سلمان قاسمی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
سلمان قاسمی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنسیت فرد در ایران | '''تغییر جنسیت در ایران'''؛ فرایند تبدیل، آشکارسازی و یا تعیین جنسیت فرد در ایران | ||
تغییر جنسیت در فرهنگ دینمدار و خانوادهمحور ایرانی، با چالشهای ویژهای روبرو است. با این وجود، ایران به بهشت ترنسها شهرت پیدا کرده است. به گواه آمار و اطلاعات غیررسمی، هزینههای پایین، محدودیتهای قانونی کمتر و مواجهه سازنده نهادهای دینی با ترنسها، ایران را به مقصد متقاضیان خارجی جهت عمل جراحی تغییر جنسیت تبدیل کرده است. فرهاد، اولین فرد ایرانی بود که در تاریخ 24 شهریور 1332ش، روزنامه اطلاعات داستان تغییر جنسیت او را رسانهای کرد. این اتفاق تنها 22 سال پس از اولین تغییر جنسیت در جهان رخ داد، سپس مریمخاتون ملکآرا پس از ملاقات با امام خمینی و دریافت اجازه تاریخی از ایشان به مشهورترین فرد تغییر جنسیت داده در ایران تبدیل شد. در سالیان اخیر نیز مازیار لرستانی این عمل را انجام داد. البته برخی روایتهای غیررسمی اولین تغییر جنسیت در ایران را به سال 1309ش مقارن با 1930م یعنی 22 سال قبل از آمریکا و 12 سال زودتر از انگلستان توسط دکتر محمد خلعتبری ذکر کردهاند. | |||
= تعریف تغییر جنسیت = | = تعریف تغییر جنسیت = | ||
تغییر جنسیت مجموعه ای از فعالیت های پزشکی است که یک فرد برای انطباق اندام مناسب با هویت جنسیتیاش انجام میدهد. این اصطلاح شامل هرگونه فعالیتهایی است که بدن مردانه را به بدنی زنانه یا بالعکس تغییر میدهد.<ref>[https://sid.ir/paper/867881/fa#downloadbottom بابالو، «بررسی تغییر جنسیت در ایران، ارائه شده در چهارمین کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی»، مرداد 1395ش.]</ref> | تغییر جنسیت مجموعه ای از فعالیت های پزشکی است که یک فرد برای انطباق اندام مناسب با هویت جنسیتیاش انجام میدهد. این اصطلاح شامل هرگونه فعالیتهایی است که بدن مردانه را به بدنی زنانه یا بالعکس تغییر میدهد.<ref>[https://sid.ir/paper/867881/fa#downloadbottom بابالو، «بررسی تغییر جنسیت در ایران، ارائه شده در چهارمین کنفرانس پژوهش در علوم و تکنولوژی»، مرداد 1395ش.]</ref> | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۳: | ||
نوع دوم تغییر جنسیت، تعیین و یا رفع ابهام از جنسیت هست که افراد دو جنسی در این نوع قرار دارند. | نوع دوم تغییر جنسیت، تعیین و یا رفع ابهام از جنسیت هست که افراد دو جنسی در این نوع قرار دارند. | ||
نوع سوم آشکارسازی جنسیت پنهان نام دارد که شامل افراد تک جنسیتی است که از جنسیت واحد واقعی اما پنهان برخوردارند و با عمل جراحی تنها جنسیت پنهان و پوشیده خود را آشکار میسازند.<ref>کریمینیا، «بررسی پدیده نو ظهور تغییر جنسیت از دیدگاه قرآن کریم و بیان احکام و آثار فقهی آن»، 1400ش، ص57 | نوع سوم آشکارسازی جنسیت پنهان نام دارد که شامل افراد تک جنسیتی است که از جنسیت واحد واقعی اما پنهان برخوردارند و با عمل جراحی تنها جنسیت پنهان و پوشیده خود را آشکار میسازند.<ref>کریمینیا، «بررسی پدیده نو ظهور تغییر جنسیت از دیدگاه قرآن کریم و بیان احکام و آثار فقهی آن»، 1400ش، ص57.</ref> | ||
امروزه در تغییر جنسیت آنچه در واقع اتفاق می افتد، تغییر آلت تناسلی است، به گونهای که جنس زن به مرد و جنس مرد به زن تبدیل گردد. تغییر جنسیت از مرد به زن به این صورت است که آلت تناسلی مردانه با عملیات جراحی برداشته و به جای آن مَهبِل قرار داده شده و به وسیله جراحی و هورمون تراپی پستانها نیز بزرگ میشود. در تغییر جنسیت از زن به مرد نیز عضوهایی مانند رحم، تخمدان و سینه ها برداشته و بهجای آن دستگاه تناسلی مردانه گذاشته میشود. این جراحیها در چند مرحله انجام میشود و همراه آن هورموندرمانی و رواندرمانی نیز صورت میگیرد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref> | امروزه در تغییر جنسیت آنچه در واقع اتفاق می افتد، تغییر آلت تناسلی است، به گونهای که جنس زن به مرد و جنس مرد به زن تبدیل گردد. تغییر جنسیت از مرد به زن به این صورت است که آلت تناسلی مردانه با عملیات جراحی برداشته و به جای آن مَهبِل قرار داده شده و به وسیله جراحی و هورمون تراپی پستانها نیز بزرگ میشود. در تغییر جنسیت از زن به مرد نیز عضوهایی مانند رحم، تخمدان و سینه ها برداشته و بهجای آن دستگاه تناسلی مردانه گذاشته میشود. این جراحیها در چند مرحله انجام میشود و همراه آن هورموندرمانی و رواندرمانی نیز صورت میگیرد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref> | ||
= پیشینه تغییر جنسیت در ایران = | |||
اولین عمل تغییر جنسیت در ایران توسط دکتر محمد خلعتبری در سال 1309ش مقارن با 1930م بر روی پسر 18 سالهای انجام شده است. این پسر پس از تغییر جنسیت، نام کُبری را بر خود نهاده است.<ref>[https://images.hamshahrionline.ir/hamnews/1384/840122/irshahr/tahransh.htm#s46893 «مردی که زن شد»، وبسایت روزنامه همشهری.]</ref> در واقع اولین عمل تغییر جنسیت در ایران 22 سال قبل از اولین تغییر جنسیت در آمریکا و 12 سال زودتر از اولین تغییر جنسیت در انگلستان انجام شده است.<ref>کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص 387.</ref>دو دهه پس از این عمل، روزنامه اطلاعات در تاریخ 24 شهریور 1332ش، خبری را در رابطه با دختری 16 ساله به نام فریده نجفی منتشر کرد که به بیمارستانی در تهران مراجعه و زیر نظر پزشکان عمل تغییر جنسیت را انجام داده و نام فرهاد را برای خود انتخاب کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2403641/%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «فریده چطور فرهاد شد؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
مریمخاتون مُلکآرا (فریدون ملکآرا قبل از تغییر جنسیت) مشهورترین فرد ترنس و درگیر با اختلال هویت جنسی در ایران بود که اقدام وی برای اخذ اجازه شرعی از امام خمینی جهت عمل تغییر جنسیت در سال 1343ش خبرساز شد. وی شرح حال خود را در قالب چند نامه به امام خمینی ارسال میکند.<ref>[https://www.ghazavat.org/article_222481_2c35bc7acc4496dae74de2e20cd28338.pdf ضیایی و فتاحی، «مطالعه تطبیقی روند تغییر جنسیت در ایران و اتحادیه اروپا»، 1397ش، ص116.]</ref> مُلکآرا در جریان تبعید امام خمینی به پاریس، به آنجا می رود تا با امام ملاقات کند اما موفق نمیشود. با وقوع انقلاب کار بر او سختتر می شود و او که کارمند صدا و سیما بوده، به خاطر همین مسئله از کارش اخراج میشود. پس از انقلاب با تلاش بسیار به حضور امام میرسد و نهایتاً موفق میشود تا اجازه نامهای برای تغییر جنسیت دریافت کند. در این ملاقات که سه تن از پزشکان امام خمینی هم حضور داشتند با توضیحات بیشتری که در خصوص وضعیت وی ارائه میدهند، امام تغییر جنسیت با تجویز پزشک مورد اعتماد را فاقد ایراد شرعی میداند.<ref>[https://jjfil.ut.ac.ir/article_51929_05558bf8ace99202079de399b4fb8229.pdf عباس زاده و اسدی، «آثار تغییر جنسیت در جرائم و مجازات ها»، 1392ش، ص301.]</ref> نهایتاً وی در سال 1379ش عمل تغییر جنسیت خود را در تایلند انجام میدهد.<ref>[https://jolt.ut.ac.ir/article_11388_084371a432200507cfd2ab84fdd94a0b.pdf باریکلو، وضعیت تغییر جنسیت، 1382ش، ص736.]</ref> | |||
== وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">نیازمند بازنویسی ادبیات به سبک ویکی و با توجه به اهمیت موضوع، استفاده از منابع بیشتری شود. مقالات بسیار زیادی در این زمینه نوشته شده است.</ref> == | == وضعیت فقهی و حقوقی تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">نیازمند بازنویسی ادبیات به سبک ویکی و با توجه به اهمیت موضوع، استفاده از منابع بیشتری شود. مقالات بسیار زیادی در این زمینه نوشته شده است.</ref> == | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۴: | ||
'''نفقه:''' در صورت تغییر جنسیت ازدواج باطل میشود و با از بین رفتن ازدواج، نفقه هم از بین میرود.<ref>صدر، ماوراء الفقه، 1996م، ج6، ص138 و 145.</ref> از نظر فقهای شیعه، تغییرجنسیت پدر تأثیری در وجوب نفقه فرزندان ندارد و او همچنان وظیفه دارد نفقه غرزندان خویش را بدهد؛ چون تغییرجنسیت پدر، از نظر عرف وی را از عنوان پدر بودن خارج نمیسازد.<ref>مؤمن قمی، کلمات سدیدۀ فی مسائل جدیدة، 1420ق، ص 115.</ref> تغییر جنسیت مادر تأثیری در نفقه فرزندان ندارد؛ زیرا این وظیفه از ابتدا به عهده مادر نبوده است. در نبود مادر وظیفه جد پدری است. فقط در صورت نبود جدّ پدری و با توان مالی مادر نفقه فرزندان به عهده او میشود. این حکم همچنان به عهده او خواهد بود.<ref>کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص 330.</ref> | '''نفقه:''' در صورت تغییر جنسیت ازدواج باطل میشود و با از بین رفتن ازدواج، نفقه هم از بین میرود.<ref>صدر، ماوراء الفقه، 1996م، ج6، ص138 و 145.</ref> از نظر فقهای شیعه، تغییرجنسیت پدر تأثیری در وجوب نفقه فرزندان ندارد و او همچنان وظیفه دارد نفقه غرزندان خویش را بدهد؛ چون تغییرجنسیت پدر، از نظر عرف وی را از عنوان پدر بودن خارج نمیسازد.<ref>مؤمن قمی، کلمات سدیدۀ فی مسائل جدیدة، 1420ق، ص 115.</ref> تغییر جنسیت مادر تأثیری در نفقه فرزندان ندارد؛ زیرا این وظیفه از ابتدا به عهده مادر نبوده است. در نبود مادر وظیفه جد پدری است. فقط در صورت نبود جدّ پدری و با توان مالی مادر نفقه فرزندان به عهده او میشود. این حکم همچنان به عهده او خواهد بود.<ref>کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص 330.</ref> | ||
== شرایط تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">این بحث و بحث بعدی زیر مجچموعه وضعیت فقهی و حقوقی ...است | == شرایط تغییر جنسیت در ایران<ref group="دیدگاه">این بحث و بحث بعدی زیر مجچموعه وضعیت فقهی و حقوقی ...است | ||
