اقتصاد خانواده: تفاوت میان نسخه‌ها

==تقویت اقتصاد خانواده==

خانواده برای پیشرفت در زندگی و کسب آرامش و آسایش، نیازمند برنامه‌ریزی اقتصادی است.<ref>«مهارت‌های مدیریت هزینة خانواده»، روزنامة دنیای اقتصاد، 18 آذر 1395ش.</ref>  بی‌برنامگی موجب نابسامانی درآمد و هزینۀ خانواده می‌شود<ref>حکیمی، همراهی و همگامی- روش مصرف-، 1395ش، ص21.</ref>  و در گزاره‌های دینی از آن به کلید فقر یاد شده است.<ref>حکیمی، الحیاه، 1367ش، ج4، ص480.</ref>  نبود برنامه‌ریزی برای هزینه‌های جاری در خانواده، حتی درآمدهای زیاد را تباه می‌کند، و خانواده را با کمبود روبه‌رو می‌سازد.<ref>حکیمی، الحیاه، 1367ش، ج4، ص488.</ref>  بر اساس این نگاه، امام رضا کمال حقیقی ایمان را برنامه‌ریزی در زندگی دانسته است.<ref>عطاردی، مستندالامام الرضا، 1413ق، ج1، ص285.</ref>  

بعضی خانواده‌ها در مدیریت اقتصادی خود از توان لازم برخوردار نیستند و یا با مسائل و مشکلاتی مواجه می‌شوند که به‌تنهایی از عهدۀ آن بر نمی‌آیند، دراین‌صورت مراجعه به مشاوران اقتصادی لازم است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/132361/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 «راه هایی برای موفقیت اقتصاد خانواده»، وب‌سایت راسخون.]</ref>  

رکن اصلی اقتصاد خانواده را خانم‌ها تشکیل می‌دهند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-63/3320891-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8 «نقش زنان در بهره‌وری اقتصاد خانواده»، روزنامة دنیای اقتصاد.]</ref>  زمانی‌که درآمد وارد خانواده می‌شود، مدیریت خرج با خانم خانه است. خانم‌ها می‌توانند مدیریت اقتصاد را به فرزندان خود آموزش دهند. خیلی از مادران در خانه هوشمندانه عمل می‌کنند و سرمایۀ اولیه برای فرزندان در جوانی وجود دارد. ارائة آموزش‌های لازم به فرزندان و ارتقای سطح عمومی دانش اقتصادی خانواده می‌تواند زمینة خوبی برای تصمیم‌گیری‌های صحیح اقتصادی باشد.<ref>[https://www.tebna.ir/news/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%AE%D8%A7/%D8%AF%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF-%D8 عندلیب، «درآمد خانواده باید بودجه‌بندی شود/ خانواده‌ها منابع درآمدی خود را افزایش دهند»، خبرگزاری سلامت.]</ref>  

تقویت و سلامت اقتصاد خانواده در گرو تعامل مناسب بین اعضای خانواده و هم ‌چنین اولویت‌بندی نیازهای اقتصادی است.<ref>خطيب، مهارت‌های زندگی، 1396ش، ص221.</ref>  

از جمله مهارت‌های زندگی رعایت اعتدال در برنامه‌های اقتصادی خانواده است. برقراری توازن میان درآمدها و هزینه‌های زندگی، عزت نفس و حیثیت افراد را در محیط اجتماع حفظ می‌کند. امام رضا با تأکید بر میانه‌روی در مصارف مالی خانواده،<ref>تنکابنی فرید، الحدیث: روایات تربیتی از مکتب اهلبیت، 1377ش، ج1، ص208.</ref>  در خوراک و پوشاک به رعایت اعتدال توصیه می‌کند و تضییع سرمایه و به دور افکندن هرچیز قابل استفاده حتی هسته خرما را نادرست می‌داند.<ref>ذبیحی، «الگوی خانوادة متعالی در سیره رضوی»، 1393ش، ص281.</ref>  

فهم صحیح از آموزه‌های دینی و حاکم کردن سبک زندگی بر مبنای این دستورات، پیامدهای مثبتی در جهت تقویت اقتصاد خانواده دارد.<ref>[https://profdoc.um.ac.ir/paper-abstract-1066226.html بانکی‌پور فرد و همکاران، «بررسی آموزه‌های دینی بر حوزة تنظیم روابط اقتصادی در خانواده»، وب‌سایت دانشگاه فردوسی مشهد.]</ref>  توجه به آموزه‌های دینی از قبیل کار، قناعت، و پرهیز از روحیۀ اسراف و تبذیر، اقتصاد خانواده را تقویت می‌کند.<ref>[https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1508387/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85 «نقش اقتصاد خانواده در رونق جامعه، بخش دوم»، وب‌سایت راسخون.]</ref>  اهتمام به پرداخت وجوهات شرعی نیز بر اساس آموزه‌های اسلام، موجب برکات بسیار برای خانواده‌ها است.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/284728/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D9%88-%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8% «نقش اقتصاد خانواده در رونق و شکوفایی اقتصادی کشور»، وب‌سایت بصیرت. ]</ref>  همچنین انفاق مال موجب پربرکت‌ شدن مال می‌شود و فزونی آن را استمرار می‌بخشد<ref>متقی، کنزالعمال، 1409ق، ج3، ص643.</ref>  و در روایات، اطعام گرسنگان،<ref> ورّام، تنبیه ‌الخواطر و نزهة النواظر، 1410ق، ج1، ص171.</ref>  صلۀ رحم<ref>کلینی، الکافی، 1329ق، ج2، ص157.</ref>  و ازدواج نیز به‌عنوان عامل ایجاد برکت یاد شده است.<ref>کلینی، الکافی، 1329ق، ج5، ص330. </ref>  همچنین شکرگزاری از خداوند به خاطر نعمت‌های فراوان او سبب افزایش رزق حلال می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5886909/دیدگاه-امام-رضا-ع-در-مصرف-شاکرانه-و-تاثیر-آن-در-اقتصاد-جامعه «دیدگاه امام رضا در مصرف شاکرانه و تاثیر آن در اقتصاد جامعه»، خبرگزاری مهر.]</ref>  قرآن، شکرگزاری بندگان را موجب افزایش روزی و ناسپاسی را موجب عذاب سخت دانسته است.<ref>سورة ابراهیم، آیة 7.</ref>  در جامعۀ شکرگزار که افراد با رضایت و قناعت، معیشت خود را تنظیم می‌کنند، نیازها به تعادل می‌رسد و اقتصاد جامعه به سمت استقلال پیش می‌رود.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13940411000687/اگر-افراد-جامعه%E2%80%8C-شکرگزار-باشند-نیازها-به-تعادل-می%E2%80%8Cرسد-خداوند-هوای قرائتی، «اگر افراد جامعه‌ شکرگزار باشند نیازها به تعادل می‌رسد/ خداوند هوای بنده شاکرش را در دنیا دارد»، خبرگزاری فارس.]</ref>  

سحرخیزی یکی از شاخصه‌های سبک زندگی اسلامی است که تأثیرات مفیدی در تمامی حیطه‌های زندگی از جمله در کسب و کار دارد؛ سَحر یکی از بهترین اوقات است که برکات زیادی برای انسان سحرخیز به همراه دارد و یکی از والاترین این برکات برای انسان طلب و دریافت رزق و روزی از خداوند در این زمان است.<ref>[https://pasokhgoo.ir/node/55252 «فواید سحرخیزی را توضیح داده و تأثیرات آن را بر اعضای بدن توضیح دهید»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.]</ref>  سحرخیزی موجب بهبود وضعیت جسمی، افزایش تمرکز، نظم و توفیق بیشتر می‌شود.<ref>[https://atlaspress.news/%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%AD%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B2%DB%8C/ «آثار و برکات سحرخیزی، از زیبا شدن چهره تا وسعت رزق و روزی»، وب‌سایت اطلس پلاس.]</ref>  در روایات، یکی از پیامدهای سحرخیزی، وسعت رزق و رزی دانسته شده است.<ref>[https://pasokhgoo.ir/node/55252 «فواید سحرخیزی را توضیح داده و تأثیرات آن را بر اعضای بدن توضیح دهید»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.]</ref>  

خوش‌خلقی سرمایۀ بی‌هزینه‌ای است که امام صادق از آن به عنوان عامل گوارايىِ زندگى ياد كرده، که با بودنش زندگی آرام و گوارا<ref>محمدی ری‌شهری، الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث، 1391ش، ص91.</ref>  و در نبودش زندگی پر از تنش و تلخی است.<ref>تمیمی‌آمدی، غررالحکم و دررالکلم، 1383ش، ص256.</ref>  خداوند به کسانی که با خانواده و اعضای آن به خوش‌خُلقی رفتار می‌کنند، روزی فراوان عطا می‌کند.<ref>محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، 1379ش، ج4، ص117.</ref>  چون اخلاق خوب شخص را مورد توجه مردم قرار مي‌دهد و آن‌ها براي رفع نيازهاي‌شان به او مراجعه مي‌كنند و او را بر ديگران ترحيج مي‌دهند. و چون معاشرت با او را خوشايند مي‌دارند، در روابط مالي و اقتصادي نيز به سراغ او مي‌آيند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13940805000021/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7% «تحلیل اقتصادی برخی آموزه‌های اخلاقی اسلام»، خبرگزاری فارس.]</ref>  

به نظر کارشناسان نوع عملکرد والدین به فرزندان منتقل می‌شود. مادران مدیر، قانع و صرفه‌جو، فرزندانی قانع و مدیر تربیت می‌کنند و مادران اسراف‌کار و تجمل‌گرا فرزندانی تنوع طلب و مصرف‌زده به جامعه تحویل می‌دهند؛ اولین گام در آموزش مهارت‌های اقتصادی به فرزندان، تصحیح عملکرد والدین است.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/284728/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D9%88-%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8% «نقش اقتصاد خانواده در رونق و شکوفایی اقتصادی کشور»، وب‌سایت بصیرت. ]</ref>  خانواده، نخستين کانونی است که فرزندان در آن زندگی جمعی را آغاز می‌کنند و خود را در کنار دیگران و با دیگران می‌نگرند، و رفتار درست در جامعه انسانی را می‌آموزند.<ref>حکیمی، همراهی و همگامی- روش مصرف- ، 1395ش، ص5.</ref>  همچنین والدین به‌گونه‌ای مستقیم با گفتگو دربارة مسایل اقتصادی هنگام خرید کالا یا مصرف آب، برق، مواد غذایی و نگهداری وسایل، آموزش‌های ضروری را به آن‌ها ارائه می‌کنند.<ref>[https://basirat.ir/fa/news/284728/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D9%88-%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%81%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8% «نقش اقتصاد خانواده در رونق و شکوفایی اقتصادی کشور»، وب‌سایت بصیرت. ]</ref>