنجم تا نیمه دوم قرن هفتم هجری، مورد ساخت‌وساز و تحولات معماری و اقدامات عمرانی قرار گرفته است و حاکمانی به بازسازی آستان کاظمین اهتمام داشتند.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۴۷-۲۴۶.</ref>
+حرم کاظمین در دوره‌های مختلف تاریخی، از نیمه قرن پنجم تا نیمه قرن هفتم هجری و پس از آن، مورد بازسازی و توسعه معماری قرار گرفته است.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۴۷-۲۴۶.</ref> حکومت‌های مختلفی از جمله آل‌بویه،<sup><ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۷۶-۲۷۵.</ref></sup> دوره سجوقیان تا پایان دوره بنی‌عباس،<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹-۲۶۸.</ref> صفویه،<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۸۴-۲۸۰.</ref> قاجار و پس از انقلاب اسلامی طول تاریخ به مرمت و گسترش آن اهتمام داشته‌اند.<sup><ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹.</ref></sup>
-=== آل‌بویه ===
-معزالدوله دیلمی در سال ۳۳۶هجری دستور داد اولین ضریح و دو گنبد از چوب ساج برای حرم مطهر کاظمین را تجدید بنا کنند. در اواخر دوره آل‌بویه ساختمان حرم، با چراغ‎ها و محراب‌ها و پرده‌هایی از طلا و نقره مزین شد. در سال ۴۴۳هجری، حرم به آتش کشیده شد و در سال ۴۴۴هجری، بساسیری و ملک‌رحیم با ساخت صندوق بر روی قبرها، گنبد، تالاربزرگ و مسجدی با گلدسته به بازسازی حرم اقدام کردند.<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۷۶-۲۷۵.</ref>
-=== سلجوقیان تا اتمام بنی‌عباس ===
-امیر شرف‌الدوله مسلم بن‌قریش و بعد از او مجدالملک براوستانی قمی، از نخستین رجال و حاکمانی بودند که در نیمه دوم قرن پنجم هجری اقدامات عمرانی را مورد توجه قرار دادند. از دوره متأخر عباسی، المستنصربالله در سال ۶۲۴هجری آثار هنری مهمی همانند صندوقچه‌ قبر امام کاظم از چوب توت به یادگار باقی مانده است.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹-۲۶۸.</ref>
-به دستور سلطان اویس جلایری در سال ۷۶۹هجری، دو گنبد و مناره و دو صندوق روی دو قبر قرار دادند و حرم را با کاشی‌هایی که سوره‌هایی از قرآن بر آن نوشته بود، تزیین کردند.
-=== صفویه ===
-شاه‌اسماعیل صفوی علاوه بر بازسازی و نصب دو صندوق چوبی روی قبرها و تزیین حرم، بناهای معماری مهمی همانند مسجد جامع کاظمین را ساخت. شاه‌عباس یا شاه‌سلطان حسین صفوی دستور داد ضریحی محکم از فولاد بسازند و روی دو صندوق چوبی قرار دهند که در سال ۱۱۱۵هجری ضریح به آنجا منتقل شد. بعد از تثبیت حکومت عثمانی‌ها، سلطان محمود دوم عثمانی در سال ۱۲۵۵هجری، پرده ابریشمی گل‌دوزی شده نفیسی که قبلاْ روی قبر پیامبر در مدینه قرار داشت، را به حرم کاظمین اهدا کرد.<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۸۴-۲۸۰.</ref>
-=== قاجار ===
-به دستور ناصرالدین‌شاه قاجار در سال ۱۲۸۱هجری، بازسازی و زیباسازی آستان کاظمین آغاز شد. ساختمان کنونی صحن، طلاکاری گنبد و ایوان‌ها، آینه‌کاری سقف حرم و رواق‌ها، احداث برج‌های ساعت، نصب درهای نقره‌کوب حرم و نصب ضریح مشبک نقره‌پوش از آثار این دوره می‌باشد.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹.</ref>
-=== انقلاب اسلامی ===
-در سال ۱۳۸۵ش، کتیبه‌ای قرآنی به عرض ۲۴سانتی‌متر در بالای پنجره‌های ضریح نصب شد که دور سوره دهر و فجر با خطوط طلایی روی آن نوشته شده بود. در سال ۱۳۸۶ش، اجرای دو مرحله‌ای طرح توسعه آستان کاظمین توسط تولیت آغاز شد. مرحله نخست شامل ساخت یک صحن وسیع و حصار پیرامون آن بود و مرحله دوم شامل تأسیسات و سنگ‌فرش کردن و پوشش نماها با سنگ مرمر بود.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین(ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۷.</ref>
 == '''<small>کتاب‌شناسی</small>''' ==
-کتاب‌شناسی امام جواد براساس زبان‌های فارسی، عربی و سایر زبان‌ها می‌باشد. در این کتاب‌شناسی، از تعداد ۶۰۵ اثر، ۳۲۴ کتاب، که از این تعداد ۵۶ عنوان مربوط به گروه سنی کودک و نوجوان است، ۲۴۸ مقاله و ۲۳ پایان‌نامه موجود است. براساس بررسی زبانی این آثار، ۴۷۴ عنوان به زبان فارسی، ۱۲۲ عنوان به زبان عربی و ۹ عنوان نیز به زبان‌های دیگر نوشته و تدوین شده است.<ref>نصراصفهانی، «کتاب‌شناسی امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۵۱۰.</ref>
+درباره امام جواد آثار فراوانی به زبان‌های مختلف، به‌ویژه فارسی و عربی نوشته شده است. در پژوهشی مربوط به سال ۱۳۹۵ش ۶۰۵ اثر در قالب کتاب (۳۲۴)، مقاله (۲۴۸) و پایان‌نامه (۳۳) معرفی شده است. از این تعداد، ۴۷۴ عنوان به زبان فارسی، ۱۲۲ عنوان به زبان عربی و ۹ عنوان به زبان‌های دیگر است.<ref>نصراصفهانی، «کتاب‌شناسی امام جواد»، ۱۳۹۵ش، ص۵۱۰.</ref>
 == '''<small>همایش</small>''' ==
-در سال ۱۳۹۵ش، همایشی با عنوان «ابن‌الرضا، سیره و زمانه امام جواد» از طرف پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در شهر قم برگزار شد. این همایش منجر به چاپ ۵۴ مقاله در موضوعات مرتبط با ابعاد زندگی و شیوه سیاسی و فرهنگی امام جواد گردید.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3601990/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «همایش ابن‌الرضا، سیره و زمانه امام جواد(ع) در قم برگزار شد»، وب‌سایت: خبرگزاری مهر.]</ref>
+در سال ۱۳۹۵ش، همایشی با عنوان «ابن‌الرضا، سیره و زمانه امام جواد» از طرف پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در شهر قم برگزار و منجر به چاپ ۵۴ مقاله در موضوعات مرتبط با ابعاد زندگی و شیوه سیاسی و فرهنگی امام جواد شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3601990/%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D9%85-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «همایش ابن‌الرضا، سیره و زمانه امام جواد(ع) در قم برگزار شد»، وب‌سایت: خبرگزاری مهر.]</ref>
 == پانویس ==