فحشا: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 فحشاء واژه‌ای عربی از ریشهٔ فحش است و در لغت به رفتار یا گفتاری گفته می‌شود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> و خارج از حد اعتدال باشد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref> فحش دادن نیز از همین ریشه گرفته شده و به کاربرد الفاظ و عبارات صریح برای بیان امور زشت و قبیح گفته می‌شود.<ref>[https://www.porseman.com/!191230 «فحش به شوخی»، وب‌سایت پرسمان.]</ref>
-در کاربرد رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسی‌ای]] گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند زنا، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپی‌گری|تن‌فروشی]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، [[صنعت سکس]] نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref>
+در کاربرد رایج زبان فارسی، فحشا به رفتارها یا [[رابطه جنسی|روابط جنسی‌ای]] گفته می‌شود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی می‌شوند و رفتارهایی مانند [[زنا]]، [[قوادی]] و دیگر جرایم جنسی را دربر می‌گیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به [[روسپی‌گری|تن‌فروشی]]،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپی‌گری (فحشا) Prostitution»، وب‌سایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپی‌گری»، 1404ش، ص423.]</ref> [[تجارت جنسی]]<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزه‌ای از محرومیت‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وب‌سایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، [[صنعت سکس]] نیز به‌کار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، 1384ش.]</ref> در زبان عربی و در برخی کاربردهای فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شده است گفته می‌شود.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
 == فحشا در قرآن ==
-در قرآن، فحشاء و صورت‌های هم‌ریشهٔ آن با معانی متفاوتی به‌کار رفته‌اند. در برخی موارد، واژه معنایی عام دارد و به اعمال بسیار زشت و ناپسند اشاره می‌کند. برای نمونه، در آیهٔ ۳۳ سورهٔ اعراف، فواحش در کنار گناه، ستم و شرک از جمله اموری دانسته شده است که خداوند آنها را حرام کرده است؛ در آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ انعام نیز از «فواحش» به‌صورت مطلق و شامل امور آشکار و پنهان نهی شده است.[۶][۷]
+در قرآن، فحشاء و صورت‌های هم‌ریشهٔ آن با معانی متفاوتی به‌کار رفته‌اند. در برخی موارد، معنایی عام دارد و به اعمال بسیار زشت و ناپسند اشاره می‌کند.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> برای نمونه، در آیهٔ ۳۳ سورهٔ اعراف، فواحش در کنار گناه، ستم و [[شرک به خدا|شرک]] از جمله اموری دانسته شده است که خداوند آنها را حرام کرده است.<ref>[https://kq.meybod.ac.ir/article_3329_ac8cd1808dc30460a81cab1b0e6652fa.pdf ریاحی و دیگران، «تحلیل مؤلفه‌های مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ریشه‌شناسی تار یخی و روابط همنشینی»، 1402ش، ص14.]</ref> در آيه ۲۶۸ [[سوره‌ بقره]]، به معناى بخل و ترک انفاق، آمده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref> در برخی آیات، فاحشه برای اشاره به رفتار جنسی مشخص به‌کار رفته است؛ مانند زنا، [[لواط]] و [[ازدواج با همسر پدر]].<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> برخی معتقدند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به [[انحرافات جنسی]]،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.]</ref> به‌ویژه زنا و لواط است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref>
-در برخی آیات، «فاحشه» برای اشاره به رفتار جنسی مشخص به‌کار رفته است. در سورهٔ اسراء، زنا صراحتاً «فاحشه» خوانده شده و در آیات مربوط به قوم لوط نیز رفتار جنسی آنان «فاحشه» نامیده شده است.[۸][۹] همچنین در آیهٔ ۱۹ سورهٔ نور، «اشاعهٔ فاحشه» در میان مؤمنان نکوهش شده است.[۱۰]
+در آیهٔ ۱۵۱ سورهٔ انعام نیز از فواحش که شامل امور آشکار و پنهان است، نهی شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه از منظر تفاسير»، 1389ش، ص112.]</ref> همچنین در آیهٔ ۱۹ سورهٔ نور، [[اشاعه فاحشه|اشاعهٔ فاحشه]] در میان مؤمنان نکوهش شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1611998043-1036099-84.pdf طاهری‌پور، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، 1398ش، ص222.]</ref> از سوی دیگر در ادبیات قرآن، نماز عامل دوری و پرهیز از فحشا معرفی شده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/116312/%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%D8%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%B2%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA «نماز، بازدارنده از زشتی ها و منکرات»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
-فحشاء در قرآن مفهومی یکسان و محدود به زنا یا سایر رفتارهای جنسی ندارد، بلکه دامنهٔ معنایی آن با توجه به محتوای آیه تغییر می‌کند و می‌تواند به اعمال بسیار زشت به‌طور عام یا به یک رفتار مشخص اشاره داشته باشد.[۱۱] قرآن همچنین در آیهٔ ۴۵ سورهٔ عنکبوت، نماز را از عواملی معرفی می‌کند که از «فحشاء و منکر» بازمی‌دارد.[۱۲]
-در زبان عربی و در برخی کاربردهای فارسی، «فاحشه» نیز به زنی که مرتکب زنا شده است اطلاق شده است.[۱۳]
-== مفهوم‌شناسی ==
-«فَحْشاء» از مادّه‌ «فحش» شامل تمامى منكرات و قبائح واضح وآشكار مى‌گردد. و به معناى هر كار زشت و بسيار قبيح است، و در آيه ۲۶۸ [[سوره‌ بقره]]، به معناى بخل و ترك انفاق، آمده است. فرق ميان فحشاء و منكر در برخی منابع تفسیری اینگونه فحشاء» اشاره به گناهان بزرگ پنهانى، و «منكر» گناهان بزرگ آشكار است، و يا «فحشاء» گناهانى است كه بر اثر غلبه قواى شهويه، و «منكر» بر اثر غلبه قوه غضبيه صورت مى‌گيرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/10299/1/418/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%B4%D8%A2%D8%A1%D9%90 مکارم شیرازی، لغات در تفسير نمونه، 1387ش، ج 1، ص 418.]</ref>
-در ادبیات قرآن، نماز را عامل دوری و پرهیز از فحشا معرفی کرده است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/116312/%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2%D8%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%A7%D8%B2_%D8%B2%D8%B4%D8%AA%DB%8C_%D9%87%D8%A7_%D9%88_%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA «نماز، بازدارنده از زشتی ها و منکرات»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
-بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانسته‌اند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر می‌گیرد و به زنا محدود نمی‌شود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینه‌های موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند [[زنا]]، لواط، [[ازدواج با همسر پدر]] و طواف برهنه اطلاق شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وب‌سایت تبیان.]</ref> به‌ویژه زنا و [[لواط]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref>
-در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وب‌سایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
 ==پانویس==
@@ خط ۴۰: / خط ۲۷: @@
 *شفیعی سروستانی، ابراهیم، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»،  در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزه‌‏های علمیه خواهران، 1385ش.
 *صفاری‌نیا، مجید، آسیب‏‌شناسی اجتماعی، تهران، ارسباران، 1399ش.
+*طاهری‌پور، زهرا، «واکاوی آیه اشاعه فحشا و شمول آن نسبت به مصادیق نوپدید»، مجله پژوهش دینی، شماره 39، 1398ش.
 *عابدی ‏تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بی‌‏بندوباری و راه‌‏حل‌های آن»،  دوفصلنامه فقه‌‏وحقوق، شماره 55، 1390ش.
 *«فحش به شوخی»، وب‌سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1400ش.
@@ خط ۴۸: / خط ۳۶: @@
 *مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‏، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.
 *مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.
-*مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»،  مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
+*مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
 *«نماز، بازدارنده از زشتی ها و منکرات»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 22 فروردین 1398ش.
 *هوگز، دونا. م.، «گردشگری جنسی در اینترنت»،  نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
+*ریاحی، حدیث و همکاران، «تحلیل مؤلفه‌های مفهوم فاحشه در قرآن کر یم با واکاوی ر یشه‌شناسی تار یخی و روابط همنشینی»، دو فصلنامه کتاب قیم، شماره 29، 1402ش.