خط ۷۷: خط ۷۷:
== آثار امام ==
== آثار امام ==
از امام جواد آثاری چند همانند رساله و پاسخ‌نامه به مسائل دینی شیعیان از جمله رساله جبر و تفویض باقی مانده است.<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۷۹.</ref> علاوه بر این، بر پایه برخی تحقیقات، روایات امام در تفسیر قرآن حدود ۴۵ تا ۵۲ مورد است<ref>ستوده‌نیا و همکاران، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفاسیر»، ۱۳۹۵ش، ص۲۱۵–۲۱۴.</ref> که در شش گونه تبیین تفسیری، تطبیق بر مصداق، معنای لغوی، بیان حکمت احکام، استناد به قرآن و بیان علوم قرآنی تقسیم می‌شود.<ref>جلالی کندری و غلامی، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفسیر قرآن»، ۱۳۹۵ش، ص۱۷۴.</ref> همچنین ایشان در پاسخ به سؤالات یارانشان روایاتی را بیان کردند که شمارشان به ۲۵۰ می‌رسد. برخی پژوهش‌ها این روایات را در موضوعات فقهی، عقیدتی، تفسیری و نیز در ابعاد مختلف شامل سیره معنوی و عبادی، سیره فردی، سیره زیست‌محیطی، سیره خانوادگی، سیره اجتماعی-فرهنگی، سیره اجتماعی-معاشرتی و سیره اجتماعی-سیاسی دسته‌بندی کرده‌اند.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۶۲.</ref>
از امام جواد آثاری چند همانند رساله و پاسخ‌نامه به مسائل دینی شیعیان از جمله رساله جبر و تفویض باقی مانده است.<ref>ابن‌شهر آشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۷۹.</ref> علاوه بر این، بر پایه برخی تحقیقات، روایات امام در تفسیر قرآن حدود ۴۵ تا ۵۲ مورد است<ref>ستوده‌نیا و همکاران، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفاسیر»، ۱۳۹۵ش، ص۲۱۵–۲۱۴.</ref> که در شش گونه تبیین تفسیری، تطبیق بر مصداق، معنای لغوی، بیان حکمت احکام، استناد به قرآن و بیان علوم قرآنی تقسیم می‌شود.<ref>جلالی کندری و غلامی، «گونه‌شناسی روایات امام جواد در تفسیر قرآن»، ۱۳۹۵ش، ص۱۷۴.</ref> همچنین ایشان در پاسخ به سؤالات یارانشان روایاتی را بیان کردند که شمارشان به ۲۵۰ می‌رسد. برخی پژوهش‌ها این روایات را در موضوعات فقهی، عقیدتی، تفسیری و نیز در ابعاد مختلف شامل سیره معنوی و عبادی، سیره فردی، سیره زیست‌محیطی، سیره خانوادگی، سیره اجتماعی-فرهنگی، سیره اجتماعی-معاشرتی و سیره اجتماعی-سیاسی دسته‌بندی کرده‌اند.<ref>پیشوایی، سیره پیشوایان، ۱۳۷۹ش، ص۵۶۲.</ref>
# '''سیره معنوی و عبادی:''' شامل محورهای مربوط به خداگرایی، دوستی و دشمنی برای خدا، دنیاگریزی، آخرت‌گرایی و توبه و استغفار، گناه‌گریزی، رضا، صبر، شکر و اهتمام به عبادت است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۷.</ref>
# '''سیره معنوی و عبادی:''' شامل محورهای مربوط به خداگرایی، دوستی و دشمنی برای خدا، دنیاگریزی، آخرت‌گرایی و توبه و استغفار، گناه‌گریزی، رضا، صبر، شکر و اهتمام به عبادت است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۷.</ref> امام در سخنان خود به کیفیت توبه و راه‌های آن اشاره کردند. «اَلتَّوبَةُ عَلی اَربَعِ دَعائِمٍ: نَدَمٌ بِالقَلبِ، ‌وَ استِغفارٌ بِاللِّسانِ، ‌وَ عَمَلٌ بِالجَوارِحِ، ‌وَ عَزمٌ اَن لا یَعُودَ؛ توبه بر چهار پایه و ستون استوار است: ۱- پشیمانی قلبی و درونی؛ ۲- استغفار زبانی؛ ۳- عمل به اعضا و جوارح؛ ۴- عزمی ثابت بر برنگشتن به آن».<ref>لجنه التألیف مجمع العالمی لاهل‌البیت، اعلام الهدایه، الامام محمد بن‌علی الجواد، ۱۴۲۲ق، ص۱۸۷.</ref>
# '''سیره فردی:''' شامل موضوعاتی همچون خواب و استراحت، بهداشت، آراستگی، زینت و آداب سفر، سحرخیزی و اقدامات پیشگیرانه بهداشتی و طبی است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸–۷۷.</ref>
# '''سیره فردی:''' شامل موضوعاتی همچون خواب و استراحت، بهداشت، آراستگی، زینت و آداب سفر، سحرخیزی و اقدامات پیشگیرانه بهداشتی و طبی است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸–۷۷.</ref>  
# '''سیره زیست‌محیطی:''' شامل آبادانی طبیعت، تلاش برای احیا و حفظ محیط‌زیست و توجه به تغذیه حیوانات است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸–۷۷.</ref>
# '''سیره زیست‌محیطی:''' شامل آبادانی طبیعت، تلاش برای احیا و حفظ محیط‌زیست و توجه به تغذیه حیوانات است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸–۷۷.</ref>
# '''سیره خانوادگی:''' شامل صله‌رحم، رعایت حقوق والدین، تأکید بر معیارهای همسرگزینی، تأکید بر اندک بودن مهریه و مطابقت آن با مهرالسنه و انتخاب نام نیک برای فرزندان است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸–۷۷.</ref>
# '''سیره خانوادگی:''' شامل صله‌رحم، رعایت حقوق والدین، تأکید بر معیارهای همسرگزینی، تأکید بر اندک بودن مهریه و مطابقت آن با مهرالسنه و انتخاب نام نیک برای فرزندان است.<ref>جباری، «سبک زندگی و سیره اخلاقی امام جواد»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸–۷۷.</ref>