پرش به محتوا

آن اکلی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۷۷۹ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
بازسازی متن
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''آن اکلی؛'''}} فمینیست، جامعه‌شناس، نویسنده و استاد دانشگاه.
{{درشت|'''آن اکلی؛'''}} جامعه‌شناس و نویسنده فمینیست.


آن اکلی، جامعه‌شناس و نویسندهٔ انگلیسی، با تمرکز بر مطالعات جنسیت، کار خانگی و مادری، رویکردی انتقادی به نقش‌های سنتی زنان دارد. وی کار خانگی را شکلی از کار می‌داند که به وابستگی مالی زنان می‌انجامد و «اسطوره مادری» را با استناد به شواهد روان‌شناختی و فرهنگی به چالش می‌کشد. از دیدگاه او، [[تقسیم کار جنسیتی]] و کنترل مردانه بر باروری از عوامل ساختاری نابرابری محسوب می‌شود. برخی از محققان با اتکا به آموزه‌های اسلامی، نقدهایی بر دیدگاه‌های او وارد کرده و بر معناداری نقش مادری و خانه‌داری در چارچوب ارزش‌های دینی تأکید دارند. آثار اکلی در حوزه [[فمینیسم]] و روش‌شناسی علوم اجتماعی تأثیرگذار بوده است. او جایزه دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا را دریافت کرده است.
آن اکلی، جامعه‌شناس و نویسندهٔ انگلیسی، با تمرکز بر [[مطالعات جنسیت]]، رویکردی انتقادی به نقش‌های سنتی [[زنان]] دارد. وی [[کار خانگی]] را زمینه‌ساز وابستگی مالی زنان می‌داند و «اسطوره مادری» را با استناد به شواهد روان‌شناختی و فرهنگی به چالش می‌کشد. از دیدگاه او، [[تقسیم کار جنسیتی]] و کنترل مردانه بر باروری از عوامل ساختاری [[نابرابری]] محسوب می‌شود. اندیشمندان مسلمان در نقد دیدگاه‌های او، بر معناداری نقش [[مادری]] و [[خانه‌داری]] در چارچوب [[ارزش‌های دینی]] تأکید دارند. آثار اکلی در حوزه [[فمینیسم]] و روش‌شناسی [[علوم اجتماعی]] تأثیرگذار بوده است. او جایزه دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا را دریافت کرده است.


== زندگی‌نامه ==
== زندگی‌نامه ==
آن اکلی متولد ۱۷ ژانویه ۱۹۴۴م در لندن است. [[مادر]] وی کاتلین نی‌میلر، [[مددکار اجتماعی]] و [[پدر]] وی ریچارد تیتماس، تحلیلگر امور اجتماعی و از پایه‌گذاران نظام [[رفاه اجتماعی]] است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref> تیموس وقتی آن اکلی جوان بود او را می‌ستود اما بعدها وقتی آن اکلی مستقل و یک فمینیست فعال شد، رابطه آنها نیز تیره شد. وی با رابین اُکلی [[ازدواج]] کرد و حاصل این ازدواج سه فرزند است.<ref>پاملا و کلر، ''جامعه‌شناسی زنان''، 1385ش، ص310.</ref>
آن اکلی متولد [[۱۷ ژانویه]] ۱۹۴۴م در [[لندن]] است. [[مادر]] وی کاتلین نی‌میلر، [[مددکار اجتماعی]] و [[پدر]] وی ریچارد تیتموس، تحلیلگر امور اجتماعی و از پایه‌گذاران نظام [[رفاه اجتماعی]] است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref> تیتموس وقتی آن اکلی جوان بود او را می‌ستود، اما وقتی آن اکلی یک فمینیست فعال شد، رابطه آنها تیره شد. وی با رابین اُکلی [[ازدواج]] کرد و حاصل این ازدواج سه [[فرزند]] است.<ref>پاملا و کلر، ''جامعه‌شناسی زنان''، 1385ش، ص310.</ref>


== فعالیت‌ها ==
== فعالیت‌ها ==
آن اکلی یک نویسنده و [[جامعه‌شناس]] است که در قالب آثار داستانی و غیرداستانی متعددی به انتشار اندیشه‌های خود پرداخته است. بخش عمدهٔ فعالیت‌های حرفه‌ای او به پژوهش در محیط دانشگاهی اختصاص یافته و به‌طور عمده به‌دلیل کارهایش در حوزه‌های [[جنسیت]] و اجتماع، [[کار خانگی]]، زایمان و روش‌شناسی علوم اجتماعی شناخته می‌شود. دغدغه‌های تحقیقاتی او در اواخر عمرش، بیشتر بر سیاست عمومی مبتنی بر شواهد، روش‌های پژوهش و ارزیابی، [[جامعه‌شناسی بدن]] و همچنین زندگی‌نامه‌نویسی متمرکز بوده است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref> همچنین وی استاد جامعه‌شناسی و سیاست اجتماعی در مؤسسه تحقیقات اجتماعی یونیورسیتی کالج لندن است و تا ژانویه ۲۰۰۵م مدیر واحد پژوهش علوم اجتماعی در مؤسسه آموزش بوده است. اکلی همچنین عضو افتخاری کالج سامرویل در دانشگاه آکسفورد است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref>
آن اکلی یک [[نویسنده]] و [[جامعه‌شناس]] است که در قالب آثار داستانی و غیرداستانی متعددی به انتشار اندیشه‌های خود پرداخته است. بخش عمدهٔ فعالیت‌های حرفه‌ای او به پژوهش در محیط دانشگاهی اختصاص یافته و به‌طور عمده به‌دلیل کارهایش در حوزه‌های [[جنسیت]] و اجتماع، [[کار خانگی]]، [[زایمان]] و روش‌شناسی علوم اجتماعی شناخته می‌شود. دغدغه‌های تحقیقاتی او در اواخر عمرش، بیشتر بر سیاست عمومی مبتنی بر شواهد، روش‌های پژوهش و ارزیابی، [[جامعه‌شناسی بدن]] و همچنین [[زندگی‌نامه‌نویسی]] متمرکز بوده است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref> همچنین وی استاد جامعه‌شناسی و سیاست اجتماعی در مؤسسه تحقیقات اجتماعی یونیورسیتی کالج لندن است و تا ژانویه ۲۰۰۵م مدیر واحد پژوهش علوم اجتماعی در مؤسسه آموزش بوده است. اکلی همچنین عضو افتخاری کالج سامرویل در دانشگاه آکسفورد است.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html About Ann Oakley", Ann Oakley's website"]</ref>


== دیدگاه‌ها آن اکلی ==
== دیدگاه‌ها آن اکلی ==
پژوهش‌های آن اکلی به‌صورت ویژه بر سه محور کار خانگی، مادری و ساختار جنسیتی [[خانواده]] تمرکز دارد.
پژوهش‌های آن اکلی به‌صورت ویژه بر سه محور [[کار خانگی]]، [[مادری]] و ساختار جنسیتی خانواده تمرکز دارد.


=== دیدگاه دربارهٔ ساختار جنسیتی ===
=== ساختار جنسیتی خانواده ===
وی تضادهای موجود در زندگی زناشویی را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیت‌های عینی می‌داند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل می‌کند:
وی تضادهای موجود در روابط زوجین را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیت‌های عینی می‌داند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل می‌کند:
# تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهدهٔ زنان گذاشته می‌شود و این امر به وابستگی مالی آنان می‌انجامد.
# تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهدهٔ زنان گذاشته می‌شود و این امر به وابستگی مالی آنان می‌انجامد.
# تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنش‌های سایر اعضای خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند.
# تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنش‌های خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند.
# تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانه‌زنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض خشونت قرار دهد.
# تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانه‌زنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض [[خشونت علیه زنان|خشونت]] قرار دهد.
# تحکیم کنترل مردان بر روابط جنسی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار می‌رود پاسخگوی این نیازها باشند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>
# تحکیم کنترل مردان بر [[روابط جنسی]] و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار پاسخگویی می‌رود.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>


=== دیدگاه دربارهٔ کار خانگی ===
=== کار خانگی ===
اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز می‌داند:
اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز می‌داند:
# کار خانگی به‌طور انحصاری توسط زنان انجام می‌شود.
# کار خانگی به‌طور انحصاری توسط زنان انجام می‌شود.
# عاملی برای وابستگی مالی [[زن]] به [[شوهر]] محسوب می‌شود.
# عاملی برای وابستگی مالی [[زن]] به [[شوهر]] محسوب می‌شود.
# در محاسبات اقتصادی جامعه به‌عنوان کار به رسمیت شناخته نمی‌شود.
# در محاسبات اقتصادی جامعه به‌عنوان کار به رسمیت شناخته نمی‌شود.
# بر دیگر نقش‌های اجتماعی و حرفه‌ای زنان اولویت می‌یابد.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>
# بر دیگر نقش‌های اجتماعی و حرفه‌ای زنان اولویت می‌یابد.


به‌باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانه‌داری همچنان به‌عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به برابری جنسیتی باقی خواهد ماند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>
به‌باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانه‌داری همچنان به‌عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به [[برابری جنسیتی]] باقی خواهد ماند.<ref>بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.</ref>


=== دیدگاه دربارهٔ مادری ===
=== مادری ===
آکلی با ارائه مفهوم اسطوره مادری، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار می‌دهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است:
آکلی با ارائه مفهوم اسطوره مادری، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار می‌دهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است:
# مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند.
# مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند.
خط ۳۴: خط ۳۴:
# مادری عالی‌ترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.<ref>Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.</ref>
# مادری عالی‌ترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.<ref>Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.</ref>


او با استناد به یافته‌های روان‌شناختی و مطالعات موردی مانند موفقیت [[فرزندخواندگی]] و مادران اجتماعی، استدلال می‌کند که میل به مادرشدن بیش از آنکه ریشه در غریزه داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی است. اکلی همچنین با تکیه بر شواهد میان‌فرهنگی، ادعای نیاز انحصاری کودک به مادر بیولوژیک را رد کرده و امکان مراقبت جمعی را مطرح می‌سازد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>
او با استناد به یافته‌های [[روان‌شناسی]] و مطالعات موردی مانند موفقیت [[فرزندخواندگی]] و مادران اجتماعی، استدلال می‌کند که میل به مادرشدن بیش از آنکه ریشه در [[غریزه]] داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی است. اکلی همچنین با تکیه بر شواهد میان‌فرهنگی، ادعای نیاز انحصاری کودک به مادر بیولوژیک را رد کرده و امکان مراقبت جمعی را مطرح می‌سازد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


== انتقادات به دیدگاه‌های آن اکلی ==
== انتقادات به دیدگاه‌های آن اکلی ==
برخی از نویسندگان با تکیه بر منظومهٔ فکری اسلامی، نقدهایی را بر این دیدگاه مطرح کرده‌اند. به باور آنان، در اسلام کار خانگی و مادری نه به‌عنوان بار تکلیفی نابرابر یا اسطوره‌ای فرهنگی، بلکه به‌مثابهٔ نقش‌هایی معنادار و مبتنی بر [[فطرت]] در نظر گرفته می‌شوند.<ref>فسایی، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، 1389ش، ص186-189.</ref> این دسته از منتقدان اشاره می‌کنند که اگرچه تکفل اقتصادی [[خانواده در اسلام]] بر عهدهٔ مرد است، این امر به‌معنای محرومیت زن از فعالیت اقتصادی در چارچوب موازین شرعی و اخلاقی نیست. در خصوص مادری، نیز بر این باورند که این نقش، در نظام آفرینش جایگاه مهمی دارد که با خلقت زن هماهنگ است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>
از منظر اندیشمندان مسلمان، در [[اسلام]] کار خانگی و مادری نه به‌عنوان بار تکلیفی نابرابر یا اسطوره‌ای فرهنگی، بلکه به‌مثابهٔ نقش‌هایی معنادار و مبتنی بر [[فطرت]] در نظر گرفته می‌شوند.<ref>فسایی، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، 1389ش، ص186-189.</ref> این دسته از منتقدان اشاره می‌کنند که تکفل اقتصادی [[خانواده در اسلام]] بر عهدهٔ [[مرد]] است، اما این امر به‌معنای محرومیت زن از [[مدیریت اقتصادی زن|مدیریت]] و [[فعالیت اقتصادی زن مسلمان|فعالیت اقتصادی]] در چارچوب موازین شرعی و اخلاقی نیست. در خصوص مادری نیز بر این باورند که این نقش در [[نظام آفرینش]]، با [[خلقت زن]] کاملاً هماهنگ است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


به‌گفتهٔ منتقدان، بسیاری از اظهارات در نقد مادری، واکنشی به گفتمان اغراق‌شدهٔ غربی در دو قرن اخیر است که با مبانی اسلامی سازگاری ندارد. آنان با پذیرش مواردی مانند فرزندخواندگی در سنت اسلامی، بر پیوند عمیق عاطفی و زیست‌شناختی مادر و فرزند تأکید دارند. همچنین استدلال می‌کنند که حتی اگر [[سقط جنین]] اختیاری فاقد عوارض روانی باشد، نمی‌تواند دلیلی بر نفی هرگونه ارتباط ویژه میان مادر و فرزند قلمداد شود. در نهایت، برخی از این محققان با رویکردی کارکردگرایانه، اولویت پرورش کودک توسط مادر طبیعی و فواید بی‌بدیل [[شیر مادر]] را که در احکامی چون [[حق حضانت]] نیز متجلی است، مورد تأکید قرار می‌دهند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمنیست»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>
به‌گفتهٔ منتقدان، بسیاری از اظهارات در نقد مادری، واکنشی به گفتمان اغراق‌شدهٔ غربی در دو قرن اخیر است. آنان با پذیرش مواردی مانند [[فرزندخواندگی]] در سنت اسلامی، بر پیوند عمیق عاطفی و زیست‌شناختی [[مادر]] و [[فرزند]] تأکید دارند. همچنین استدلال می‌کنند که حتی اگر [[سقط جنین]] اختیاری فاقد عوارض روانی باشد، نمی‌تواند دلیلی بر نفی هرگونه ارتباط ویژه میان مادر و فرزند قلمداد شود. در نهایت، برخی از این محققان با رویکردی کارکردگرایانه، اولویت پرورش کودک توسط مادر طبیعی و فواید بی‌بدیل [[شیر مادر]] را که در احکامی چون [[حق حضانت]] نیز متجلی است، مورد تأکید قرار می‌دهند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/47429 بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.]</ref>


== افتخارات ==
== افتخارات ==
خط ۴۸: خط ۴۸:


او همچنین در حوزهٔ ویراستاری علمی، با همکاری جولیت میچل، چند مجموعه مقاله تأثیرگذار در حوزهٔ فمینیسم را ویرایش و منتشر کرده است. افزون بر این، اکلی در حوزهٔ روش‌شناسی علوم انسانی، به ویژه دربارهٔ تعارض‌های روش‌شناختی در پژوهش‌های مرتبط با جنسیت، آثاری را به رشتهٔ تحریر درآورده است. در حوزهٔ [[ادبیات داستانی]] نیز آن اکلی آثاری دارد که از جمله شناخته‌شده‌ترین آنها رمان «اتاق مردان» است که به‌عنوان یک کتاب پرفروش مطرح شد.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html Non-Fiction Books", Ann Oakley's website"]</ref>
او همچنین در حوزهٔ ویراستاری علمی، با همکاری جولیت میچل، چند مجموعه مقاله تأثیرگذار در حوزهٔ فمینیسم را ویرایش و منتشر کرده است. افزون بر این، اکلی در حوزهٔ روش‌شناسی علوم انسانی، به ویژه دربارهٔ تعارض‌های روش‌شناختی در پژوهش‌های مرتبط با جنسیت، آثاری را به رشتهٔ تحریر درآورده است. در حوزهٔ [[ادبیات داستانی]] نیز آن اکلی آثاری دارد که از جمله شناخته‌شده‌ترین آنها رمان «اتاق مردان» است که به‌عنوان یک کتاب پرفروش مطرح شد.<ref>[https://www.annoakley.co.uk/index.html Non-Fiction Books", Ann Oakley's website"]</ref>
=== آثار غیرداستانی (علمی، پژوهشی و ویراستاری) ===
{| class="wikitable"
!سال
!عنوان اصلی به انگلیسی
!ترجمه عنوان به فارسی
!توضیحات
|-
|۱۹۷۲
|Sex, Gender and Society
|جنس، جنسیت و جامعه
|
|-
|۱۹۷۴
|Housewife
|زنِ خانه‌دار
|
|-
|۱۹۷۴
|The Sociology of Housework
|جامعه‌شناسیِ خانه‌داری
|
|-
|۱۹۷۹
|Becoming a Mother / From Here to Maternity
|مادر شدن
|
|-
|۱۹۸۰
|Women Confined: Towards a Sociology of Childbirth
|زنان در حصر: به سوی جامعه‌شناسی زایمان
|
|-
|۱۹۸۱
|Subject Women
|زنانِ موضوع / زنان تابع
|
|-
|۱۹۸۴
|The Captured Womb: A History of the Medical Care of Pregnant Women
|رحمِ تصرف‌شده: تاریخچه مراقبت پزشکی از زنان باردار
|
|-
|۱۹۸۴
|Taking it Like a Woman
|به شیوهٔ زنانه پذیرفتن
|کتابی با رویکرد زندگینامه‌ای و تحلیلی
|-
|۱۹۸۶
|What is Feminism?
|فمینیسم چیست؟
|ویراستاری مشترک با جولیت میچل
|-
|۱۹۸۶
|The Rights and Wrongs of Women
|حقوق زنان: درست و نادرست
|ویراستاری مشترک با جولیت میچل
|-
|۱۹۸۶
|Telling the Truth about Jerusalem: Selected Essays
|گفتن حقیقت درباره اورشلیم: مقالات برگزیده
|
|-
|۱۹۹۲
|Social Support and Motherhood: The Natural History of a Research Project
|حمایت اجتماعی و مادری: تاریخچه طبیعی یک پروژه تحقیقاتی
|
|-
|۱۹۹۳
|Essays on Women, Medicine and Health
|مقالاتی درباره زنان، پزشکی و سلامت
|
|-
|۱۹۹۶
|Man and Wife: Richard and Kay Titmuss, My Parents' Early Years
|شوهر و زن: ریچارد و کی تیتموس، سال‌های آغازین والدینم
|
|-
|۱۹۹۷
|Who's Afraid of Feminism?
|چه کسی از فمینیسم می‌ترسد؟
|ویراستاری مشترک با جولیت میچل
|-
|۱۹۹۷
|The Gift Relationship: From Human Blood to Social Policy
|رابطهٔ هدیه: از خون انسان تا سیاست اجتماعی
|ویراستاری با جان اشتون
|-
|۲۰۰۰
|Experiments in Knowing: Gender and Method in the Social Sciences
|آزمایش‌های شناخت: جنسیت و روش در علوم اجتماعی
|
|-
|۲۰۰۱
|Welfare & Wellbeing: Richard Titmuss's Contribution to Social Policy
|رفاه و به‌زیستی: سهم ریچارد تیتموس در سیاست اجتماعی
|ویراستاری مشترک با پیتر الکاک، هوارد گلنرستر و آدریان سینفیلد
|-
|۲۰۰۲
|Gender on Planet Earth
|جنسیت در سیاره زمین
|
|-
|۲۰۰۴
|Private Complaints & Public Health: Richard Titmuss on the National Health Service
|شکایات خصوصی و سلامت عمومی: ریچارد تیتموس درباره سرویس سلامت همگانی
|ویراستاری با جاناتان بارکر
|-
|۲۰۰۷
|Fracture: Adventures of a Broken Body
|شکستگی: ماجراهای یک بدن شکسته
|
|}
=== آثار داستانی (رمان و داستان کوتاه) ===
{| class="wikitable"
!سال
!عنوان اصلی به انگلیسی
!ترجمه عنوان به فارسی
!توضیحات
|-
|۱۹۸۹
|The Men's Room
|اتاق مردان
|رمان و مجموعه تلویزیونی
|-
|۱۹۹۰
|Only Angels Forget
|فقط فرشتگان فراموش می‌کنند
|با نام مستعار Rosamund Clay
|-
|۱۹۹۱
|Matilda's Mistake
|اشتباه ماتیلدا
|
|-
|۱۹۹۲
|The Secret Lives of Eleanor Jenkinson
|زندگی‌های پنهانی النور جنکینسون
|
|-
|۱۹۹۳
|Scenes Originating in the Garden of Eden
|صحنه‌هایی از باغ عدن
|
|-
|۱۹۹۵
|Where the Bee Sucks
|آنجا که زنبور می‌مکد
|داستان کوتاه در مجموعه داستان‌های اروتیک
|-
|۱۹۹۵
|Death in the Egg
|مرگ در تخم
|داستان کوتاه در مجموعه فانتزی مدرن
|-
|۱۹۹۶
|A Proper Holiday
|یک تعطیلات واقعی
|
|-
|۱۹۹۹
|Overheads
|سربارها / هزینه‌های سربار
|
|}
----


== پانویس ==
== پانویس ==

نسخهٔ ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۴۹

آن اکلی؛ جامعه‌شناس و نویسنده فمینیست.

آن اکلی، جامعه‌شناس و نویسندهٔ انگلیسی، با تمرکز بر مطالعات جنسیت، رویکردی انتقادی به نقش‌های سنتی زنان دارد. وی کار خانگی را زمینه‌ساز وابستگی مالی زنان می‌داند و «اسطوره مادری» را با استناد به شواهد روان‌شناختی و فرهنگی به چالش می‌کشد. از دیدگاه او، تقسیم کار جنسیتی و کنترل مردانه بر باروری از عوامل ساختاری نابرابری محسوب می‌شود. اندیشمندان مسلمان در نقد دیدگاه‌های او، بر معناداری نقش مادری و خانه‌داری در چارچوب ارزش‌های دینی تأکید دارند. آثار اکلی در حوزه فمینیسم و روش‌شناسی علوم اجتماعی تأثیرگذار بوده است. او جایزه دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا را دریافت کرده است.

زندگی‌نامه

آن اکلی متولد ۱۷ ژانویه ۱۹۴۴م در لندن است. مادر وی کاتلین نی‌میلر، مددکار اجتماعی و پدر وی ریچارد تیتموس، تحلیلگر امور اجتماعی و از پایه‌گذاران نظام رفاه اجتماعی است.[۱] تیتموس وقتی آن اکلی جوان بود او را می‌ستود، اما وقتی آن اکلی یک فمینیست فعال شد، رابطه آنها تیره شد. وی با رابین اُکلی ازدواج کرد و حاصل این ازدواج سه فرزند است.[۲]

فعالیت‌ها

آن اکلی یک نویسنده و جامعه‌شناس است که در قالب آثار داستانی و غیرداستانی متعددی به انتشار اندیشه‌های خود پرداخته است. بخش عمدهٔ فعالیت‌های حرفه‌ای او به پژوهش در محیط دانشگاهی اختصاص یافته و به‌طور عمده به‌دلیل کارهایش در حوزه‌های جنسیت و اجتماع، کار خانگی، زایمان و روش‌شناسی علوم اجتماعی شناخته می‌شود. دغدغه‌های تحقیقاتی او در اواخر عمرش، بیشتر بر سیاست عمومی مبتنی بر شواهد، روش‌های پژوهش و ارزیابی، جامعه‌شناسی بدن و همچنین زندگی‌نامه‌نویسی متمرکز بوده است.[۳] همچنین وی استاد جامعه‌شناسی و سیاست اجتماعی در مؤسسه تحقیقات اجتماعی یونیورسیتی کالج لندن است و تا ژانویه ۲۰۰۵م مدیر واحد پژوهش علوم اجتماعی در مؤسسه آموزش بوده است. اکلی همچنین عضو افتخاری کالج سامرویل در دانشگاه آکسفورد است.[۴]

دیدگاه‌ها آن اکلی

پژوهش‌های آن اکلی به‌صورت ویژه بر سه محور کار خانگی، مادری و ساختار جنسیتی خانواده تمرکز دارد.

ساختار جنسیتی خانواده

وی تضادهای موجود در روابط زوجین را ناشی از تقابل میان تصویر آرمانی ازدواج با واقعیت‌های عینی می‌داند و این تعارض را در چهار حوزه کلی تحلیل می‌کند:

  1. تقسیم کار جنسیتی که در آن مسئولیت کار خانگی و مراقبت از کودکان به عهدهٔ زنان گذاشته می‌شود و این امر به وابستگی مالی آنان می‌انجامد.
  2. تفاوت در نیازهای عاطفی زن و شوهر، که در آن زنان موظف به مدیریت عواطف و تنش‌های خانواده هستند، بدون آنکه پشتوانه عاطفی مشابهی دریافت کنند.
  3. تفاوت در توان بدنی و دسترسی اقتصادی، که ممکن است موقعیت چانه‌زنی زنان را در خانواده تضعیف کند و حتی آنان را در معرض خشونت قرار دهد.
  4. تحکیم کنترل مردان بر روابط جنسی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با باروری، که در آن تمایلات و نیازهای مردان محوریت دارد و از زنان انتظار پاسخگویی می‌رود.[۵]

کار خانگی

اکلی کار خانگی را در جوامع مدرن دارای چند ویژگی متمایز می‌داند:

  1. کار خانگی به‌طور انحصاری توسط زنان انجام می‌شود.
  2. عاملی برای وابستگی مالی زن به شوهر محسوب می‌شود.
  3. در محاسبات اقتصادی جامعه به‌عنوان کار به رسمیت شناخته نمی‌شود.
  4. بر دیگر نقش‌های اجتماعی و حرفه‌ای زنان اولویت می‌یابد.

به‌باور او، حتی با رفع موانع قانونی و نهادی، سدی به نام وظایف خانه‌داری همچنان به‌عنوان مانعی ساختاری در راه دستیابی به برابری جنسیتی باقی خواهد ماند.[۶]

مادری

آکلی با ارائه مفهوم اسطوره مادری، باورهای رایج در این زمینه را مورد نقد قرار می‌دهد. به اعتقاد اکلی، این اسطوره بر سه ادعای نادرست استوار است:

  1. مادران به کودکان خود نیاز ذاتی دارند.
  2. کودکان منحصراً به مادران بیولوژیک خود نیازمندند.
  3. مادری عالی‌ترین دستاورد ممکن در زندگی یک زن است.[۷]

او با استناد به یافته‌های روان‌شناسی و مطالعات موردی مانند موفقیت فرزندخواندگی و مادران اجتماعی، استدلال می‌کند که میل به مادرشدن بیش از آنکه ریشه در غریزه داشته باشد، محصول شرایط فرهنگی و اجتماعی است و قابلیت مراقبت از کودک امری اکتسابی است. اکلی همچنین با تکیه بر شواهد میان‌فرهنگی، ادعای نیاز انحصاری کودک به مادر بیولوژیک را رد کرده و امکان مراقبت جمعی را مطرح می‌سازد.[۸]

انتقادات به دیدگاه‌های آن اکلی

از منظر اندیشمندان مسلمان، در اسلام کار خانگی و مادری نه به‌عنوان بار تکلیفی نابرابر یا اسطوره‌ای فرهنگی، بلکه به‌مثابهٔ نقش‌هایی معنادار و مبتنی بر فطرت در نظر گرفته می‌شوند.[۹] این دسته از منتقدان اشاره می‌کنند که تکفل اقتصادی خانواده در اسلام بر عهدهٔ مرد است، اما این امر به‌معنای محرومیت زن از مدیریت و فعالیت اقتصادی در چارچوب موازین شرعی و اخلاقی نیست. در خصوص مادری نیز بر این باورند که این نقش در نظام آفرینش، با خلقت زن کاملاً هماهنگ است.[۱۰]

به‌گفتهٔ منتقدان، بسیاری از اظهارات در نقد مادری، واکنشی به گفتمان اغراق‌شدهٔ غربی در دو قرن اخیر است. آنان با پذیرش مواردی مانند فرزندخواندگی در سنت اسلامی، بر پیوند عمیق عاطفی و زیست‌شناختی مادر و فرزند تأکید دارند. همچنین استدلال می‌کنند که حتی اگر سقط جنین اختیاری فاقد عوارض روانی باشد، نمی‌تواند دلیلی بر نفی هرگونه ارتباط ویژه میان مادر و فرزند قلمداد شود. در نهایت، برخی از این محققان با رویکردی کارکردگرایانه، اولویت پرورش کودک توسط مادر طبیعی و فواید بی‌بدیل شیر مادر را که در احکامی چون حق حضانت نیز متجلی است، مورد تأکید قرار می‌دهند.[۱۱]

افتخارات

انجمن جامعه‌شناسی بریتانیا در ۲۰۱۱م به پاس مشارکت‌های آن اکلی در توسعهٔ تاریخ جامعه‌شناسی در بریتانیا، یکی از نخستین جوایز دستاورد یک‌عمر فعالیت علمی را به او اعطا کرد.[۱۲]

آثار

آن اکلی در حوزهٔ مطالعات جنسیت و خانواده آثاری منتشر کرده که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به کتاب‌های «جنس، جنسیت و جامعه»، «زنان تحت سلطه» و «کار خانگی» اشاره کرد. محور اصلی این آثار، بررسی موقعیت زنان در جامعهٔ مدرن و نقد نقش‌های سنتی مبتنی بر جنسیت است. به‌ویژه در کتاب «کار خانگی»، او برای نخستین‌بار خانه‌داری را به‌عنوان شکلی از کار مورد توجه قرار داد و آن را در چارچوب تحلیل‌های فمینیستی مطرح کرد.[۱۳]

او همچنین در حوزهٔ ویراستاری علمی، با همکاری جولیت میچل، چند مجموعه مقاله تأثیرگذار در حوزهٔ فمینیسم را ویرایش و منتشر کرده است. افزون بر این، اکلی در حوزهٔ روش‌شناسی علوم انسانی، به ویژه دربارهٔ تعارض‌های روش‌شناختی در پژوهش‌های مرتبط با جنسیت، آثاری را به رشتهٔ تحریر درآورده است. در حوزهٔ ادبیات داستانی نیز آن اکلی آثاری دارد که از جمله شناخته‌شده‌ترین آنها رمان «اتاق مردان» است که به‌عنوان یک کتاب پرفروش مطرح شد.[۱۴]

آثار غیرداستانی (علمی، پژوهشی و ویراستاری)

سال عنوان اصلی به انگلیسی ترجمه عنوان به فارسی توضیحات
۱۹۷۲ Sex, Gender and Society جنس، جنسیت و جامعه
۱۹۷۴ Housewife زنِ خانه‌دار
۱۹۷۴ The Sociology of Housework جامعه‌شناسیِ خانه‌داری
۱۹۷۹ Becoming a Mother / From Here to Maternity مادر شدن
۱۹۸۰ Women Confined: Towards a Sociology of Childbirth زنان در حصر: به سوی جامعه‌شناسی زایمان
۱۹۸۱ Subject Women زنانِ موضوع / زنان تابع
۱۹۸۴ The Captured Womb: A History of the Medical Care of Pregnant Women رحمِ تصرف‌شده: تاریخچه مراقبت پزشکی از زنان باردار
۱۹۸۴ Taking it Like a Woman به شیوهٔ زنانه پذیرفتن کتابی با رویکرد زندگینامه‌ای و تحلیلی
۱۹۸۶ What is Feminism? فمینیسم چیست؟ ویراستاری مشترک با جولیت میچل
۱۹۸۶ The Rights and Wrongs of Women حقوق زنان: درست و نادرست ویراستاری مشترک با جولیت میچل
۱۹۸۶ Telling the Truth about Jerusalem: Selected Essays گفتن حقیقت درباره اورشلیم: مقالات برگزیده
۱۹۹۲ Social Support and Motherhood: The Natural History of a Research Project حمایت اجتماعی و مادری: تاریخچه طبیعی یک پروژه تحقیقاتی
۱۹۹۳ Essays on Women, Medicine and Health مقالاتی درباره زنان، پزشکی و سلامت
۱۹۹۶ Man and Wife: Richard and Kay Titmuss, My Parents' Early Years شوهر و زن: ریچارد و کی تیتموس، سال‌های آغازین والدینم
۱۹۹۷ Who's Afraid of Feminism? چه کسی از فمینیسم می‌ترسد؟ ویراستاری مشترک با جولیت میچل
۱۹۹۷ The Gift Relationship: From Human Blood to Social Policy رابطهٔ هدیه: از خون انسان تا سیاست اجتماعی ویراستاری با جان اشتون
۲۰۰۰ Experiments in Knowing: Gender and Method in the Social Sciences آزمایش‌های شناخت: جنسیت و روش در علوم اجتماعی
۲۰۰۱ Welfare & Wellbeing: Richard Titmuss's Contribution to Social Policy رفاه و به‌زیستی: سهم ریچارد تیتموس در سیاست اجتماعی ویراستاری مشترک با پیتر الکاک، هوارد گلنرستر و آدریان سینفیلد
۲۰۰۲ Gender on Planet Earth جنسیت در سیاره زمین
۲۰۰۴ Private Complaints & Public Health: Richard Titmuss on the National Health Service شکایات خصوصی و سلامت عمومی: ریچارد تیتموس درباره سرویس سلامت همگانی ویراستاری با جاناتان بارکر
۲۰۰۷ Fracture: Adventures of a Broken Body شکستگی: ماجراهای یک بدن شکسته

آثار داستانی (رمان و داستان کوتاه)

سال عنوان اصلی به انگلیسی ترجمه عنوان به فارسی توضیحات
۱۹۸۹ The Men's Room اتاق مردان رمان و مجموعه تلویزیونی
۱۹۹۰ Only Angels Forget فقط فرشتگان فراموش می‌کنند با نام مستعار Rosamund Clay
۱۹۹۱ Matilda's Mistake اشتباه ماتیلدا
۱۹۹۲ The Secret Lives of Eleanor Jenkinson زندگی‌های پنهانی النور جنکینسون
۱۹۹۳ Scenes Originating in the Garden of Eden صحنه‌هایی از باغ عدن
۱۹۹۵ Where the Bee Sucks آنجا که زنبور می‌مکد داستان کوتاه در مجموعه داستان‌های اروتیک
۱۹۹۵ Death in the Egg مرگ در تخم داستان کوتاه در مجموعه فانتزی مدرن
۱۹۹۶ A Proper Holiday یک تعطیلات واقعی
۱۹۹۹ Overheads سربارها / هزینه‌های سربار

پانویس

  1. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  2. ↑ پاملا و کلر، جامعه‌شناسی زنان، 1385ش، ص310.
  3. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  4. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  5. ↑ بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.
  6. ↑ بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، 1395ش، ص122-128.
  7. ↑ Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.
  8. ↑ بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  9. ↑ فسایی، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، 1389ش، ص186-189.
  10. ↑ بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  11. ↑ بستان، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت پرتال جامع علوم انسانی.
  12. ↑ About Ann Oakley", Ann Oakley's website"
  13. ↑ هام، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، 1382ش، ص309.
  14. ↑ Non-Fiction Books", Ann Oakley's website"

منابع

  • بستان، حسین، «کارکردهای خانواده از منظر اسلام و فمینیسم»، وب‌سایت جامع علوم انسانی، تاریخ بازدید: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • بلالی و دیگران، «عوامل مؤثر بر تضاد نقش‌های زنان و رابطه آن با تعارضات خانوادگی در شهر همدان»، مجلهٔ جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ ۶۴، ۱۳۹۵ش.
  • پاملا آبوت و کلر والاس، جامعه‌شناسی زنان، ترجمهٔ منیژه نجم‌عراقی، تهران، نی، ۱۳۸۵ش.
  • صادقی فسایی، سهیلا، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه مسایل زنان از تحقیق تا نظریه»، مجلهٔ مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۵۰، ۱۳۸۹ش.
  • هام، مگی، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، ترجمهٔ فیروزه مهاجر، نوشین احمدی خراسانی و فرخ قره‌داغی، تهران، توسعه، ۱۳۸۲ش.
  • .About Ann Oakley", Ann Oakley's website, accessed on 17 December 2025"
  • Non-Fiction Books", Ann Oakley's website", accessed on 1۷ دسامبر ۲۰۲۵
  • Oakley, Ann (1976) Woman's Work: The Housewife, Past and Present, Vintage Books, NewYork.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=آن_اکلی&oldid=20660»