خط ۱: خط ۱:
'''<big>بازارپردازی فرهنگی؛</big>''' زنجیروارسازی محصولات فرهنگی با هدف اصلاح سبک زندگی.  
'''<big>بازارپردازی فرهنگی؛</big>''' زنجیروارسازی محصولات فرهنگی با هدف اصلاح سبک زندگی.  


بازارپردازی فرهنگی (cultural merchandising)،  از راه‌های مؤثر در توسعه و بهبود کسب‌وکار به‌صورت عام و کسب‌وکار فرهنگی، به‌صورت خاص است. این گونه از بازارپردازی امروزه، به‌عنوان نقطۀ تحول برای سبک زندگی در جوامع شناخته شده و زمینۀ وفاداری مخاطب به کالاها و خدمات فرهنگی را فراهم می‌کند. این وفاداری، نه‌تنها عامل تولید پایدار در جوامع می‌شود، بلکه زمینۀ هویت‌بخشی و انسجام ملی و نیز [[همیاری]] و همگرایی اقوام را فراهم می‌کند و بهبود تبادلات فرهنگی، افزایش اشتراکات منطقه‌ای و جهانی را در پی دارد. بازارپردازی فرهنگی، یکی از ابزارهای [[جنگ نرم]] است که زمینۀ اثرگذاری فرهنگی بر نسل‌های آینده را فراهم می‌سازد.  
بازارپردازی فرهنگی (cultural merchandising)،  از راه‌های مؤثر در توسعه و بهبود کسب‌وکار به‌صورت عام و کسب‌وکار فرهنگی، به‌صورت خاص است. این گونه از بازارپردازی امروزه، به‌عنوان نقطۀ تحول برای سبک زندگی در جوامع شناخته شده و زمینۀ وفاداری مخاطب به کالاها و خدمات فرهنگی را فراهم می‌کند. این وفاداری، نه‌تنها عامل تولید پایدار در جوامع می‌شود، بلکه زمینۀ هویت‌بخشی و انسجام ملی و نیز [[همیاری]] و [[همبستگی اجتماعی]] را فراهم می‌کند و بهبود تبادلات فرهنگی، افزایش اشتراکات منطقه‌ای و جهانی را در پی دارد. بازارپردازی فرهنگی، یکی از ابزارهای [[جنگ نرم]] است که زمینۀ اثرگذاری [[فرهنگی]] بر نسل‌های آینده را فراهم می‌سازد.  


==تعریف بازارپردازی فرهنگی==
==تعریف بازارپردازی فرهنگی==


بازارپردازی فرهنگی در ارتباط با کسب‌وکار فرهنگی، معنا می‌یابد. کسب‌وکار فرهنگی شامل انواع کسب‌وکارهایی می‌شود که تولیدات و خدمات آنها، بن‌مایه‌های فرهنگی و بومی داشته، اما از فناوری‌های نوین، به‌خصوص فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی نیز بهره می‌برند. خدمات و محصولات فرهنگی با هدف اثرگذاری بر رفتارهای فرهنگی یا تغییر ذائقۀ فرهنگی مخاطبان در سطح جامعه، تولید می‌شوند.<ref> «قرارگاه بازارپردازی فرهنگی (بستر توسعۀ زیست‌بوم بازارپردازی فرهنگی)»،  1400ش، ص1.</ref> همراهی کسب‌وکارهای فرهنگی با مخاطبان، در بسیاری از موارد به تغییر یا دگرگونی‌هایی در رفتار فرهنگی آنها می‌انجامد.<ref> [https://www.irna.ir/news/84746585/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AC%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1 «بازارپردازی فرهنگی؛ نهادهایی منسجم، مخاطبانی وفادار»،  خبرگزاری ایرنا.]</ref> از این منظر، بازارپردازی به‌معنای فروش با استفاده از انواع تبلیغات از جمله [[تبلیغات رسانه‌ای]]، <ref> [https://www.ibna.ir/news/345194/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C «لزوم بازارپردازی در حوزۀ محصولات فرهنگی»،  خبرگزاری ایبنا.]</ref> نقطۀ تحول سبک زندگی به شمار می‌رود و موجب رفتارسازی می‌شود.<ref> [https://www.mehrnews.com/news/5506006/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B7%D9%87-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «بازارپردازی نقطۀ تحول سبک زندگی است»،  خبرگزاری مهر.]</ref> در این چارچوب، وجود نگرش جامع و ایجاد یکپارچه‌سازی موجب می‌شود تا امکان هم‌گرایی بین محصولات فرهنگی متنوع ایجاد شود. از فرآیند زنجیروارسازی محصولات فرهنگی با عنوان «بازارپردازی فرهنگی» یاد می‌شود که امروزه از مفاهیم خلق [[پول|پول‌]] در دنیا و [[اقتصاد توجه]] به‌شمار می‌رود و در [[صنایع فرهنگی خلاق|صنایع فرهنگی]]، به‌خصوص [[سینمای ایران|سینما]]، [[اقتصاد سینما]]، [[اقتصاد هنر]] و انیمیشن، کاربرد دارد. در بازارپردازی فرهنگی به جذابیت‌های شخصیتی یا مفهومی در محصولات و خدمات فرهنگی با هدف فروش بیشتر آنها، توجه می‌شود.<ref> «قرارگاه بازارپردازی فرهنگی (بستر توسعۀ زیست‌بوم بازارپردازی فرهنگی)»،  1400ش، ص3.</ref>
بازارپردازی فرهنگی در ارتباط با کسب‌وکار فرهنگی، معنا می‌یابد. کسب‌وکار فرهنگی شامل انواع کسب‌وکارهایی می‌شود که تولیدات و خدمات آنها، بن‌مایه‌های فرهنگی و بومی داشته، اما از فناوری‌های نوین، به‌خصوص فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی نیز بهره می‌برند. خدمات و محصولات فرهنگی با هدف اثرگذاری بر رفتارهای فرهنگی یا تغییر ذائقۀ فرهنگی مخاطبان در سطح جامعه، تولید می‌شوند.<ref> «قرارگاه بازارپردازی فرهنگی (بستر توسعۀ زیست‌بوم بازارپردازی فرهنگی)»،  1400ش، ص1.</ref> همراهی کسب‌وکارهای فرهنگی با مخاطبان، در بسیاری از موارد به تغییر یا دگرگونی‌هایی در رفتار فرهنگی آنها می‌انجامد.<ref> [https://www.irna.ir/news/84746585/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AC%D9%85-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1 «بازارپردازی فرهنگی؛ نهادهایی منسجم، مخاطبانی وفادار»،  خبرگزاری ایرنا.]</ref> از این منظر، بازارپردازی به‌معنای فروش با استفاده از انواع تبلیغات از جمله [[تبلیغات رسانه‌ای]]،<ref> [https://www.ibna.ir/news/345194/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C «لزوم بازارپردازی در حوزۀ محصولات فرهنگی»،  خبرگزاری ایبنا.]</ref> نقطۀ تحول سبک زندگی به شمار می‌رود و موجب رفتارسازی می‌شود.<ref> [https://www.mehrnews.com/news/5506006/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B7%D9%87-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «بازارپردازی نقطۀ تحول سبک زندگی است»،  خبرگزاری مهر.]</ref> در این چارچوب، وجود نگرش جامع و ایجاد یکپارچه‌سازی موجب می‌شود تا امکان هم‌گرایی بین محصولات فرهنگی متنوع ایجاد شود. از فرآیند زنجیروارسازی محصولات فرهنگی با عنوان «بازارپردازی فرهنگی» یاد می‌شود که امروزه از مفاهیم خلق [[پول|پول‌]] در دنیا و [[اقتصاد توجه]] به‌شمار می‌رود و در [[صنایع فرهنگی خلاق|صنایع فرهنگی]]، به‌خصوص [[سینمای ایران|سینما]]، [[اقتصاد سینما]]، [[اقتصاد هنر]] و انیمیشن، کاربرد دارد. در بازارپردازی فرهنگی به جذابیت‌های شخصیتی یا مفهومی در محصولات و خدمات فرهنگی با هدف فروش بیشتر آنها، توجه می‌شود.<ref> «قرارگاه بازارپردازی فرهنگی (بستر توسعۀ زیست‌بوم بازارپردازی فرهنگی)»،  1400ش، ص3.</ref>


==پیشینه بازارپردازی فرهنگی==
==پیشینه بازارپردازی فرهنگی==
خط ۵۳: خط ۵۳:
تحول در مشارکت کسب‌وکارهای خصوصی و مردمی و بهبود سرمایۀ اجتماعی خانواده‌محور؛ در جامعۀ ایران، متاسفانه، فضای کسب‌وکارهای فرهنگی همواره به‌صورتی بوده که اغلب تولیدکنندگان را به سفارش‌گیرندگانی وابسته به حمایت نهادهای عمومی و دولتی تبدیل کرده است. این در صورتی است که در نظام بازارپردازی فرهنگی، ابتدا کسب‌وکارهای بازارپردازی فرهنگی، پرورش داده می‌شود و پس از آن، کسب‌وکارهای مستقل و حرفه‌ای، دارای طرح کسب‌وکار و برنامۀ برندینگ حول محتوا یا شخصیت‌ها (کاراکترها) هستند که زنجیره‌ای از محصولات و خدمات را تولید می‌کنند. در مراحل بعدی، از طریق تنظیم‌گری‌های نهادی، زمینۀ همکاری نهادهای عمومی و دولتی با کسب‌وکارهای بازارپردازی فرهنگی توسعه یافته و از طریق سکوی یکپارچه‌سازی تولید انبوه و نیز سکوی ترویج و راهبری ذائقۀ ملی، زمینه‌های مشارکت گستردۀ مردمی در تولید انبوه و ترویج زنجیرۀ محصولات بازارپردازی فراهم می‌شود.<ref> «مدیریت و بازارپردازی صنایع فرهنگی، مطالعۀ تطبیقی انگلستان، کرۀ جنوبی، ژاپن و ترکیه»،  1402ش، ص10-16.</ref>
تحول در مشارکت کسب‌وکارهای خصوصی و مردمی و بهبود سرمایۀ اجتماعی خانواده‌محور؛ در جامعۀ ایران، متاسفانه، فضای کسب‌وکارهای فرهنگی همواره به‌صورتی بوده که اغلب تولیدکنندگان را به سفارش‌گیرندگانی وابسته به حمایت نهادهای عمومی و دولتی تبدیل کرده است. این در صورتی است که در نظام بازارپردازی فرهنگی، ابتدا کسب‌وکارهای بازارپردازی فرهنگی، پرورش داده می‌شود و پس از آن، کسب‌وکارهای مستقل و حرفه‌ای، دارای طرح کسب‌وکار و برنامۀ برندینگ حول محتوا یا شخصیت‌ها (کاراکترها) هستند که زنجیره‌ای از محصولات و خدمات را تولید می‌کنند. در مراحل بعدی، از طریق تنظیم‌گری‌های نهادی، زمینۀ همکاری نهادهای عمومی و دولتی با کسب‌وکارهای بازارپردازی فرهنگی توسعه یافته و از طریق سکوی یکپارچه‌سازی تولید انبوه و نیز سکوی ترویج و راهبری ذائقۀ ملی، زمینه‌های مشارکت گستردۀ مردمی در تولید انبوه و ترویج زنجیرۀ محصولات بازارپردازی فراهم می‌شود.<ref> «مدیریت و بازارپردازی صنایع فرهنگی، مطالعۀ تطبیقی انگلستان، کرۀ جنوبی، ژاپن و ترکیه»،  1402ش، ص10-16.</ref>


==رویکردهای تحولی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبتنی بر بازارپردازی فرهنگی==
==رویکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبتنی بر بازارپردازی فرهنگی==


اهداف و وظائف اصلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ایران نشان می‌دهد که مهم‌ترین عنصر هویتی در تشکیل این وزارتخانه، توجه به ایجاد بستر مناسب برای ارتقای فرهنگ ایرانی- اسلامی بین افراد جامعه است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ظهور و بروز هویت فرهنگی در ساحت‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی، حرکت می‌کند. این موضوع در ادبیات بازارپردازی فرهنگی به‌معنای ایجاد کردن خط سیر یا نخ [[تسبیح|تسبیحی]] با هویت فرهنگی بین انواع محصولات و خدمات فرهنگی- هنری است که افراد جامعه در طول زندگی خود مبتنی بر نیازها و ذائقه‌های فرهنگی در مسیر سبک زندگی به آن نیازمند هستند. افراد، با بهره‌مندی از این محصولات و خدمات، هویت فرهنگی خود را پیدا کرده و همین هویت را به نسل‌های بعدی خود منتقل می‌کنند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مبتنی بر تعالیم اسلام و هویت انقلاب اسلامی، راهبرِ سبک زندگی برای تحقق تمدن ایرانی- اسلامی است.  
اهداف و وظائف اصلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ایران نشان می‌دهد که مهم‌ترین عنصر هویتی در تشکیل این وزارتخانه، توجه به ایجاد بستر مناسب برای ارتقای فرهنگ ایرانی- اسلامی بین افراد جامعه است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ظهور و بروز هویت فرهنگی در ساحت‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی، حرکت می‌کند. این موضوع در ادبیات بازارپردازی فرهنگی به‌معنای ایجاد کردن خط سیر یا نخ [[تسبیح|تسبیحی]] با هویت فرهنگی بین انواع محصولات و خدمات فرهنگی- هنری است که افراد جامعه در طول زندگی خود مبتنی بر نیازها و ذائقه‌های فرهنگی در مسیر سبک زندگی به آن نیازمند هستند. افراد، با بهره‌مندی از این محصولات و خدمات، هویت فرهنگی خود را پیدا کرده و همین هویت را به نسل‌های بعدی خود منتقل می‌کنند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مبتنی بر تعالیم اسلام و هویت انقلاب اسلامی، راهبرِ سبک زندگی برای تحقق تمدن ایرانی- اسلامی است.