خورش قیمه: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات خوراکی | نام                  = خورش قیمه

| تصویر                =

| زیرنویس تصویر        =

| متن جایگزین تصویر    =

| فایل پادکست          =

| حجم فایل پادکست      =

| تاریخ پادکست        =

| زیرنویس عنوان        =

| نام انگلیسی          =

| نام علمی            =

| نام بومی            = قیمه

| گروه                =

| منطقه                =

| فصل                  =

| مواد تشکیل‌دهنده      = لپه{{سخ}}گوشت{{سخ}}پیاز{{سخ}}[[سیب‌زمینی]]{{سخ}}ادویه‌ها

| ماده اصلی            = گوشت{{سخ}}لپه

| روش تهیه            =

| شیوه مصرف            = گرم به همراه [[برنج]]

| مدت نگهداری          =

| شرایط نگهداری        =

| کاربرد                = خانگی و آیینی

| فواید                = تقویت عمومی بدن{{سخ}}ترمیم شکستگی استخوان‌ها{{سخ}}رفع کم‌خونی{{سخ}}تقویت مو{{سخ}}جلوگیری از ریزش مو{{سخ}}افزایش انرژی بدن{{سخ}}تقویت بینایی{{سخ}}پیشگیری از اختلال اوتیسم در کودکان{{سخ}}تقویت سیستم عصبی مرکزی

| مضرات                =

| حساسیت‌زا              =

| ارزش فرهنگی          = بخشی از آیین‌ها، مراسم‌ها و دورهمی‌های خانوادگی{{سخ}}نمادی از همبستگی، کرامت و مهمان‌نوازی ایرانیان

| وبگاه رسمی            = }}

{{درشت|'''خورش قیمه'''}}؛ از خورش‌های اصیل و پرمصرف سنتی با مصارف خانگی و آیینی.

خورش قیمه، از غذاهای سنتی، خوشمزه و محبوب ایرانی است که در نقاط مختلف ایران با دستورالعمل‌های خاص و بومی، پخته می‌شود. این [[خورش]]، در [[فرهنگ]] و سبک [[زندگی]] ایرانیان نه‌تنها به‌عنوان غذا بلکه به‌عنوان بخشی از آیین‌ها، مراسم‌ها و دورهمی‌های خانوادگی جایگاه ویژه‌ای دارد. در این خورش، ترکیبی از مواد طبیعی و سالم استفاده می‌شود که شامل لپه، گوشت، پیاز، [[سیب‌زمینی]]، ادویه‌ها و افزودنی‌های متنوع است. امروزه، خورش قیمه، علاوه بر ایران، در کشورهای عراق و ترکیه نیز طرفداران خاص خود را دارد.

== تعریف خورش قیمه ==

قیمه را در اصل، واژه‌ای ترکی دانسته‌اند که بر گوشت ریز و خرد شده دلالت دارد.<ref>[https://vajehyab.com/moein/قیمه?q=قیمة معین، فرهنگ فارسی، وب‌سایت واژه‌یاب ذیل واژۀ «قیمه».]</ref> در گذشته، ایرانیان، برای قیمه کردن گوشت، آن را روی تخته قرار داده و با قمه یا [[چاقو|چاقویی]] بزرگ روی آن می‌کشیدند تا شبیه گوشت چرخ‌کردهٔ امروزی شود.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی، 1384ش، ج1، ص850.</ref> امروزه، خورش قیمه، صورت کامل‌تر نوعی گوشت خرد و پخته شده همراه با پیاز و ادویه است که با پسوند «ساده» از انواع قیمه‌های ترکیبی و قیمه [[پلو]] جدا می‌شود.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی، 1384ش، ج1، ص850.</ref>

این خورش اصیل ایرانی، در بسیاری از منابع کهن [[آشپزی ایرانی|آشپزی ایرانیان]] نیز آمده که به ترکیبی از گوشت ریز و سرخ‌شده در پیاز فراوان اشاره دارد；<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه، در باب طباخی و صنعت آن»، کارنامه و ماده‌الحیاه (متن دو رسالهٔ آشپزی از دورهٔ صفوی)، 1360ش، ص157.</ref> برای مثال، در کتاب [[بسحاق اطعمه]] بارها به خورش قیمهٔ ساده اشاره شده است.<ref>بسحاق اطعمه، کلیات، 1382ش، ص96 و 99 و 116.</ref> در برخی کتب آشپزی برجای‌مانده از دوران [[ایران در دوران قاجاریه|قاجار]]، آشپزان در دستور تهیهٔ خورش قیمه به لپه و لیموعمانی نیز اشاره کرده‌اند<ref>آشپزباشی، سفرهٔ اطعمه، 1353ش، ص14 و 25.</ref> که در برخی مناطق ایران، به «خورش لپه» معروف است.<ref>رنجبر و دیگران، سرزمین و فرهنگ مردم ایزدخواست، 1373ش، ص311.</ref>

== تاریخچهٔ خورش قیمه ==

آشپزان قاجاری در رساله‌های آشپزی خود اذعان کرده‌اند که خورش قیمه، نخستین خورش جهان بوده که به دورهٔ [[ساسانیان]] تعلق دارد. بسیاری از جهانگردان غربی همچون ژان شاردن، جهانگرد معروف فرانسوی در دورهٔ [[صفویه|صفویان]]، این خورش را چشیده و دربارهٔ آن گفته که ایرانیان، گوشت را هرگونه به‌کار برند، خواه خورش قیمه یا انواع خورش‌های دیگر یا کباب، با بهترین ادویه چاشنی می‌زنند.<ref>[https://borna.news/fa/news/1358633/تاریخچه-قیمه-و-غذاهای-نذری-در-ماه-محرم «تاریخچۀ قیمه و غذاهای نذری در ماه محرم»، خبرگزاری برنا.]</ref>

== انواع قیمه ==

خورش قیمه ساده، پایهٔ اصلی چند نوع خورش دیگر مانند قیمهٔ به، قیمهٔ تبریزی، قیمهٔ آلو، قیمهٔ سیب‌زمینی، قیمهٔ رشتی، قیمهٔ نخود، قیمهٔ کنگر، قیمهٔ بادمجان، قیمهٔ کدو، قیمهٔ بامیه، قیمهٔ سیب، قیمهٔ نجفی و قیمه‌نثار است.

* '''قیمهٔ ساده''': در حجم فراوان، از گوشت راسته یا مغز ران گوسفند تهیه می‌شود. برای طبخ این نوع خورشت، ابتدا گوشت را به قطعاتی به اندازهٔ کوچک درآورده، در پیاز ساطوری‌شده تفت داده، به آن [[زردچوبه]]، [[زعفران]]، [[دارچین]]، نمک و [[فلفل]] اضافه کرده، سپس با اندکی [[آب]] پزیده می‌شود.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی، 1384ش، ج1، ص922-925.</ref>

* '''قیمهٔ غوره''': برخی از ایرانیان از گَرد لیموعمانی، غوره یا [[آب‌غوره]] در خورش قیمه استفاده می‌کنند که به خورش غوره یا قیمهٔ غوره نیز معروف است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/273139/%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%87%D8%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%Bاش «قیمه، خورش»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

* '''قیمه‌پلو یا قیمه لاپلو''': برای طبخ این غذا، خورش قیمه را بی‌آب تهیه کرده و پس از پختن، آن را لابه‌لای [[برنج]] آب‌کش شده می‌گذارند.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی، 1384ش، ج1، ص779-780.</ref> این پلو از غذاهای رایج مردم در دورهٔ صفویان بوده است.<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، 1336ش، ج4، ص268.</ref>

* '''چلوخورش قیمه''': از خوراک‌های رایج مردم ایران بوده که مورد توجه گردشگران غربی در دوران صفویان نیز واقع شده است.<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، 1336ش، ج3، ص198.</ref> این چلوخورش در ضیافت‌هایی همچون [[مراسم عروسی|عروسی]]، در مراسم‌های ختم و نیز در [[عزاداری]]‌های [[ماه محرم|محرم]] و [[ماه صفر|صفر]] کاربرد فراوانی داشته است.<ref>حجازی و یاراحمدی، غذاهای محلی و سنتی استان مرکزی، 1383ش، ص167؛ مؤید محسنی، فرهنگ عامیانهٔ سیرجان، 1386ش، ص378 و 394.</ref>

* '''قیمه نذری''': پژوهش‌ها نشان داده‌اند که خورش قیمه، از دورهٔ قاجاریان، به‌عنوان غذای [[نذری]] محرم مرسوم شده است؛ زیرا ایرانیان آن را بسیار لذیذ و با عنوان «شاهنشاه خورش‌ها» می‌شناختند. علاوه بر آن، قیمه به‌دلیل استفاده از لپهٔ خشک، نسبت به سایر خورش‌ها مانند [[قورمه سبزی|قورمه‌سبزی]]，در تمامی فصول در دسترس بوده و به‌همین دلیل، از محبوبیتی بسیار برای نذری محرم و دیگر عزاداری‌های ایرانیان، برخوردار بوده است.

* '''قیمه بادمجان''': از قدیمی‌ترین انواع قیمه که با بادمجان‌های سرخ‌کرده همراه می‌شود.<ref>[https://borna.news/fa/news/1358633/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%87-%D9%8... «تاریخچۀ قیمه و غذاهای نذری در ماه محرم»، خبرگزاری برنا.]</ref>

* '''قیمهٔ نجفی''': این خورش در عراق با نام‌های قیمهٔ عراقی یا قیمهٔ علاچی نیز معروف است. عراقی‌ها، این غذا را بیشتر به‌عنوان نذری در ماه محرم و روز [[شهادت]] [[امام حسین]] می‌پزند. برای پختن این نوع قیمه، زمانی‌که گوشت به‌صورت کامل پخته شد، آن را له کرده، ادویه‌هایی همچون لیموعمانی، دارچین و نمک را اضافه کرده، سپس آن را به نخود و [[رب]] در حال پخت اضافه می‌کنند تا همراه یکدیگر بپزند. در نهایت، این خورش همراه با برنج سرو می‌شود.

* '''قیمه نثار''': خورشتی در اصل قزوینی بوده که شبیه نوع سنتی و معمول قیمه است. با این تفاوت که در این نوع قیمه، به‌جای استفاده از سیب‌زمینی سرخ‌شده از مغزهایی همچون [[بادام]]، [[پسته]] یا خلال پوست پرتقال و [[زرشک]] استفاده می‌شود.

* '''قیمهٔ نخود:''' در برخی مناطق ایران مانند [[کرمان (استان)|کرمان]]، [[کاشان]] و [[شهر یزد|یزد]]، در خورش قیمه به‌جای لپه، از نخود معمولی استفاده می‌کنند. آنها برای تهیهٔ خورش قیمه، نخود را چند ساعت در آب خیسانده، پوست آن را جدا کرده و در گوشت قیمه شده و پیاز داغ، سرخ می‌کنند.<ref>دریابندری، کتاب مستطاب آشپزی، 1384ش، ج1، ص857.</ref>

* '''قیمهٔ کدو:''' در قیمهٔ مسما یا قیمهٔ کدو، کدو را به‌صورت جداگانه سرخ کرده و به‌همراه گرد لیمو به خورش اضافه می‌کنند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%D8%AE%D9%8... «تاریخچۀ خوشمزه‌ترین خورش ایرانی، قیمه!»، وب‌سایت مجلۀ الی‌گشت.]</ref>

* '''قیمه‌ریزه:''' این غذا همچون [[بریانی]]، از جمله غذاهای بومی مردم [[اصفهان]] است. قیمه‌ریزه یا کوفته‌ریزه، از گوشت گوسفند چرخ‌شده، پیاز، [[آرد]] نخودچی، پیازداغ، گوجه فرنگی، نعنا خشک، نمک و فلفل تهیه می‌شود.<ref>[https://www.kojaro.com/food/180161-gheimeh-recipe/ توکلی، «طرز تهیۀ قیمه و انواع آن در شهرهای مختلف»، وب‌سایت کجارو.]</ref> در این غذا، گوشت‌ها را با مواد ذکر شده مخلوط کرده، خوب ورز داده، به اندازهٔ گردو از آنها برداشته، گرد کرده و داخل سُسی که از پیاز سرخ‌شده، رب گوجه فرنگی، نعنای تازه یا خشک و مقداری نمک و فلفل درست شده و به جوش آمده، قرار می‌دهیم تا با شعلهٔ کم و به آرامی بپزند.<ref>[https://www.beytoote.com/cookery/ghazaha/petite-chickpea1-box1.html «طرز تهیۀ قیمه‌ریزه نخودچی غذای اصفهانی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>

* '''پیچاق قیمه:''' از خوراک‌های مشهور استان اردبیل، به‌خصوص در ایام محرم و [[رمضان|ماه رمضان]] بوده که برخی آن را با نام «خورش بادام آذری» نیز می‌شناسند. واژهٔ پیچاق در زبان ترکی به‌معنای [[چاقو]] بوده و برخی، دلیل این نام‌گذاری را شکل خاص برش مواد اولیه یا شیوهٔ سنتی خرد کردن گوشت با چاقو می‌دانند. ابتدا، باید خلال بادام را به‌مدت ۲ تا ۳ ساعت در آب خیس کرده، سپس آب‌کشی کرده و در مقداری کره تفت داد. پس از آن، پیازهای خلال‌شده را در روغن یا کره تفت داده و گوشت را به‌همراه برگ بو در آن قرار داد تا آب گوشت کشیده شود. در این مرحله می‌توان، ادویه‌ها را نیز به آن اضافه کرده و کمی تفت داد. پس از پخته شدن گوشت، خلال بادام به‌همراه زعفران به خورش اضافه می‌شود. زمانی‌که خورش جا افتاد، [[تخم مرغ|تخم‌مرغ‌ها]] را دانه‌دانه روی خورش اضافه کرده و کمی زعفران نیز روی زرده‌های آن می‌پاشند. در نهایت، درب ظرف را می‌بندند تا تخم‌مرغ‌ها پخته شده و خورش آماده شود.<ref>[https://namnak.com/%D8%B7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%BE%DB%8C%DA%86%D8%Aآق-%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%8ه.p12964 «طرز تهیۀ پیچاق قیمۀ اردبیل»، وب‌سایت نمناک.]</ref>

* '''قیمه رشتی:''' تفاوت چندانی با قیمهٔ ساده نداشته و تنها در آن از گوشت چرخ کرده استفاده می‌شود.

* '''قیمه بوشهری (جنوبی):''' تنها تفاوت اساسی این خورش با دیگر انواع قیمه در آن، کوبیدن خورش است که در انتهای پخت، حالت کش‌دار پیدا می‌کند.<ref>[https://www.kojaro.com/food/180161-gheimeh-recipe/ توکلی، «طرز تهیۀ قیمه و انواع آن در شهرهای مختلف»، وب‌سایت کجارو.]</ref>

* '''قیمه سیستانی:''' این خورش که با نام دوغ‌پای نیز شناخته می‌شود، خورشتی [[سیستان|سیستانی]] است که به‌جای آب با [[دوغ]] تهیه می‌شود. برای تهیهٔ این خورش، گوشت گوساله یا گوسفند را با پیاز سرخ‌کرده، ادویه‌هایی مانند نمک، فلفل، زردچوبه و [[زعفران]] به آن اضافه کرده، لپه خیس خرده را به گوشت اضافه کرده و دوغ را نیز به‌تدریج و با حرارت ملایم به خورش اضافه می‌کنند. پس از آن، لازم است تا خورش با حرارت ملایم بپزد تا گوشت آن نرم شده و لپه‌ها نیز به‌صورت کامل پخته شوند. در نهایت نیز رب گوجه را با کمی روغن تفت داده و به خورش اضافه می‌کنند.<ref>[https://akharinkhabar.ir/cooking/7244415/%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D8%BA-%D9%BE%D8%A7%D9%8A-%D9%8Sub-%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8Ref «خورش دوغ پای یا قیمه سیستانی؛ بسیار محبوب و پرطرفدار»، خبرگزاری آخرین خبر.]</ref>

== افزودنی‌های رایج در خورش قیمه ==

خورش قیمه در [[ایران]] بسته به سلیقه و منطقهٔ جغرافیایی، با افزودنی‌های مختلفی تهیه می‌شود. این افزودنی‌ها طعم و عطر غذا را متنوع‌تر و لذیذتر می‌کنند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

# '''لیموعمانی''': از اصلی‌ترین افزودنی‌های خورش قیمه است که به‌صورت درسته یا پودر شده به خورش اضافه شده و طعم ترش و مطبوعی به غذا می‌دهد.

# '''هل''': از ادویه‌های معطر است که می‌تواند طعم و عطر خورش قیمه را بهبود بخشد. #'''زیره''': [[زیره]] از ادویه‌های پرخاصیت که به هضم غذا نیز کمک کرده و به‌صورت پودر شده به خورش اضافه می‌شود.

# '''گلاب''': این افزودنی در اواخر پخت به خورش اضافه شده و [[عطر]] بی‌نظیری را به آن می‌بخشد.

# '''دارچین''': از ادویه‌های گرم و معطر است که به‌صورت سالم یا پودر شده به خورش اضافه می‌شود.

# '''زعفران''': از افزودنی‌های محبوب خورش قیمه که رنگ و عطر دلپذیری به آن می‌بخشد.

# '''آلو''': در برخی مناطق ایران، [[آلو]] نیز به خورش قیمه اضافه می‌شود که طعم غذا را خوشمزه‌تر می‌کند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/273139/%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%87%D8%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%Bاش «قیمه، خورش»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

 

== تغییرات در شیوه‌های طبخ و مصرف خورش قیمه امروزی ==

== ارزش غذایی خورش قیمه ==

خورش قیمه، از غذاهای پرطرفدار ایرانی است که نه‌تنها طعم خوبی دارد بلکه خواص متعددی برای سلامت جسم و روان آدمی به ارمغان می‌آورد. خورش قیمه، از نظر علمی حاوی انواع ویتامین‌های A, E، C، گروه ویتامین‌های B، امگا۳، سلنیوم، فیبر، کربوهیدارت، پتاسیم، کلسیم، روی، منیزیم و اسید لینولئیک است. علاوه بر آن، این خورش برای تقویت عمومی بدن مفید بوده، به ترمیم شکستگی استخوان‌ها کمک کرده، سرشار از آهن بوده و به رفع کم‌خونی کمک می‌کند. از دیگر فواید خورش قیمه می‌توان به تقویت مو و جلوگیری از ریزش مو اشاره کرد. خورش قیمه، همچنین، انرژی بدن را افزایش داده و باعث تقویت بینایی می‌شود. پژوهش‌های صورت‌گرفته نشان داده‌اند که خورش قیمه سیب‌زمینی، از ابتلای کودکان به اختلال [[اوتیسم]] پیشگیری می‌کند زیرا موجب تقویت سیستم عصبی مرکزی افراد به‌ویژه [[کودک|کودکان]] می‌شود. از سوی دیگر، زنان بهتر است خورش قیمه سیب‌زمینی را در دوران [[بارداری]] و [[شیردهی]] میل کنند و پس از یکسالگی نیز به کودکان خود بدهند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/789626/%DB%B1%DB%B0-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%D8%AA-%D9%82%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8Ref «10 مورد از بهترین خواص خورشت قیمه سیب زمینی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>

کارشناسان معتقدند که بهتر است در پخت خورش قیمه، از نمک دریا یا سنگ نمک‌های معدنی به‌جای نمک‌های تصفیه‌شدهٔ صنعتی استفاده شود؛ زیرا این نمک‌ها، علاوه بر طعم بهتر، دارای ریزمغذی‌هایی همچون منیزیم و پتاسیم هستند.<ref>[https://namnak.com/سنگ-نمک.p45163 «خواص سنگ نمک مهم است و بیشمار»، وب‌سایت نمناک.]</ref> علاوه بر آن، استفاده از روغن زیتون یا روغن [[کنجد]]، به‌جای روغن‌های سرخ‌کردنی صنعتی در انواع خورش توصیه شده است؛ زیرا این روغن‌ها سالم‌تر و با طبع گرم بوده و خواص ضدالتهابی دارند.<ref>[https://www.ibna.ir/news/317428/%D8%B1%D9%8روغن... «روغن زیتون و روغن کنجد، دو روغن سالم و کاربردی در آشپزخانه» خبرگزاری ایبنا.]</ref>

استفاده از پودر [[سنجد]] در پایان پخت یا در چاشنی کنار خورش قیمه نیز سفارش شده است； زیرا این ماده سرشار از کلسیم و ویتامین C بوده و در [[طب سنتی ایران|طب سنتی]] نیز برای تقویت استخوان‌ها، ایمنی بدن و کاهش التهاب توصیه می‌شود.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/properties-senjad/ «خواص سنجد چیست؟ 8 خاصیت سنجد برای شایع‌ترین بیماری‌ها»، وب‌سایت درمانکده.]</ref> [[زرشک]] نیز از دیگر افزودنی‌های سالم برای خورش قیمه است که حاوی آنتی‌اکسیدان بوده و برای سلامت قلب و کبد مفید است.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/barberry-water-benefits/ «خواص زرشک در طب سنتی؛ از لاغری تا درمان کبد چرب»، وب‌سایت درمانکده.]</ref> برای حفظ سلامت و محیط زیست بهتر است تا قیمه نذری را در ظروف یکبار مصرف گیاهی سرو کنند تا از خطرات انتقال مواد شیمیایی به غذا جلوگیری شود.<ref>[https://snapp.doctor/blog/biodegradable-plates/#:~:text=طور%20کامل%20می‌پردازیم.-,دوستدا%20محیط%20زیست%20(Environmentally-%20Friendly)%20است، کاهش%20آلودگی%20محیط%20زیست%20می‌کنند. «مزایای استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی»، وب‌سایت اسنپ دکتر.]</ref>

== جایگاه خورش قیمه در سبک زندگی اسلامی- ایرانی ==

# '''قیمه در دیدوبازدیدهای خانوادگی''': در فرهنگ ایرانی، دیدوبازدیدها، به‌ویژه در [[نوروز]] یا مراسم خانوادگی، فرصتی برای تجدید روابط، [[آشتی دادن|آشتی‌ها]] و گفت‌وگوهای صمیمانه هستند. خورش قیمه در چنین مناسبت‌هایی، با عطر و طعم آشنا و آرامش‌بخش خود، بستری برای شکل‌گیری گفت‌وگو، خنده، خاطره‌سازی و همدلی فراهم می‌کند. در این میان، غذا تنها بهانه‌ای برای باهم‌بودن است، اما قیمه، به‌دلیل جایگاه عاطفی خود در ذهن جمعی ایرانیان، این هم‌نشینی را به تجربه‌ای عمیق‌تر و پراحساس‌تر تبدیل کرده است.<ref>[https://howin.tours/fa/foods/خورشت-قیمه/#:~:text=خورش%20قیمه%20یکی%20از%20محبوب‌ترین، خوراک‌های%20%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%8ب%20مردم%20%D8%A1%D8%A7%D9%8ق%DB%8C%20ماند. «خورش قیمه»، وب‌سایت هاوین.]</ref>

== خورش قیمه در ادبیات فارسی ==

خورش قیمه، علاوه بر محبوبیت میان فارسی‌زبانان، بخشی از فرهنگ [[ادبیات شفاهی|شفاهی]] و فولکور آنها را تشکیل داده است؛ برای مثال، عباراتی چون «قیمه رو ریختن تو ماست» به‌مثابه کنایه‌ای از بی‌نظمی، تصمیمات نسنجیده یا خراب‌کردن یک نظم شناخته‌شده، گویای حضور این غذا در زبان گفتار و بازتاب جایگاه تثبیت‌شدهٔ آن در ذهن جمعی مردم است.<ref>[https://www.isna.ir/news/97080703734/قیمه-ها-را-روی-ماست-ها-نریزیم «قیمه‌ها را روی ماست‌ها نریزیم!»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> اصطلاح «قیمه‌قیمه» کردن یا «قیمه و قورمه کردن کسی» نیز به‌معنای ریز ریز کردن، پاره‌پاره کردن، زخم‌زدن یا کُشتن کسی، از اصطلاحات رایج میان ایرانیان است.<ref>جمال‌زاده، فرهنگ لغات عامیانه، 1341ش، ص312-313.</ref>

خورش لپه{{سخ}}

قیمه پلو{{سخ}}

قیمه لاپلو{{سخ}}

چلوخورش قیمه{{سخ}}

قیمه نذری{{سخ}}

قیمه بادمچون{{سخ}}

قیمه بادمجون{{سخ}}

دوغ پای{{سخ}}