ایران پدیا

پروین اعتصامی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۵۲۱ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۵۲۱ ویرایش‌ها
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''پروین اعتصامی'''}}؛ بلند‌آوازه‌ترین شاعر زن ایرانی.
{{درشت|'''پروین اعتصامی'''}}؛ بلند‌آوازه‌ترین شاعر زن ایرانی ملقب به اختر شعر ادب.


پروین اعتصامی  از برجسته‌ترین شاعران زن ایران و از مفاخر ادبیات معاصر فارسی است. او با بهره‌گیری از قالب‌های کلاسیک و مضامین اجتماعی، اخلاقی و انسانی، جایگاهی ماندگار در تاریخ شعر ایران به دست آورد. او از کودکی زیر نظر پدرش، یوسف اعتصامی، با ادبیات کلاسیک آشنا شد و با وجود شهرت، روحیه‌ای انزواگرا و ضداستبداد داشت؛ تاجایی‌که مدال دولتی و دعوت به تدریس در دربار را نپذیرفت. دیوان اشعار او با مقدمهٔ ملک‌الشعرا بهار، شامل ۵۶۰۶ بیت در قالب‌های متنوع است و با تأثیرپذیری از شاعران خراسان و عراق، سبکی مستقل و تأثیرگذار پدید آورد. بزرگداشت او هر ساله در ۲۵ اسفند برگزار می‌شود.
پروین اعتصامی  از برجسته‌ترین شاعران زن ایران و از مفاخر ادبیات معاصر فارسی است. او با بهره‌گیری از قالب‌های کلاسیک و مضامین اجتماعی، اخلاقی و انسانی، جایگاهی ماندگار در تاریخ شعر ایران به دست آورد. او از کودکی زیر نظر پدرش، یوسف اعتصامی، با ادبیات کلاسیک آشنا شد و با وجود شهرت، روحیه‌ای انزواگرا و ضداستبداد داشت؛ تاجایی‌که مدال دولتی و دعوت به تدریس در دربار را نپذیرفت. دیوان اشعار او با مقدمهٔ ملک‌الشعرا بهار، شامل ۵۶۰۶ بیت در قالب‌های متنوع است و با تأثیرپذیری از شاعران خراسان و عراق، سبکی مستقل و تأثیرگذار پدید آورد. بزرگداشت او هر ساله در ۲۵ اسفند برگزار می‌شود.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
پروین (رخشنده) اعتصامی در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ش در تبریز زاده شد. پدرش، یوسف اعتصامی معروف به اعتصام‌الملک، نویسنده و مترجم برجسته و مادرش، اختر اعتصامی، از خانواده‌های فرهنگی آن دوره بودند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/پروین_اعتصامی «پروین اعتصامی»، ویکی شیعه.]</ref> او سال‌های نخست زندگی را در تبریز سپری کرد و در ۱۲۹۱ش، هم‌زمان با راه‌یابی پدرش به مجلس دوم به‌عنوان نمایندهٔ تبریز، همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد. پروین تحصیلات ابتدایی را در یکی از مدارس تهران آغاز کرد<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229408/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C دادبه و میرانصاری، «پروین اعتصامی»، وب‌سایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> و همزمان، ادبیات فارسی و عربی را نزد پدر و برخی معلمان دیگر آموخت.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بی‌تا، ص۱۲–۱۳.</ref> او از کودکی در محافل علمی منزل پدری، که با حضور شخصیت‌هایی چون ملک‌الشعرا بهار، علی‌اکبر دهخدا، نصرالله تقوی و شاهزاده افسر برگزار می‌شد، حضور داشت و از همین مجالس، با مفاهیم عمیق ادبی و اجتماعی آشنا شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/184224/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.]</ref> پروین در تیر ۱۳۱۳ش با یکی از اقوام پدری خود که رئیس نظمیهٔ کرمانشاه بود ازدواج کرد، اما این پیوند تنها چهار ماه دوام یافت. برخی علت این‌ جدایی را ناسازگاری اخلاق‌ نظامی‌ همسرش با روح‌ لطیف‌ و آزاد پروین‌ دانسته‌‌اند. تنها واکنش او به این جدایی، سرودن قطعه‌ای بود که با این بیت آغاز می‌شود:<ref>اعتصامی، تاریخچه زندگانی پروین، 1355ش، ص7.</ref>
پروین (رخشنده) اعتصامی در ۲۵ اسفند ۱۲۸۵ش در تبریز زاده شد.<ref>اعتصامی، «تاریخچه زندگانی پروین اعتصامی»، 1333ش، ص۶.</ref> پدرش، یوسف اعتصامی معروف به اعتصام‌الملک، نویسنده و مترجم برجسته و مادرش، اختر اعتصامی، از خانواده‌های فرهنگی آن دوره بودند.<ref>چاوش اکبری، حکیم بانوی شعر فارسی: زندگی و شعر پروین اعتصامی، 1378ش، ص۴۲۲.</ref> او سال‌های نخست زندگی را در تبریز سپری کرد و در ۱۲۹۱ش، هم‌زمان با راه‌یابی پدرش به مجلس دوم به‌عنوان نمایندهٔ تبریز، همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد. پروین تحصیلات ابتدایی را در یکی از مدارس تهران آغاز کرد<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229408/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C دادبه و میرانصاری، «پروین اعتصامی»، وب‌سایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> و همزمان، ادبیات فارسی و عربی را نزد پدر و برخی معلمان دیگر آموخت.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بی‌تا، ص۱۲–۱۳.</ref>  


ای گل تو ز جمعیت گلزار چه دیدی؟جز سرزنش و بدسری خار چه دیدی؟
پروین از کودکی در محافل علمی منزل پدری، که با حضور شخصیت‌هایی چون ملک‌الشعرا بهار، علی‌اکبر دهخدا، نصرالله تقوی و شاهزاده افسر برگزار می‌شد، حضور داشت و از همین مجالس، با مفاهیم عمیق ادبی و اجتماعی آشنا شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/184224/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.]</ref> او در تیر ۱۳۱۳ش با یکی از اقوام پدری خود که رئیس نظمیهٔ کرمانشاه بود ازدواج کرد، اما این پیوند تنها چهار ماه دوام یافت. برخی علت این‌ جدایی را ناسازگاری اخلاق‌ نظامی‌ همسرش با روح‌ لطیف‌ و آزاد پروین‌ دانسته‌‌اند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229408/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C دادبه و میرانصاری، «پروین اعتصامی»، وب‌سایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> تنها واکنش او به این جدایی، سرودن قطعه‌ای بود که با این بیت آغاز می‌شود:<ref>اعتصامی، «تاریخچه زندگانی پروین»، 1355ش، ص7.</ref>
{{شعر جدید|متن=ای گل تو ز جمعیت گلزار چه دیدی؟ \\ جز سرزنش و بدسری خار چه دیدی؟}}


او همزمان با تحصیلات متوسطه، به زبان انگلیسی تسلط یافت و با اندیشه‌های غربی آشنا شد. پروین در تمام دوران تحصیل، از دانش‌آموزان ممتاز بود و پس‌از پایان تحصیل، حدود دو سال به تدریس ادبیات فارسی و انگلیسی پرداخت. او در جشن فارغ‌التحصیلی خود، خطابه‌ای با عنوان زن و تاریخ، قرائت کرد که در آن، به مقایسهٔ وضعیت زنان در شرق و غرب پرداخت و بر نقش تعلیم و تربیت در بهبود جایگاه زنان تأکید کرد.<ref>بهمن، پروین اعتصامی، چهره‌های درخشان، 1391ش، ص18ـ19.</ref>
او همزمان با تحصیلات متوسطه، به زبان انگلیسی تسلط یافت و با اندیشه‌های غربی آشنا شد. پروین در تمام دوران تحصیل، از دانش‌آموزان ممتاز بود و پس‌از پایان تحصیل، حدود دو سال به تدریس ادبیات فارسی و انگلیسی پرداخت. او در جشن فارغ‌التحصیلی خود، خطابه‌ای با عنوان زن و تاریخ، قرائت کرد که در آن، به مقایسهٔ وضعیت زنان در شرق و غرب پرداخت و بر نقش تعلیم و تربیت در بهبود جایگاه زنان تأکید کرد.<ref>بهمن، پروین اعتصامی، چهره‌های درخشان، 1391ش، ص18ـ19.</ref>


== شخصیت و اندیشه ==
== شخصیت و اندیشه ==
پروین اعتصامی شخصیتی انزواگرا و ظلم‌ستیز داشت. او حتی پس‌از شهرت، در سِمَت کتابداری دانشسرای عالی دوام نیاورد و در سال ۱۳۱۶ش از این کار استعفا داد. در همان سال، بیماری پدرش شدت یافت و پروین ترجیح داد در خانه از او پرستاری کند. مرگ پدر، تأثیری عمیق بر او گذاشت و وی را به سرودن تنها شعر شخصی خود با این مطلع واداشت:<ref>[https://ganjoor.net/parvin/divanp/mtm/sh165 اعتصامی، دیوان اشعار، این قطعه را در تعزیت پدر بزرگوار خود سروده‌ام، بیت1.]</ref> پدر آن تیشه که بر خاک تو زد دست اجل       تیشه‌ای بود که شد باعث ویرانی من
پروین اعتصامی شخصیتی انزواگرا و ظلم‌ستیز داشت. او حتی پس‌از شهرت، در سِمَت کتابداری دانشسرای عالی دوام نیاورد و در سال ۱۳۱۶ش از این کار استعفا داد. در همان سال، بیماری پدرش شدت یافت و پروین ترجیح داد در خانه از او پرستاری کند. مرگ پدر، تأثیری عمیق بر او گذاشت و وی را به سرودن تنها شعر شخصی خود با این مطلع واداشت:<ref>[https://ganjoor.net/parvin/divanp/mtm/sh165 اعتصامی، دیوان اشعار، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، شماره 165، وب‌سایت گنجور.]</ref>
 
{{شعر جدید|متن=پدر آن تیشه که بر خاک تو زد دست اجل \\ تیشه‌ای بود که شد باعث ویرانی من}}
پروین در سال ۱۳۱۵ش، از پذیرش مدال درجهٔ سه لیاقت از سوی دولت رضاشاه خودداری کرد و همچنین پیشنهاد تدریس به ملکه و ولیعهد را نپذیرفت. او در همان دوره، شعر «صاعقه ما ستم اغنیاست» را سرود که بیانگر روحیهٔ ضداستبدادی او است.<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2695-پروین-اعتصامی «زندگی‌نامه و دانلود کتاب‌های پروین اعتصامی»، وب‌سایت کتاب‌راه.]</ref> وی در این شعر، ظلم را نماد وقاحت و بی‌شرمی شخص ظالم معرفی کرده است. پروین اشعار دیگری را نیز در مذمت ظلم سروده است. مانند: ای رنجبر، تیره‌بخت و اشک یتیم.<ref>بهمن، پروین اعتصامی (چهره‌های درخشان)، 1391ش، ص22ـ23.</ref>
     
پروین در سال ۱۳۱۵ش، از پذیرش مدال درجهٔ سه لیاقت از سوی دولت رضاشاه خودداری کرد و همچنین پیشنهاد تدریس به ملکه و ولیعهد را نپذیرفت. او در همان دوره، شعر «صاعقه ما ستم اغنیاست» را سرود که روحیهٔ ضداستبدادی او را نشان می‌داد.<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2695-پروین-اعتصامی «زندگی‌نامه و دانلود کتاب‌های پروین اعتصامی»، وب‌سایت کتاب‌راه.]</ref> وی در این شعر، ظلم را نماد وقاحت و بی‌شرمی شخص ظالم معرفی کرده است. پروین اشعار دیگری را نیز در مذمت ظلم سروده است. مانند: ای رنجبر، تیره‌بخت و اشک یتیم.<ref>بهمن، پروین اعتصامی، چهره‌های درخشان، 1391ش، ص22ـ23.</ref>


== شعر و سبک ==
== شعر و سبک ==
پروین، نخستین اشعار خود را در هفت سالگی سرود و برخی از زیباترین اشعار او متعلق به سنین ۱۱ تا ۱۴ سالگی است. او در کودکی، به تشویق پدر، سروده‌های ترجمه‌شده از دیگر زبان‌ها را به فارسی منظوم می‌کرد. این تمرین‌ها، او را با وزن و اصول شعر آشنا ساخت. وی در ۱۱ سالگی دربارهٔ آثار شاعران بزرگی چون [[ناصر خسرو]]، انوری، [[مولوی]] و نظامی گنجوی اظهارنظر می‌کرد. اولین‌بار، شعر «ای مرغک» پروین در 14 سالگی او در مجلهٔ بهار به چاپ رسید و پس‌از آن از شهرت خوبی در محافل ادبی بهره‌مند شد. پدر پروین، برای شناساندنِ او در سطحی گسترده‌تر از پیش، اقدام به چاپ دیوان وی کرد. چاپ دیوان پروین با مقدمه [[محمدتقی بهار]] در ۱۳۱۴ش، حادثه‌ای ادبی تلقی شد و در زمان کوتاهی در میان محافل ادبی و مردم غوغایی برپا کرد و استقبالی درخور از آن به عمل آمد تا جایی که سعید نفیسی به معرفی آن در روزنامه ایران پرداخت و وزارت معارف هم به‌عنوان تقدیر، نشان علمی به پروین اهدا کرد.<ref>نفیسی، «پروین اعتصامی»، 1332ش، ص98-104.</ref>
پروین، نخستین اشعار خود را در هفت سالگی سرود و برخی از زیباترین اشعار او متعلق به سنین ۱۱ تا ۱۴ سالگی است. او در کودکی، به تشویق پدر، سروده‌های ترجمه‌شده از دیگر زبان‌ها را به فارسی منظوم می‌کرد. این تمرین‌ها، او را با وزن و اصول شعر آشنا ساخت. وی در ۱۱ سالگی دربارهٔ آثار شاعران بزرگی چون [[ناصر خسرو]]، انوری، [[مولوی]] و نظامی گنجوی اظهارنظر می‌کرد. اولین‌بار، شعر «ای مرغک» پروین در 14 سالگی او در مجلهٔ بهار به چاپ رسید و پس‌از آن از شهرت خوبی در محافل ادبی بهره‌مند شد. چاپ دیوان پروین با مقدمه [[محمدتقی بهار]] در ۱۳۱۴ش، حادثه‌ای ادبی تلقی شد و در زمان کوتاهی در میان محافل ادبی و مردم غوغایی برپا کرد و استقبالی درخور از آن به عمل آمد تا جایی که سعید نفیسی به معرفی آن در روزنامه ایران پرداخت و وزارت معارف هم به‌عنوان تقدیر، نشان علمی به پروین اهدا کرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/282504/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C نفیسی، «پروین اعتصامی»، 1332ش، ص98-104.]</ref>


مضامین اصلی اشعار پروین عبارتند از: عشق به پدر، شوق به علم‌آموزی، ظلم‌ستیزی، همدردی با محرومان و نقد بی‌عدالتی. از دیگر آثار او در این سنین، می‌توان به گوهر و سنگ، اشک یتیم، کودک آرزومند، صاعقه ما ستم اغنیاست، سعی و عمل و اندوه فقر اشاره کرد.<ref>[https://fa.wikizendegy.ir/index.php?title=پروین_اعتصامی&oldid=5480&mobileaction=toggle_view_desktop «پروین اعتصامی»، ویکی زندگی.]</ref>  
مضامین اصلی اشعار پروین عبارتند از: عشق به پدر، شوق به علم‌آموزی، ظلم‌ستیزی، همدردی با محرومان و نقد بی‌عدالتی. از دیگر آثار او می‌توان به گوهر و سنگ، اشک یتیم، کودک آرزومند، صاعقه ما ستم اغنیاست، سعی و عمل و اندوه فقر اشاره کرد.<ref>[https://fa.wikizendegy.ir/index.php?title=پروین_اعتصامی&oldid=5480&mobileaction=toggle_view_desktop «پروین اعتصامی»، ویکی زندگی.]</ref>  


=== ویژگی‌های سبکی ===
=== ویژگی‌های سبکی ===
خط ۳۶: خط ۳۸:
== شخصیت‌های اثرگذار در زندگی پروین ==
== شخصیت‌های اثرگذار در زندگی پروین ==
یوسف اعتصامی، پدر پروین، از چهره‌های تأثیرگذار مشروطه، مترجم و روزنامه‌نگری متجدد بود<ref>میرانصاری، «اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران»، ج1، ص 185-188.</ref> که مهم‌ترین نقش را در آشنایی دخترش با ادبیات کلاسیک ایفا کرد.<ref>زرین‌کوب، «با کاروان حله»، ص365.</ref> محافل ادبی منزل پدری، با حضور اندیشمندانی همچون بهار، دهخدا، تقوی و افسر، زمینه‌ساز انس پروین با مسائل ادبی و اجتماعی شد.<ref>داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.</ref> آشنایی او با اندیشه‌های غربی، به‌ویژه در زمینهٔ مسائل زنان،<ref>اعتصامی، «زن و تاریخ»، مجموعه مقالات و قطعات اشعار، ص۲۳–۲6.</ref> تحت‌تأثیر دوران تحصیل در تهران شکل گرفت.<ref>میرانصاری، «اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران»، ج1، ص136.</ref> پروین در خانواده‌ای سرشار از مهر و محبت پرورش یافت. مادرش، بانویی مدبر، صبور و خانه‌دار، در رشد احساسات شاعرانهٔ دختر نقش داشت و مشوق او در سرودن شعر بود. پدرش نیز در رشد شخصیت ادبی و شعری او نقشی اساسی داشت.<ref>[https://parvaresheafkar.com/biography/parvin-etesami-poet/ «زندگی‌نامه پروین اعتصامی-شاعر»، وب‌سایت پرورش فکر.]</ref>
یوسف اعتصامی، پدر پروین، از چهره‌های تأثیرگذار مشروطه، مترجم و روزنامه‌نگری متجدد بود<ref>میرانصاری، «اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران»، ج1، ص 185-188.</ref> که مهم‌ترین نقش را در آشنایی دخترش با ادبیات کلاسیک ایفا کرد.<ref>زرین‌کوب، «با کاروان حله»، ص365.</ref> محافل ادبی منزل پدری، با حضور اندیشمندانی همچون بهار، دهخدا، تقوی و افسر، زمینه‌ساز انس پروین با مسائل ادبی و اجتماعی شد.<ref>داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.</ref> آشنایی او با اندیشه‌های غربی، به‌ویژه در زمینهٔ مسائل زنان،<ref>اعتصامی، «زن و تاریخ»، مجموعه مقالات و قطعات اشعار، ص۲۳–۲6.</ref> تحت‌تأثیر دوران تحصیل در تهران شکل گرفت.<ref>میرانصاری، «اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران»، ج1، ص136.</ref> پروین در خانواده‌ای سرشار از مهر و محبت پرورش یافت. مادرش، بانویی مدبر، صبور و خانه‌دار، در رشد احساسات شاعرانهٔ دختر نقش داشت و مشوق او در سرودن شعر بود. پدرش نیز در رشد شخصیت ادبی و شعری او نقشی اساسی داشت.<ref>[https://parvaresheafkar.com/biography/parvin-etesami-poet/ «زندگی‌نامه پروین اعتصامی-شاعر»، وب‌سایت پرورش فکر.]</ref>
== دیدگاه دیگران درباره پروین اعتصامی ==
پروین اعتصامی میان بزرگ‌ترین شاعران ایران جایگاهی ویژه دارد؛ چنان‌که ملک‌الشعرای بهار، دیوان او را گلدسته‌ای از ازهار نوشکفته خواند و بر آن مقدمه نوشت. وی پروین را از نوادر روزگار و شایستهٔ هزاران تمجید معرفی کرده است.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بی‌تا، ص۱۳.</ref> علامه محمد قزوینی قصاید او را هم‌تراز ناصرخسرو دانست و او را رابعهٔ دهر نامید. دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی نیز او را مستقل‌ترین شاعر دورهٔ پس‌از مشروطیت معرفی کرد و حضور او را یکی از بزرگ‌ترین وقایع ادبی در تاریخ شعر فارسی برشمرد که بر بسیاری از شاعران پس‌از خود تأثیر نهاد. محمدعلی اسلامی‌ ندوشن او را بزرگ‌ترین شاعر زن در ادب فارسی می‌شمارد، نادر نادرپور وی را نخستین زن ایرانی می‌داند که به معنای واقعی کلمه شاعر بوده است و ندیمی از او به‌عنوان بزرگ‌ترین شاعرۀ سبک کلاسیک در زبان فارسی یاد می‌کند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229408/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C دادبه و میرانصاری، «پروین اعتصامی»، وب‌سایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>


== یادمان‌ها ==
== یادمان‌ها ==
روز ۲۵ اسفند، سالروز تولد پروین، به‌عنوان روز بزرگداشت پروین اعتصامی در تقویم رسمی ایران ثبت شده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/123077/25-اسفند-روز-بزرگداشت-پروین-اعتصامی «بیست‌وپنجم اسفند ماه روز بزرگداشت پروین اعتصامی»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref> در سال ۱۳۸۷ش، به مناسبت صدمین سالگرد تولد او، بزرگداشت‌هایی در تاشکند و بیشکک برگزار شد.<ref>[[پروین اعتصامی|«پروین اعتصامی»، ویکی‌پدیا.]]</ref> جایزهٔ ادبی پروین اعتصامی از سال ۱۳۸۶ش به بانوان اهل قلم اعطا می‌شود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/پروین_اعتصامی «پروین اعتصامی»، ویکی شیعه.]</ref> منزل پدری پروین اعتصامی در تبریز در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. این خانه به موزه تبدیل شده و مجسمه‌ای از پروین در آن نصب است.<ref>[https://haftonim.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C/ «زندگی‌نامه پروین اعتصامی؛ خانواده، تحصیلات و آثار او»، وب‌سایت هفت‌ونیم.]</ref>
روز ۲۵ اسفند، سالروز تولد پروین، به‌عنوان روز بزرگداشت پروین اعتصامی در تقویم رسمی ایران ثبت شده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/123077/25-اسفند-روز-بزرگداشت-پروین-اعتصامی «بیست‌وپنجم اسفند ماه روز بزرگداشت پروین اعتصامی»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref> در سال ۱۳۸۷ش، به مناسبت صدمین سالگرد تولد او، بزرگداشت‌هایی در تاشکند و بیشکک برگزار شد.<ref>[[پروین اعتصامی|«پروین اعتصامی»، ویکی‌پدیا.]]</ref> جایزهٔ ادبی پروین اعتصامی از سال ۱۳۸۶ش به بانوان اهل قلم اعطا می‌شود.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/پروین_اعتصامی «پروین اعتصامی»، ویکی شیعه.]</ref> منزل پدری پروین اعتصامی در تبریز در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. این خانه به موزه تبدیل شده و مجسمه‌ای از پروین در آن نصب است.<ref>[https://haftonim.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C/ «زندگی‌نامه پروین اعتصامی؛ خانواده، تحصیلات و آثار او»، وب‌سایت هفت‌ونیم.]</ref>


پروین اعتصامی در زمرهٔ شاعران ماندگار ایران جای دارد؛ چنانکه محمد قزوینی او را ستوده، دهخدا هم‌رتبهٔ استادان قدیم نظم شمرده و ملک‌الشعرای بهار او را از نوادر روزگار و شایستهٔ هزاران تمجید معرفی کرده است.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، ص۱۳.</ref>
پروین اعتصامی در زمرهٔ شاعران ماندگار ایران جای دارد؛ چنانکه محمد قزوینی او را ستوده، دهخدا هم‌رتبهٔ استادان قدیم نظم شمرده و ملک‌الشعرای بهار او  


== درگذشت ==
== درگذشت ==
خط ۹۱: خط ۹۶:
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* [[محمدتقی بهار|بهار]]، محمدتقی، «سنخ فکر دلالان استعمار»، تهران، روزنامه بهار (در پاسخ به بیانیهٔ کشاورزان)، شماره۸۵، آبان ۱۳۳۲ش.
* [[محمدتقی بهار|بهار]]، محمدتقی، «سنخ فکر دلالان استعمار»، تهران، روزنامه بهار (در پاسخ به بیانیهٔ کشاورزان)، شماره۸۵، آبان ۱۳۳۲ش.
* چاوش اکبری، رحیم، حکیم بانوی شعر فارسی: زندگی و شعر پروین اعتصامی، تهران، ۱۳۷۸ش.
* [[محمدتقی بهار|بهار]]، محمدتقی، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
* [[محمدتقی بهار|بهار]]، محمدتقی، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.
* «بیست‌وپنجم اسفند، روز بزرگداشت پروین اعتصامی»، پایگاه خبری آفتاب، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۳۸۹ش.
* «بیست‌وپنجم اسفند، روز بزرگداشت پروین اعتصامی»، پایگاه خبری آفتاب، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۳۸۹ش.
خط ۹۷: خط ۱۰۴:
* «زندگی‌نامه و دانلود کتاب‌های پروین اعتصامی»، وب‌سایت کتاب‌راه، ۱۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* «زندگی‌نامه و دانلود کتاب‌های پروین اعتصامی»، وب‌سایت کتاب‌راه، ۱۱ آذر ۱۴۰۱ش.
* آرین‌پور، یحیی، از نیما تا روزگار ما، تهران، زوار، ۱۳۷۴ش.
* آرین‌پور، یحیی، از نیما تا روزگار ما، تهران، زوار، ۱۳۷۴ش.
* اعتصامی، ابوالفتح، تاریخچه زندگانی پروین اعتصامی، مجموعه مقالات و قطعات اشعار، تهران، بی‌نا، ۱۳۵۵ش.
* اعتصامی، ابوالفتح، «تاریخچه زندگانی پروین اعتصامی»، مجموعه مقالات و قطعات اشعار، تهران، بی‌نا، ۱۳۵۵ش.
* اعتصامی، ابوالفتح، «تاریخچه زندگانی پروین اعتصامی»، در مجموعه مقالات؛ پروین اعتصامی، دیوان قصائد و مثنویات و تمثیلات و مقطّعات خانم پروین اعتصامی، تهران، ۱۳۳۳ش.
 
* اعتصامی، پروین، «ای مرغک»، به‌تحقیق یوسف اعتصامی، تهران، بهار، ۱۳۲۱ش.
* اعتصامی، پروین، «ای مرغک»، به‌تحقیق یوسف اعتصامی، تهران، بهار، ۱۳۲۱ش.
* اعتصامی، پروین، دیوان اشعار، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۴ مهر ۱۴۰۰ش.
* اعتصامی، پروین، دیوان اشعار، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۴ مهر ۱۴۰۰ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/پروین_اعتصامی»