حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
== تعریف و ماهیت == | == تعریف و ماهیت == | ||
حق اعتراض به مجموعهای از کنشهای فردی یا جمعی اطلاق میشود که با هدف ابراز مخالفت، انتقاد یا مطالبه تغییر در سیاستها و رفتارهای حاکمیت یا نهادهای قدرتمند صورت میگیرد. این حق، مولود و برآیند حق آزادی بیان و حق آزادی تجمعات است و در اسناد بینالمللی بهعنوان ابزاری برای نظارت همگانی و جلوگیری از استبداد شناخته میشود.<ref>[https://iranhr.net/media/files/Journal36-2.pdf اولیاییفرد، «یادداشت حقوقی: حق اعتراض در اسناد بینالمللی»، مجله حقوق ما، ۱۳۹۵، ص ۶.]</ref> اعتراض سیاسی لزوماً به معنای تلاش برای براندازی یا نافرمانی مدنی نیست، بلکه در بسیاری از موارد، مکانیسمی درونساختاری برای اصلاح امور و شنیده شدن صدای گروههای به حاشیه رانده شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1145687/fa واحدی گشنیانی، «تحلیل جایگاه حق اعتراض در جایگاه تحلیل قانون و رویه قضایی جمهوری اسلامی ایران»، کنفرانس بینالمللی پژوهشهای مدیریت، ۱۴۰۲، ص | حق اعتراض به مجموعهای از کنشهای فردی یا جمعی اطلاق میشود که با هدف ابراز مخالفت، انتقاد یا مطالبه تغییر در سیاستها و رفتارهای حاکمیت یا نهادهای قدرتمند صورت میگیرد. این حق، مولود و برآیند حق آزادی بیان و حق آزادی تجمعات است و در اسناد بینالمللی بهعنوان ابزاری برای نظارت همگانی و جلوگیری از استبداد شناخته میشود.<ref>[https://iranhr.net/media/files/Journal36-2.pdf اولیاییفرد، «یادداشت حقوقی: حق اعتراض در اسناد بینالمللی»، مجله حقوق ما، ۱۳۹۵، ص ۶.]</ref> اعتراض سیاسی لزوماً به معنای تلاش برای براندازی یا نافرمانی مدنی نیست، بلکه در بسیاری از موارد، مکانیسمی درونساختاری برای اصلاح امور و شنیده شدن صدای گروههای به حاشیه رانده شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1145687/fa واحدی گشنیانی، «تحلیل جایگاه حق اعتراض در جایگاه تحلیل قانون و رویه قضایی جمهوری اسلامی ایران»، کنفرانس بینالمللی پژوهشهای مدیریت، ۱۴۰۲، ص 9-10.]</ref> | ||
در نظامهای حقوقی مدرن، اعتراض مسالمتآمیز از مفاهیمی همچون شورش و اغتشاش تفکیک میشود. درحالیکه شورش ماهیتی خشونتآمیز و ویرانگر دارد، اعتراض مسالمتآمیز دارای «وحدت هدف»، «پیام مشخص» و «روش عاری از خشونت» است.[۳] | در نظامهای حقوقی مدرن، اعتراض مسالمتآمیز از مفاهیمی همچون شورش و اغتشاش تفکیک میشود. درحالیکه شورش ماهیتی خشونتآمیز و ویرانگر دارد، اعتراض مسالمتآمیز دارای «وحدت هدف»، «پیام مشخص» و «روش عاری از خشونت» است.[۳] | ||
| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
* '''تغییر در صلاحیت قضایی:''' رسیدگی به جرایم احتمالی معترضان باید در دادگاههای عمومی و با حضور هیئت منصفه انجام شود، نه در دادگاههای امنیتی یا انقلاب.[۲۲] | * '''تغییر در صلاحیت قضایی:''' رسیدگی به جرایم احتمالی معترضان باید در دادگاههای عمومی و با حضور هیئت منصفه انجام شود، نه در دادگاههای امنیتی یا انقلاب.[۲۲] | ||
* '''به رسمیت شناختن حق اشتباه:''' حکومتها باید بپذیرند که اعتراض، حتی اگر بر مبنای تحلیل نادرست مردم باشد، حق آنهاست و باید با پاسخگویی اقناعی و غیرامنیتی با آن مواجه شد.[۲۳] | * '''به رسمیت شناختن حق اشتباه:''' حکومتها باید بپذیرند که اعتراض، حتی اگر بر مبنای تحلیل نادرست مردم باشد، حق آنهاست و باید با پاسخگویی اقناعی و غیرامنیتی با آن مواجه شد.[۲۳] | ||
* '''در نظر گرفتن مکانهای مشخصی برای تجمعات اعتراضی:''' یکی از راههای اجتناب از برچسب زنی بر معترضان و تفکیک آنها از براندازان و برهمزنندگان نظم و امنیت، تدبیر برای امکان اعتراض در مکانهایی است که برای اعتراض قانونی در نظر گرفته شده است. در این صورت هیچ کس حق جلوگیری از چنین اعتراضی را نخواهد داشت و حتی اگر افراد مرتکب جرمی بشوند، جرم سیاسی خواهد بود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1145687/fa واحدی گشنیانی، «تحلیل جایگاه حق اعتراض در جایگاه تحلیل قانون و رویه قضایی جمهوری اسلامی ایران»، کنفرانس بینالمللی پژوهشهای مدیریت، ۱۴۰۲، ص 15.]</ref> | |||
* '''منظومهسازی در مسئله آزادی:''' تولید ایدههای نو در بستر منظومهسازی در مسئله آزادی و مبتنی بر تسلط بر منابع اسلامی و منابع غربی، موجب میگردد تا به سوالات فراوانی که در مسئله آزادی وجود دارد، پاسخ داده شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21471 مقام معظم رهبری، بیانات در چهارمین نشست اندیشههای راهبردی، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1391.]</ref> | * '''منظومهسازی در مسئله آزادی:''' تولید ایدههای نو در بستر منظومهسازی در مسئله آزادی و مبتنی بر تسلط بر منابع اسلامی و منابع غربی، موجب میگردد تا به سوالات فراوانی که در مسئله آزادی وجود دارد، پاسخ داده شود.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21471 مقام معظم رهبری، بیانات در چهارمین نشست اندیشههای راهبردی، تاریخ درج مطلب: 23 آبان 1391.]</ref> | ||
