مرو: تفاوت میان نسخه‌ها

مرو باستانی با توجه به موقعیت جغرافیایی، در طول تاریخ به‌عنوان یکی از مراکز عمدۀ اقتصادی، علمی، فرهنگی و نظامی در سراسر شرق قدیم شهرت داشته و برای مدت طولانی مرکز حاکمیت خراسان بزرگ بوده‌ است. مرو برای مدتی مقر حکومت مامون عباسی و عنوان پایتخت امپراطوری سلجوقی را داشته ‌است. مرو در کتاب اویستا، سومین سرزمین از سرزمین‌های شانزده‌گانه‌ای است که اهوراآ فریده است. مرو در گذر تاریخ، پذیرای تمدن‌های ایرانی، یونانی، ترکی و اسلامی بوده است.

==نام‌گذاری==

==پیشینه==

کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که مرو از دوران مفرغ زیستگاه انسانی بوده و آثار زیادی از دوران آهن در آن باقی مانده است. هخامنشیان با بنیادگذاری «ارک‌قلعه» در نیمه‌های هزارۀ اول ق.م، مرو را به یکی از بخش‌های مهم قلمرو خود تبدیل کردند.<ref>سجادی، مرو، 1383ش،  ص13-14.</ref>  مرو در سدۀ چهارم ق.م، توسط اسکندر اشغال شد و پس از مرگ او سواحل رودخانۀ مرغاب به دولت سوریای سلوکیان تعلق گرفت.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/905583/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D9%88 شفایی، «تاریخچه‌ی مرو»، 1376ش، ص32.]</ref>  در خلال حکومت پارتیان (اشکانیان) شهر مرو گسترش بیشتر پیدا کرد و به یکی از ایستگاه‌های مهم راه ابریشم تبدیل شد.<ref>سجادی، مرو، 1383ش،  ص13-14.</ref>  مرو برای مدتی تحت حاکمیت کوشانیان قرار گرفت.<ref>[https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://zamaaneh.com/rohani/2010/08/post_332.html&ved=2ahUKEwiPhNz93YqJAxVbgP0HHRtBEB0QFnoECBUQAQ&usg=AOvVaw3tU2UK6mqHpxaFumTDTTjQ روحانی، «تکثر آیینی در مرو باستان»، وب‌سایت رادیوزمانه.]</ref>  مرو در سدۀ سوم میلادی زیر سلطۀ ساسانیان قرار گرفت و در اطراف آن کوشک‌ها و قلعه‌های زیادی ساخته شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/905583/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D9%88 شفایی، «تاریخچه‌ی مرو»، 1376ش، ص32.]</ref>  از سدۀ پنجم میلادی، فروپاشی تدریجی گبرقلعه آغاز شد و کم‌کم شهر مرو به منطقۀ سلطان‌قلعه گسترش پیدا کرد.<ref>سجادی، مرو، 1383ش،  ص13-14.</ref>  مرو در دورۀ ساسانیان مرکز نظامی و محل ارتباط شرق و غرب آسیا بود<ref>[http://ensani.ir/fa/article/428254/%D9%82%D9%84%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D9%87-%D8%AE%D8 اکبری، «قلمرو حکومت طاهریان و اهمیت شهرهای اربعۀ خراسان»، 1389ش، ص20.]</ref>  و به اوج شکوفایی رسید.<ref>[https://www.irna.ir/news/81635863/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%87-%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1-%D9%88-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D9%85%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86-% «گزارش نشریه ژاپنی از ظهور و سقوط مرو در تمدن ایران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref>