برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
==تاریخچه نشریههای افغانستان== | ==تاریخچه نشریههای افغانستان== | ||
شمسالنهار بهعنوان نخستین نشریهٔ رسمی افغانستان، در دوران شیرعلیخان با نگارش مولوی عبدالقادر پیشاوری به زبان فارسی منتشر شد. این نشریه هفتگی که با حمایت مالی دولت در چاپخانه دولتی چاپ میشد، نقش مهمی در اطلاعرسانی و آشنایی نخبگان با تحولات جهانی ایفا کرد. فعالیت آن تا زمان حملهٔ دوم انگلیس در ۱۸۷۹م ادامه یافت و پس از درگذشت شیرعلیخان متوقف شد. شمسالنهار بهعنوان «مادر مطبوعات افغانستان» شناخته میشود. با روی کار آمدن امیر حبیبالله، پس از ۲۸ سال وقفه، نشریه سراجالاخبار در ۱۹۰۶ مجوز انتشار یافت. این نشریه که ابتدا توقیف شد، با تلاشهای محمود طرزی احیا شد و به مدت ۸ سال به فعالیت ادامه داد. در همین دوره، سراجالاطفال بهعنوان نخستین نشریهٔ ویژه کودکان توسط طرزی منتشر شد که هر ۱۵ روز یکبار انتشار مییافت و پس از ۱۶ شماره تعطیل شد.<ref>علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص359-370.</ref> | شمسالنهار بهعنوان نخستین نشریهٔ رسمی افغانستان، در دوران شیرعلیخان با نگارش مولوی عبدالقادر پیشاوری به زبان فارسی منتشر شد. این نشریه هفتگی که با حمایت مالی دولت در چاپخانه دولتی چاپ میشد، نقش مهمی در اطلاعرسانی و آشنایی نخبگان با تحولات جهانی ایفا کرد. فعالیت آن تا زمان حملهٔ دوم انگلیس در ۱۸۷۹م ادامه یافت و پس از درگذشت شیرعلیخان متوقف شد. شمسالنهار بهعنوان «مادر مطبوعات افغانستان» شناخته میشود. با روی کار آمدن امیر حبیبالله، پس از ۲۸ سال وقفه، نشریه سراجالاخبار در ۱۹۰۶ مجوز انتشار یافت. این نشریه که ابتدا توقیف شد، با تلاشهای [[محمود طرزی]] احیا شد و به مدت ۸ سال به فعالیت ادامه داد. در همین دوره، سراجالاطفال بهعنوان نخستین نشریهٔ ویژه کودکان توسط طرزی منتشر شد که هر ۱۵ روز یکبار انتشار مییافت و پس از ۱۶ شماره تعطیل شد.<ref>علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص359-370.</ref> | ||
دوران [[امانالله]] خان شاهد گسترش کمّی و کیفی مطبوعات بود. سراجالاخبار با نام جدید «امان افغان» به فعالیت ادامه داد و تعداد نشریات به ۲۳ عنوان در قالب روزنامه، مجله هفتگی، ماهنامه، فصلنامه و سالنامه رسید. این نشریات بهطور عموم به زبان فارسی منتشر میشد. اولین نشریهٔ غیردولتی بهنام «انیس» بود که در ۱۹۲۷م به [[قوم پشتون|زبان پشتو]] منتشر شد و نیز نشریه «افغان» به دو زبان فارسی و پشتو تأسیس شد. همچنین این دوره زمینهساز رشد مطبوعات مستقل و تنوع ژانرهای انتشاراتی از روزنامه تا سالنامه بود. دورهٔ محمدنادرشاه با حاکمیت نظام آمرانه بر مطبوعات همراه بود. در زمان محمدظاهر | دوران [[امانالله]] خان شاهد گسترش کمّی و کیفی مطبوعات بود. سراجالاخبار با نام جدید «امان افغان» به فعالیت ادامه داد و تعداد نشریات به ۲۳ عنوان در قالب روزنامه، مجله هفتگی، ماهنامه، فصلنامه و سالنامه رسید. این نشریات بهطور عموم به زبان فارسی منتشر میشد. اولین نشریهٔ غیردولتی بهنام «انیس» بود که در ۱۹۲۷م به [[قوم پشتون|زبان پشتو]] منتشر شد و نیز نشریه «افغان» به دو زبان فارسی و پشتو تأسیس شد. همچنین این دوره زمینهساز رشد مطبوعات مستقل و تنوع ژانرهای انتشاراتی از روزنامه تا سالنامه بود. دورهٔ محمدنادرشاه با حاکمیت نظام آمرانه بر مطبوعات همراه بود. در زمان [[محمدظاهر شاه]]، ابتدا فضای مطبوعاتی محدود شد، اما با صدارت شاه محمود خان، نشریات مستقل مانند ندای خلق، وطن و آیینه امکان انتشار یافتند. دهه دموکراسی (۱۹۶۳–۱۹۷۳) اوج آزادی مطبوعات بود که با تصویب قوانین جدید، نشریات حزبی و مستقل بهطور گسترده فعالیت کردند.<ref>علیآبادی، جامعه و فرهنگ افغانستان، ۱۳۹۵ش، ص359-370.</ref> | ||
==زمینههای فرهنگی و اجتماعی نشریههای قدیمی افغانستان== | ==زمینههای فرهنگی و اجتماعی نشریههای قدیمی افغانستان== | ||
