شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
# بهلحاظ پشتوانۀعقلانی: مفهوم شرم از جهت وجاهت عقلانی، به دوگونۀ شرمعاقلانه و شرم غیرعاقلانه تقسیم میشود. شرمی که از حکم عقل برخواسته و انسان را از کارهای زشت باز دارد، شرم عاقلانه و نشانۀ عقل و ایمان بهشمار آمده و از آن به حیا تعبیر میشود؛ اما شرمی که موجب خود داری انسان از کارهای نیک گردد، شرم غیر عاقلانه و نشانۀ حماقت و نادانی بوده و آن را کمرویی مینامند.<ref>کلینی، کافی، 1365ش، ج2، ص106؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/111716/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA_%D9%88_%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C اکبری، وب سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش؛] پسندیده، غنچههای شرم؛ نگاهی نو به مفهوم حیا، 11391ش، ص83-84. </ref> | # بهلحاظ پشتوانۀعقلانی: مفهوم شرم از جهت وجاهت عقلانی، به دوگونۀ شرمعاقلانه و شرم غیرعاقلانه تقسیم میشود. شرمی که از حکم عقل برخواسته و انسان را از کارهای زشت باز دارد، شرم عاقلانه و نشانۀ عقل و ایمان بهشمار آمده و از آن به حیا تعبیر میشود؛ اما شرمی که موجب خود داری انسان از کارهای نیک گردد، شرم غیر عاقلانه و نشانۀ حماقت و نادانی بوده و آن را کمرویی مینامند.<ref>کلینی، کافی، 1365ش، ج2، ص106؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/111716/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA_%D9%88_%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C اکبری، وب سایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 30/08/1396ش؛] پسندیده، غنچههای شرم؛ نگاهی نو به مفهوم حیا، 11391ش، ص83-84. </ref> | ||
#بهلحاظ | #بهلحاظ زمانبروز: گفته شدهاست که شرم از نظر زمان بروز، بهحیا و خجالت تقسیم میشود؛ بهاین شرح که شرم بهمعنای حیا حالت پیشینی دارد و پیش از وقوع یککار قبیح، مانع انجام آن میشود؛ اما شرم بهمعنای خجالت حالت پسینی دارد و بعد از انجام یککار قبیح در انسان پدیدار میشود.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص87.</ref> | ||
#بهلحاظ منشأ ارادی: شرم یکپدیدۀ اضطراری و غیر ارادی است که در هنگام بروز آن، ارادۀ انجام کار از فردی که شرم میکند سلب میشود؛ اما حیا یکعمل ارادی است که فرد حیا کننده بهرغم توان و اراده بر انجام یککار، آن را با ارادۀ خود ترک میکند. | |||
#بهلحاظ نحوۀبروز: شرم حالتی ناشی از اندوه قلبی است که آثار آن درچهرۀ افراد نمایان میشود؛ اما حیا نوعی خود داری است که از روح و ارادۀ انسان ناشی میشود. | |||
#بهلحاظ ارزشمندی: شرم متعلق بهنفس، بدن و طبیعت انسان بوده و بهدلیل غیر اختیاری بودن آن، عملی فاقد ارزش به شمار میرود؛ اما حیا به دلیل ارتباط با روح، اراده و ایمان انسان، یکصفت ارزشی شمرده میشود.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref> | |||
# ---- | |||
#به لحاظ شرم ظاهری و حیا درونی: | #به لحاظ شرم ظاهری و حیا درونی: | ||
#حیای نفسانی و حیای ایمانی | #حیای نفسانی و حیای ایمانی | ||
