ایران پدیا

مهمان‌دار هواپیما: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
ابرابزار
 
خط ۱: خط ۱:
<big>'''مهماندار هواپیما؛'''</big> ارائه کننده خدمت به مسافران در هواپیما.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| زیرنویس تصویر    =
| image_alt        =
| فایل پادکست      =
| حجم فایلپادکست    =
| تاریخ پادکست      =
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        = مهماندار هواپیما
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        = [[صنایع خدماتی]] / [[حمل و نقل هوایی]]
| نوع مفهوم        = شغل و حرفه خدماتی
| معنای اصطلاحی      = ارائه خدمات رفاهی و ایمنی به مسافران در هواپیما
| حوزه کاربرد      = هوانوردی و گردشگری
| گستره جغرافیایی  = سراسری
| منشأ تاریخی      = مدرن
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          = [[خانواده]] {{سخ}} [[زایمان]] {{سخ}} [[تک‌فرزندی]]
| اهمیت            = نقش‌آفرینی در ایمنی پرواز و گردشگری
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''مهماندار هواپیما؛'''}} ارائه کننده خدمت به مسافران در هواپیما.


مهماندار هواپیما از مشاغل خدماتی در هواپیما است که آموزش نکات مهم حین پرواز، پذیرایی از مسافران و راهنمایی آنها را در هواپیما بر ‌عهده دارد. مهمانداری هواپیما با وجود چالش‌های متعدد یکی از مشاغل پرطرفدار در میان بانوان است.
مهماندار هواپیما از مشاغل خدماتی در هواپیما است که آموزش نکات مهم حین پرواز، پذیرایی از مسافران و راهنمایی آنها را در هواپیما بر عهده دارد. مهمانداری هواپیما با وجود چالش‌های متعدد یکی از مشاغل پرطرفدار در میان بانوان است.
==معرفی==
مهماندار هواپیما از خدمۀ پرواز است<ref>  [https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1805317/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%B0%D . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیت‌ها و ذهنیت‌ها»، 1400ش، ص649-650.]</ref>  و به‌منظور ایمنی بیشتر و آسایش مسافران در پرواز‌ هواپیماها به‌کار گرفته می‌شود. خدمات مهماندار، نوعی احساس راحتی در سفر را به مسافران می‌دهد.<ref>  [https://estekhdam.in/%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>


==شرایط==
== معرفی ==
شغل مهمانداری از مشاغل سخت و پرمسئولیت است؛<ref> [https://www.mehrnews.com/news/3619596/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C . کریمی، «نارضایتی مهمانداران هما از شرایط کاری»، خبرگزاری مهر.]</ref> اما به‌دلیل بازار کار مناسب و درآمد خوب به یکی از مشاغل پرطرفدار به‌خصوص میان بانوان تبدیل شده است. جذب نیرو برای شغل مهمانداری در هواپیما، شرایط مخصوصی دارد، از جمله: صلاحیت پزشکی و سلامت جسمی و روانی؛ مدرک مهمانداری؛ صبوری در پاسخگویی به مسافران؛ مهارت برقراری ارتباط با مسافران؛ علاقمندی  به سفر؛ تسلط به زبان خارجی در پروازهای بین‌المللی؛ آراستگی؛ توانایی خودکنترلی و حفظ آرامش؛ تاب‌آوری در برابر فشارهای کاری؛ داشتن روحیۀ کار گروهی و بهره‌مندی از روحیه و انرژی زیاد.<ref>[https://estekhdam.in/%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>  در جمهوری اسلامی ایران، ویژگی‌ها و شرایط مهمانداران هواپیما بر اساس آموزه‌های اسلامی به‌ویژه در حوزۀ حجاب و کرامت انسانیِ زن، تعریف می‌شود.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238،]</ref>
مهماندار هواپیما از خدمهٔ پرواز است<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1805317/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%B0%D . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیت‌ها و ذهنیت‌ها»، 1400ش، ص649-650.]</ref> و به‌منظور ایمنی بیشتر و آسایش مسافران در پرواز هواپیماها به‌کار گرفته می‌شود. خدمات مهماندار، نوعی احساس راحتی در سفر را به مسافران می‌دهد.<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>


==کارکرد فرهنگی==
== شرایط ==
با توجه به اهمیت روزافزون صنعت توریسم و نقش شرکت‌های هواپیمایی در توسعۀ آن در کشور، مهماندار هواپیما به منزلۀ حلقۀ انسانی مرتبط با مسافران از اهمیت بالایی برخوردار است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص237،]</ref> نوع رفتار مهماندار هواپیما نقش مهمی در رضایت گردشگر <ref> [https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1805317/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%B0%D . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیت‌ها و ذهنیت‌ها»، 1400ش، ص649-650.]</ref> و ترغیب وی برای انتخاب مجدد ایران برای مسافرت و درآمدزایی کشور از طریق صنعت توریسم دارد. مهمانداران هواپیما با داشتن ظاهری متناسب با فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی نقش مهمی در جذب توریست و آشنایی گردشگران و مسافران خارجی با فرهنگ ایرانی-اسلامی دارند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،]</ref>
شغل مهمانداری از مشاغل سخت و پرمسئولیت است؛<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3619596/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%ز-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B شرایط کاری»، خبرگزاری مهر.]</ref> اما به‌دلیل بازار کار مناسب و درآمد خوب به یکی از مشاغل پرطرفدار به‌خصوص میان بانوان تبدیل شده است. جذب نیرو برای شغل مهمانداری در هواپیما، شرایط مخصوصی دارد، از جمله: صلاحیت پزشکی و سلامت جسمی و روانی؛ مدرک مهمانداری؛ صبوری در پاسخگویی به مسافران؛ مهارت برقراری ارتباط با مسافران؛ علاقمندی به سفر؛ تسلط به زبان خارجی در پروازهای بین‌المللی؛ آراستگی؛ توانایی خودکنترلی و حفظ آرامش؛ تاب‌آوری در برابر فشارهای کاری؛ داشتن روحیهٔ کار گروهی و بهره‌مندی از روحیه و انرژی زیاد.<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref> در جمهوری اسلامی ایران، ویژگی‌ها و شرایط مهمانداران هواپیما بر اساس آموزه‌های اسلامی به‌ویژه در حوزهٔ حجاب و کرامت انسانیِ زن، تعریف می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238،]</ref>


==چالش‌ها==
== کارکرد فرهنگی ==
مهمانداری هواپیما اگرچه یک شغل پر‌طرفدار است؛ اما با چالش‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی بسیار روبرو است، از جمله:
با توجه به اهمیت روزافزون صنعت توریسم و نقش شرکت‌های هواپیمایی در توسعهٔ آن در کشور، مهماندار هواپیما به منزلهٔ حلقهٔ انسانی مرتبط با مسافران از اهمیت بالایی برخوردار است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص237،]</ref> نوع رفتار مهماندار هواپیما نقش مهمی در رضایت گردشگر<ref>[https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1805317/%DA%A9%DB%8C%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7-%D8%B0%D . اشقلی فراهانی، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیت‌ها و ذهنیت‌ها»، 1400ش، ص649-650.]</ref> و ترغیب وی برای انتخاب مجدد ایران برای مسافرت و درآمدزایی کشور از طریق صنعت توریسم دارد. مهمانداران هواپیما با داشتن ظاهری متناسب با فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی نقش مهمی در جذب توریست و آشنایی گردشگران و مسافران خارجی با فرهنگ ایرانی-اسلامی دارند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،]</ref>
#شیفت‌های کاری فشرده به‌ویژه در تعطیلات، اعیاد و مناسبت‌های ملی و مذهبی؛<ref> [https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7 . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
#خستگی جسمی و روانی به‌دلیل دوری طولانی‌مدت از [[خانواده]] و دوستان؛<ref>  [https://estekhdam.in/%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>
#افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند واریس، پا درد و کمردرد؛ <ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7 . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
#اختلال در روابط خانوادگی و کاهش عملکرد در محیط خانواده؛<ref>[https://estekhdam.in/%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>
#فراوانی تنش‌های محیط کار در مواجهه با مسافران پرخاشگر  یا مبتلا به بیماری‌های خاص<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1214198/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8% . «مهمانداران هواپیما برای چه سختی‌هایی آماده هستند؟»، وب‌سایت خبر‌آنلاین.]</ref> و همچنین احتمال خطراتی مانند سقوط هواپیما یا قرار گرفتن در معرض اختلاف فشار هوا؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7 . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
#بی‌توجهی برخی شرکت‌های هواپیمایی به رعایت موازین اسلامی دربارۀ حجاب بانوان مهماندار؛<ref> [https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،]</ref>
#قبح‌زدایی از ارتباط مهماندار با نامحرم در محیط کاری با گروه پرواز<ref>[https://estekhdam.in/%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>  و با مسافران.<ref>  [https://www.khabaronline.ir/news/1214198/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8% . «مهمانداران هواپیما برای چه سختی‌هایی آماده هستند؟»، وب‌سایت خبر‌آنلاین.]</ref>


==پیامدهای فرهنگی شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان==
== چالش‌ها ==
#'''نگاه ابزاری و فیزیکی به زنان''': اگرچه نگاه ابزاری به زنان در شغل مهمانداری هواپیما نسبت به گذشته و پیش از [[انقلاب اسلامی|انقلاب]] کاهش یافته، اما همچنان استانداردهای جسمانی نقش پررنگی در گزینش و انتخاب افراد به‌ویژه بانوان در شغل مهمانداری دارد.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref> بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی به‌دلیل ظرافت، زیبایی و رفتار بهتر بانوان، بیشتر کادر مهمانداری خود را از میان زنان جذب می‌کنند. <ref> [https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7 . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref> از طرفی بانوان مهماندار برای ارتقای شغلی به ویژگی‌های ظاهری خود بسیار اهمیت داده و برای رسیدن به ظاهر مطلوب، به اقداماتی مانند عمل جراحی و آرایش بیشتر صورت روی می‌آورند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref>
مهمانداری هواپیما اگرچه یک شغل پرطرفدار است؛ اما با چالش‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی بسیار روبرو است، از جمله:
#'''ازدواج‌''': شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان، [[ازدواج]] آنها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. سختی این شغل برای بانوان و عدم‌پذیرش شرایط شغلی مهمانداری بعد ازدواج توسط شوهر آنها، گاهی سبب ایجاد اختلاف و مشاجره میان زن و شوهر شده و بانوان را در دوراهی استعفاء از شغل مهمانداری یا [[طلاق]] گرفتن قرار می‌دهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref>  این عواقب برای برخی بانوان موجب ازدواج‌هراسی شده و آمار دختران مجرد را در جامعه افزایش می‌دهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238.]</ref>
# شیفت‌های کاری فشرده به‌ویژه در تعطیلات، اعیاد و مناسبت‌های ملی و مذهبی؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیده‌هایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
#'''فرزندآوری و تربیت فرزند''': شرکت‌های هواپیمایی هنگام استخدام زنان به‌عنوان مهماندار هواپیما، از آنها برای ترک‌نکردن خدمت به‌مدت چند سال و بچه‌دار نشدن به مدت پنج سال پس از استخدام تعهد می‌گیرند. شرایط غیر‌منعطف مهمانداری هواپیما و ناسازگاری آن با زندگی متأهلی، بر میزان فرزندآوری بانوان مهماندار، اثرگذار است. بانوان مهماندار متأهل با آسیب‌های ناشی از پرواز بر مادر و جنین مانند اختلاف فشار هوا و کمبود اکسیژن، کمبود مرخصی یا نبود مرخصی [[زایمان]]، ساعت کاری نامنظم و کمبود حضور در کنار فرزند خود مواجه هستند. این امر سبب شده آنها به [[تک‌فرزندی]] یا زندگی بدون فرزند روی آورند.<ref> [https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/76354-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B7%D8%B1%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%B1-% . «شغلی دیوانه‌کننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما»‌ وب‌سایت رکنا.] </ref> بانوان که اقدام به [[فرزندآوری|فرزند‌آوری]] می‌کنند، به‌دلیل اینکه نمی‌توانند وقت کافی برای ایفای نقش مادری برای فرزند و رسیدگی به امور تربیتی، آموزشی و تحصیل او ندارند<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7 . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref> و مادر و فرزند هر دو دچار آسیب‌هایی مانند  [[اضطراب فراگیر|اضطراب]]،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/964637/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 . میربها و محسنی، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، 1390ش، ص209-210.]</ref> انزوا و [[افسردگی]]<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/76354-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B7%D8%B1%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%B1-% . «شغلی دیوانه‌کننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما»‌ وب‌سایت رکنا.]</ref> می‌شوند.  برخی مهمانداران که مادر می‌شوند از شغل خود استعفا می‌‌دهند؛ اما برخی دیگر به‌دلیل نیاز اقتصادی این شرایط سخت را پذیرفته و به شغل خود ادامه می‌دهند.<ref> [https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7 . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.] </ref>
# خستگی جسمی و روانی به‌دلیل دوری طولانی‌مدت از [[خانواده]] و دوستان؛<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>
#'''مدیریت امور خانه''': نقش همسری و مادری از مهمترین نقش‌های زن در کانون [[خانواده]] است. اشتغال زن در کارهای شیفتی مانند مهمانداری هواپیما سبب اختلال در وظایف وی در بستر خانواده می‌شود.<ref>  [https://estekhdam.in/%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>
# افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند واریس، پا درد و کمردرد؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیده‌هایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
# اختلال در روابط خانوادگی و کاهش عملکرد در محیط خانواده؛<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>
# فراوانی تنش‌های محیط کار در مواجهه با مسافران پرخاشگر یا مبتلا به بیماری‌های خاص<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1214198/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8% . «مهمانداران هواپیما برای چه سختی‌هایی آماده هستند؟»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref> و همچنین احتمال خطراتی مانند سقوط هواپیما یا قرار گرفتن در معرض اختلاف فشار هوا؛<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیده‌هایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
# بی‌توجهی برخی شرکت‌های هواپیمایی به رعایت موازین اسلامی دربارهٔ حجاب بانوان مهماندار؛<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص239،]</ref>
# قبح‌زدایی از ارتباط مهماندار با نامحرم در محیط کاری با گروه پرواز<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref> و با مسافران.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1214198/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8% . «مهمانداران هواپیما برای چه سختی‌هایی آماده هستند؟»، وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>


==پانویس==
== پیامدهای فرهنگی شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان ==
{{پانویس}}
# '''نگاه ابزاری و فیزیکی به زنان''': اگرچه نگاه ابزاری به زنان در شغل مهمانداری هواپیما نسبت به گذشته و پیش از انقلاب اسلامی کاهش یافته، اما همچنان استانداردهای جسمانی نقش پررنگی در گزینش و انتخاب افراد به‌ویژه بانوان در شغل مهمانداری دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref> بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی به‌دلیل ظرافت، زیبایی و رفتار بهتر بانوان، بیشتر کادر مهمانداری خود را از میان زنان جذب می‌کنند.<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیده‌هایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref> از طرفی بانوان مهماندار برای ارتقای شغلی به ویژگی‌های ظاهری خود بسیار اهمیت داده و برای رسیدن به ظاهر مطلوب، به اقداماتی مانند عمل جراحی و آرایش بیشتر صورت روی می‌آورند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref>
# '''ازدواج‌''': شغل مهمانداری هواپیما برای بانوان، [[ازدواج]] آنها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. سختی این شغل برای بانوان و عدم‌پذیرش شرایط شغلی مهمانداری بعد ازدواج توسط شوهر آنها، گاهی سبب ایجاد اختلاف و مشاجره میان زن و شوهر شده و بانوان را در دوراهی استعفاء از شغل مهمانداری یا [[طلاق]] گرفتن قرار می‌دهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238-239،]</ref> این عواقب برای برخی بانوان موجب ازدواج‌هراسی شده و آمار دختران مجرد را در جامعه افزایش می‌دهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/390045/استات-بمی-سازمانی-و-تمرد-هویتی-Ù¾ÙˆØ´Û . عرفانی سروری و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381» 1397ش، ص238.]</ref>
==منابع==
# '''فرزندآوری و تربیت فرزند''': شرکت‌های هواپیمایی هنگام استخدام زنان به‌عنوان مهماندار هواپیما، از آنها برای ترک‌نکردن خدمت به‌مدت چند سال و بچه‌دار نشدن به مدت پنج سال پس از استخدام تعهد می‌گیرند. شرایط غیرمنعطف مهمانداری هواپیما و ناسازگاری آن با زندگی متأهلی، بر میزان فرزندآوری بانوان مهماندار، اثرگذار است. بانوان مهماندار متأهل با آسیب‌های ناشی از پرواز بر مادر و جنین مانند اختلاف فشار هوا و کمبود اکسیژن، کمبود مرخصی یا نبود مرخصی [[زایمان]]، ساعت کاری نامنظم و کمبود حضور در کنار فرزند خود مواجه هستند. این امر سبب شده آنها به [[تک‌فرزندی]] یا زندگی بدون فرزند روی آورند.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/76354-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B7%D8%B1%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%B1-% . «شغلی دیوانه‌کننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وب‌سایت رکنا.]</ref> بانوان که اقدام به فرزندآوری می‌کنند، به‌دلیل اینکه نمی‌توانند وقت کافی برای ایفای نقش مادری برای فرزند و رسیدگی به امور تربیتی، آموزشی و تحصیل او ندارند<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیده‌هایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref> و مادر و فرزند هر دو دچار آسیب‌هایی مانند [[اضطراب فراگیر|اضطراب]]،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/964637/مقایسه-رضایت-خانوادگی-و-سلامت-روان-زنان . میربها و محسنی، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، 1390ش، ص209-210.]</ref> انزوا و [[افسردگی]]<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-22/76354-%D8%B4%D8%BA%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D8%B7%D8%B1%D9%81%D8%AF%D8%A7%D8%B1-% . «شغلی دیوانه‌کننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وب‌سایت رکنا.]</ref> می‌شوند. برخی مهمانداران که مادر می‌شوند از شغل خود استعفا می‌دهند؛ اما برخی دیگر به‌دلیل نیاز اقتصادی این شرایط سخت را پذیرفته و به شغل خود ادامه می‌دهند.<ref>[https://tabnakjavan.com/fa/news/13021/ناشنیده‌هایی-از-شغل-مهمانداری-هواپیما . «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان.]</ref>
*اشقلی فراهانی، گیتا، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیت‌ها و ذهنیت‌ها»، مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین المللی مدیری، گردشگری و تکنولوژی، 1400ش.
# '''مدیریت امور خانه''': نقش همسری و مادری از مهم‌ترین نقش‌های زن در کانون [[خانواده]] است. اشتغال زن در کارهای شیفتی مانند مهمانداری هواپیما سبب اختلال در وظایف وی در بستر خانواده می‌شود.<ref>[https://estekhdam.in/شغل-مهماندار-هواپیما/ . محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو.]</ref>
*«شغلی دیوانه‌کننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما»‌ وب‌سایت رکنا، تاریخ درج مطلب: 30 فروردین 1400ش.
 
*عرفانی سروری، محبوبه و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی 89-1381»، فصلنامۀ مدیریت فرهنگ سازمانی، شمارۀ 1، 1397ش.
== پانویس ==
*کریمی، فاطمه، «نارضایتی مهمانداران هما از شرایط کاری»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 19 اردیبهشت 1395ش.
{{پانویس}}
*محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو، تاریخ درج مطلب: 27، مارس، 2024‌م.
 
*«مهمانداران هواپیما برای چه سختی‌هایی آماده هستند؟»، وب‌سایت خبر‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: 28 آذر 1397ش.
== منابع ==
*میربها، منیرالسادات و محسنی، سونا، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، فصلنامۀ برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارۀ9، 1390ش.
{{آغاز منابع}}
*«ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1398ش.
* اشقلی فراهانی، گیتا، «کیفیت زندگی حمل و نقل هوایی، عینیت‌ها و ذهنیت‌ها»، مجموعه مقالات دومین کنفرانس بین‌المللی مدیری، گردشگری و تکنولوژی، ۱۴۰۰ش.
* «شغلی دیوانه‌کننده اما پرطرفدار/گزارشی از مشکلات شغل مهمانداری هواپیما» وب‌سایت رکنا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ش.
* عرفانی سروری، محبوبه و همکاران، «استراتژی مدیران سازمانی و تمرد هویتی (پوششی، آرایشی و کلامی) بانوان مهماندار در پروژه استانداردسازی یونیفرم زنان مهماندار ایرانی ۸۹–۱۳۸۱»، فصلنامهٔ مدیریت فرهنگ سازمانی، شمارهٔ ۱، ۱۳۹۷ش.
* کریمی، فاطمه، «نارضایتی مهمانداران هما از شرایط کاری»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
* محمدی، «معرفی شغل مهماندار هواپیما درآمد و بازار کار مهماندار هواپیما»، وب‌سایت استخدام‌شو، تاریخ درج مطلب: ۲۷، مارس، ۲۰۲۴م.
* «مهمانداران هواپیما برای چه سختی‌هایی آماده هستند؟»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آذر ۱۳۹۷ش.
* میربها، منیرالسادات و محسنی، سونا، «مقایسه رضایت خانوادگی و سلامت روان زنان شاغل در دو بخش پروازی و غیر پروازی شرکت هواپیمایی هما»، فصلنامهٔ برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارهٔ ۹، ۱۳۹۰ش.
* «ناشنیده‌هایی از شغل مهمانداری هواپیما»، وب‌سایت تابناک‌جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۳۹۸ش.
{{پایان منابع}}
<!--
 
== تغییر مسیرهای پیشنهادی ==
مهماندار هواپیما{{سخ}}
شغل مهمانداری{{سخ}}
مهمانداری هواپیما{{سخ}}
-->
 
[[رده:اصلاح رباتیک]]
[[رده:ترابری هوایی]]
[[رده:زنان در اسلام]]
[[رده:مشاغل خدماتی]]
[[رده:مفاهیم]]
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/مهمان‌دار_هواپیما»