مشهد: تفاوت میان نسخه‌ها

در دوره [[صفویه|صفویان]]، مذهب شیعه در ایران رسمیت یافت و شهر مشهد به‌واسطهٔ حرم امام رضا از رونقی دوچندان برخوردار شد.<ref>سیدی، تاریخ شهر مشهد، ۱۳۷۸ش، ص94.</ref> ساخت‌وساز گسترده‌ای در مشهد آغاز شد و مرکزیت خراسان نیز از شهر هرات به مشهد انتقال یافت.<ref>مخلصی، «مشهد؛ پایتخت افشاریان»، پایتخت‌های ایران، چ1، 1374ش، ص626 و 627.</ref> در این دوره و برای مدتی، شهر مشهد بارها مورد حمله [[قوم ازبک|ازبک‌ها]] قرار گرفت.<ref>Houtsma, E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1993, p496.</ref> پس از آزادی کامل مشهد از تصرف ازبکان، بر اعتبار و رونق این شهر افزوده شد. شاهراهی میان [[اصفهان]]، [[هرات]] و مشهد احداث گردید و کاروانسراها و آب‌انبارهای بزرگی در این مسیر ساخته شد. حرم امام رضا نیز در این دوره گسترش یافت.<ref>مخلصی، «مشهد؛ پایتخت افشاریان»، پایتخت‌های ایران، چ1، 1374ش، ص626 و 627.</ref> شاه عباس، خیابانی را از غرب به شرق مشهد احداث کرد که در میان آن نهری جاری بود و نیز آب چشمه‌گیلاس (روستایی در ۵۰ کیلومتری مشهد) را به این شهر انتقال داد.<ref>منجم یزدی، تاریخ عباسی، ۱۳۶۶ش، ص328.</ref> در این دوره، مشهد به‌عنوان «شهر مقدس ایران» شناخته شد و [[زیارت امام رضا]] در فرهنگ ایرانیان نهادینه گردید.<ref>سیوری، ایران عصر صفوی، ۱۳۹۳ش، ص97.</ref>

در دوران صفویه، مشهد یکی از ۱۳ شهر ایران بود که فرماندهی ارشد نظامی (بیگلربیگی / امیرِ امیران) در آن مستقر بود و بر شهرهای اطراف نیز فرماندهی می‌کرد.<ref>سیدی، تاریخ شهر مشهد، ۱۳۷۸ش، ص218.</ref> همچنین مشهد از معدود شهرهای ایران در آن روزگار بود که سکه در آن ضرب می‌شد.<ref>سیدی، تاریخ شهر مشهد، ۱۳۷۸ش، ص206.</ref> در ۱۱۳۵ق، ایل ابدالی به خراسان یورش برد و مشهد را تصرف کردند. این تصرف در ۱۱۳۸ق پایان یافت و مشهد دوباره آزاد شد.<ref>Bosworth, "Mashhad". Historic Cities of the Islamic World, 2007.</ref>