بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷: خط ۷:
</ref>
</ref>


لانگ‌دیستنس نوعی رابطۀ عاطفی است که در آن طرفین رابطه به‌دلیل فاصلۀ جغرافیایی قابل‌توجه، جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند و امکان ملاقات حضوری منظم و تماس فیزیکی روزمره را ندارند.<ref>[https://ravandarman.com/blog/long-distance-relationship/ «رابطه لانگ دیستنس چیست؟ مزایا، معایب، چالش ها و حفظ رابطه از راه دور»، وب‌سایت مجله روان‌درمان.]</ref> در این نوع رابطه، طرفین تلاش می‌کنند با وجود نبود حضور فیزیکی، صمیمیت، تعهد و پیوند عاطفی خود را از طریق ابزارهای ارتباطی مختلف حفظ کنند.<ref>[https://agahclinic.com/romantic-relationship/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «رابطه لانگ دیستنس یعنی چه؟»، وب‌سایت کلینیک روانشناسی آگاه.]</ref> برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهد که حدود ۲۵ تا ۵۰درصد از روابط دانشجویی در دوره‌هایی به‌صورت روابط از راه دور تجربه می‌شوند و این نوع رابطه به‌ویژه در میان جوانان رواج بیشتری یافته است.<ref>[https://arxiv.org/html/2505.09509v1 «Partnership through Play: Investigating How Long-Distance Couples Use Digital Games to Facilitate Intimacy»]
لانگ‌دیستنس نوعی رابطۀ عاطفی است که در آن طرفین رابطه به‌دلیل فاصلۀ جغرافیایی قابل‌توجه، جدا از یکدیگر زندگی می‌کنند و امکان ملاقات حضوری منظم و تماس فیزیکی روزمره را ندارند.<ref>[https://ravandarman.com/blog/long-distance-relationship/ «رابطه لانگ دیستنس چیست؟ مزایا، معایب، چالش ها و حفظ رابطه از راه دور»، وب‌سایت مجله روان‌درمان.]</ref> در این نوع رابطه، طرفین تلاش می‌کنند با وجود نبود حضور فیزیکی، صمیمیت، تعهد و پیوند عاطفی خود را از طریق ابزارهای ارتباطی مختلف حفظ کنند.<ref>[https://agahclinic.com/romantic-relationship/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «رابطه لانگ دیستنس یعنی چه؟»، وب‌سایت کلینیک روانشناسی آگاه.]</ref> برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهد که حدود ۲۵ تا ۵۰درصد از روابط دانشجویی در دوره‌هایی به‌صورت روابط از راه دور تجربه می‌شوند و این نوع رابطه به‌ویژه در میان جوانان رواج بیشتری یافته است.<ref>[https://arxiv.org/html/2505.09509v1 Partnership through Play: Investigating How Long-Distance Couples Use Digital Games to Facilitate Intimacy”, arxiv website]
 
</ref>
</ref>


خط ۱۴: خط ۱۳:
شکل‌گیری و تداوم روابط از راه دور تحت تأثیر عوامل مختلفی عنوان شده است، از جمله:
شکل‌گیری و تداوم روابط از راه دور تحت تأثیر عوامل مختلفی عنوان شده است، از جمله:


* '''ویژگی‌های شخصیتی''': برخی افراد به‌دلیل ویژگی‌هایی مانند خجالتی بودن، اعتمادبه‌نفس پایین یا دشواری در برقراری ارتباط حضوری، ممکن است به روابطی گرایش پیدا کنند که در آن حضور فیزیکی و تعامل بدنی کمرنگ است.<ref>[https://maryammobaraki.net/mag/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82/ «رابطه لانگ دیستنس موفق»: وب‌سایت مریم مبارکی]
* '''ویژگی‌های شخصیتی''': برخی افراد به‌دلیل ویژگی‌هایی مانند خجالتی بودن، اعتمادبه‌نفس پایین یا دشواری در برقراری ارتباط حضوری، ممکن است به روابطی گرایش پیدا کنند که در آن حضور فیزیکی و تعامل بدنی کمرنگ است.<ref>[https://maryammobaraki.net/mag/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82/ «رابطه لانگ دیستنس موفق»، وب‌سایت مریم مبارکی.]
 
</ref>
</ref>


* '''مهاجرت و جابه‌جایی''': موقعیت‌های تحصیلی یا شغلی می‌توانند باعث جابه‌جایی موقت یا دائمی افراد شوند. در چنین شرایطی، ممکن است رابطه‌ای عاطفی در یک شهر یا کشور دیگر شکل بگیرد و پس از بازگشت یکی از طرفین، رابطه به‌شکل از راه دور ادامه پیدا کند.<ref>[https://ravandarman.com/blog/long-distance-relationship/ «رابطه لانگ دیستنس چیست؟ مزایا، معایب، چالش ها و حفظ رابطه از راه دور»: وب‌سایت روان درمان]
* '''مهاجرت و جابه‌جایی''': موقعیت‌های تحصیلی یا شغلی می‌توانند باعث جابه‌جایی موقت یا دائمی افراد شوند. در چنین شرایطی، ممکن است رابطه‌ای عاطفی در یک شهر یا کشور دیگر شکل بگیرد و پس از بازگشت یکی از طرفین، رابطه به‌شکل از راه دور ادامه پیدا کند.<ref>[https://ravandarman.com/blog/long-distance-relationship/ «رابطه لانگ دیستنس چیست؟ مزایا، معایب، چالش‌ها و حفظ رابطه از راه دور»: وب‌سایت روان درمان.]
 
</ref>
</ref>
* '''فناوری و اینترنت:''' گسترش اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای ارتباطی آنلاین، امکان آشنایی و برقراری رابطه با افراد در نقاط جغرافیایی دور را فراهم کرده است. این فضا همچنین می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری روابط موازی یا خیانت‌های اینترنتی باشد.<ref>[https://ijsp.ut.ac.ir/article_87903_5c73fd4ff8723d2955ab3a7eb6a32989.pdf شریفی ساعی و آزادارمکی، «عوامل شکل‌گیری خیانت زناشویی در ایران؛ مطالعه فراترکیب»، 1400ش، ص35]</ref>
* '''فناوری و اینترنت:''' گسترش اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای ارتباطی آنلاین، امکان آشنایی و برقراری رابطه با افراد در نقاط جغرافیایی دور را فراهم کرده است. این فضا همچنین می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری روابط موازی یا خیانت‌های اینترنتی باشد.<ref>[https://ijsp.ut.ac.ir/article_87903_5c73fd4ff8723d2955ab3a7eb6a32989.pdf شریفی ساعی و آزادارمکی، «عوامل شکل‌گیری خیانت زناشویی در ایران؛ مطالعه فراترکیب»، 1400ش، ص35.]</ref>


== چالش‌ها و پیامدها ==
== چالش‌ها و پیامدها ==
زندگی در یک رابطه از راه دور با چالش‌هایی همراه است که می‌تواند بر کیفیت رابطه و وضعیت روانی افراد تأثیر بگذارد. از جمله مهم‌ترین این چالش‌ها به موارد زیر اشاره شده است:
زندگی در یک رابطه از راه دور با چالش‌هایی همراه است که می‌تواند بر کیفیت رابطه و وضعیت روانی افراد تأثیر بگذارد. از جمله مهم‌ترین این چالش‌ها به موارد زیر اشاره شده است:


۱. '''فقدان صمیمیت فیزیکی و جنسی'''؛ یکی از چالش‌های اصلی روابط از راه دور، نبود تماس فیزیکی مانند لمس، در آغوش گرفتن و رابطۀ جنسی است. این فقدان می‌تواند منجر به احساس تنهایی، فاصلۀ عاطفی و در برخی موارد خستگی روانی شود.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DA%A9-%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3-10/1060875-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF#section-1 «لانگ دیستنس چیست؟ + جدول و تست هایی که در روابط دور و نزدیک باید بدانید»: وب‌سایت رکنا]</ref>
۱. '''فقدان صمیمیت فیزیکی و جنسی'''؛ یکی از چالش‌های اصلی روابط از راه دور، نبود تماس فیزیکی مانند لمس، در آغوش گرفتن و رابطۀ جنسی است. این فقدان می‌تواند منجر به احساس تنهایی، فاصلۀ عاطفی و در برخی موارد خستگی روانی شود.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DA%A9-%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3-10/1060875-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF#section-1 «لانگ دیستنس چیست؟ + جدول و تست‌هایی که در روابط دور و نزدیک باید بدانید»: وب‌سایت رکنا]</ref>


'''۲. آرمان‌سازی و عدم شناخت واقعی؛''' در روابط از راه دور، به‌دلیل محدود بودن تعاملات حضوری، افراد ممکن است تمایل بیشتری به ایده‌آل‌سازی شریک عاطفی خود داشته باشند. این وضعیت می‌تواند باعث نادیده‌گرفتن ضعف‌ها و مشکلات رابطه شده و در بلندمدت به نارضایتی یا آسیب عاطفی منجر شود.'''<ref>[https://agahclinic.com/romantic-relationship/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «رابطه لانگ دیستنس یعنی چه؟»، وب‌سایت کلینیک روانشناسی آگاه]</ref>'''
'''۲. آرمان‌سازی و عدم شناخت واقعی؛''' در روابط از راه دور، به‌دلیل محدود بودن تعاملات حضوری، افراد ممکن است تمایل بیشتری به ایده‌آل‌سازی شریک عاطفی خود داشته باشند. این وضعیت می‌تواند باعث نادیده‌گرفتن ضعف‌ها و مشکلات رابطه شده و در بلندمدت به نارضایتی یا آسیب عاطفی منجر شود.'''<ref>[https://agahclinic.com/romantic-relationship/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «رابطه لانگ دیستنس یعنی چه؟»، وب‌سایت کلینیک روانشناسی آگاه.]</ref>'''


'''۳. افزایش حسادت؛''' برخی مطالعات نشان می‌دهد میزان حسادت و تعارض در روابطی که فاقد تماس حضوری هستند، می‌تواند بیشتر از روابط حضوری باشد. در مقابل، روابطی که امکان دیدار رودررو دارند، معمولاً با سطح بالاتری از اعتماد و اطمینان همراه هستند.'''<ref>[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08824090209384839 «Patterns of communication channel use in the maintenance of long‐distance relationships»: tandfonline]</ref>'''
'''۳. افزایش حسادت؛''' برخی مطالعات نشان می‌دهد میزان حسادت و تعارض در روابطی که فاقد تماس حضوری هستند، می‌تواند بیشتر از روابط حضوری باشد. در مقابل، روابطی که امکان دیدار رودررو دارند، معمولاً با سطح بالاتری از اعتماد و اطمینان همراه هستند.'''<ref>[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08824090209384839 «Patterns of communication channel use in the maintenance of long‐distance relationships»: tandfonline]</ref>'''


'''۴. اختلافات زمانی؛''' تفاوت مناطق زمانی میان دو طرف رابطه می‌تواند هماهنگی برای گفت‌وگو و تعامل را دشوار کند. این مسئله ممکن است باعث کاهش فرصت‌های ارتباطی و اختلال در الگوی خواب و بیداری زوجین شود.'''<ref>[https://nojaanclinic.com/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «چطور رابطه‌ی از راه دور (لانگ دیستنس) را مدیریت کنیم؟»: وب‌سایت نوجان]</ref>'''
'''۴. اختلافات زمانی؛''' تفاوت مناطق زمانی میان دو طرف رابطه می‌تواند هماهنگی برای گفت‌وگو و تعامل را دشوار کند. این مسئله ممکن است باعث کاهش فرصت‌های ارتباطی و اختلال در الگوی خواب و بیداری زوجین شود.'''<ref>[https://nojaanclinic.com/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «چطور رابطه‌ی از راه دور (لانگ دیستنس) را مدیریت کنیم؟»، وب‌سایت نوجان]</ref>'''


'''۵. مسائل روان‌شناختی؛''' دوری فیزیکی می‌تواند با افزایش استرس و فشار روانی همراه باشد. برخی پژوهش‌ها اشاره می‌کنند که نبود حضور شریک عاطفی ممکن است با کاهش ترشح برخی هورمون‌های مرتبط با احساس لذت و شادی همراه باشد.<ref>[https://www.verywellmind.com/long-distance-relationships-mental-health-6821945 «How Long-Distance Relationships Affect Your Mental Health»: verywellmind]</ref> همچنین در این نوع روابط، سوءتفاهم‌های ارتباطی یا تغییر در لحن پیام‌ها گاهی می‌تواند به بروز احساساتی مانند خشم، غم یا اضطراب منجر شود.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/long-distance-relationship/ «رابطه لانگ دیستنس چیست؟ مزایا و معایب + معرفی ۶ برنامه»: وب‌سایت درمانکده]</ref>
'''۵. مسائل روان‌شناختی؛''' دوری فیزیکی می‌تواند با افزایش استرس و فشار روانی همراه باشد. برخی پژوهش‌ها اشاره می‌کنند که نبود حضور شریک عاطفی ممکن است با کاهش ترشح برخی هورمون‌های مرتبط با احساس لذت و شادی همراه باشد.<ref>[https://www.verywellmind.com/long-distance-relationships-mental-health-6821945 «How Long-Distance Relationships Affect Your Mental Health»: verywellmind]</ref> همچنین در این نوع روابط، سوءتفاهم‌های ارتباطی یا تغییر در لحن پیام‌ها گاهی می‌تواند به بروز احساساتی مانند خشم، غم یا اضطراب منجر شود.<ref>[https://www.darmankade.com/blog/long-distance-relationship/ «رابطه لانگ دیستنس چیست؟ مزایا و معایب + معرفی ۶ برنامه»، وب‌سایت درمانکده]</ref>


در جدول ذیل تفاوت‌های روان‌شناختی بین روابط نزدیک و روابط لانگ‌دیستنس مقایسه شده است:
در جدول ذیل تفاوت‌های روان‌شناختی بین روابط نزدیک و روابط لانگ‌دیستنس مقایسه شده است:
خط ۷۶: خط ۷۳:
|'''ریسک سوءتفاهم‌ها'''
|'''ریسک سوءتفاهم‌ها'''
|احتمال کمتر به دلیل تعامل مستقیم و زبان بدن
|احتمال کمتر به دلیل تعامل مستقیم و زبان بدن
|احتمال بیشتر سوءتفاهم به دلیل ارتباط محدود مجازی<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DA%A9-%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3-10/1060875-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «لانگ دیستنس چیست؟ + جدول و تست هایی که در روابط دور و نزدیک باید بدانید»: وب‌سایت رکنا]</ref>
|احتمال بیشتر سوءتفاهم به دلیل ارتباط محدود مجازی<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DA%A9-%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3-10/1060875-%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF «لانگ دیستنس چیست؟ + جدول و تست‌هایی که در روابط دور و نزدیک باید بدانید»، وب‌سایت رکنا.]</ref>
|}
|}


== روز جهانی لانگ‌دیستنس ==
== روز جهانی لانگ‌دیستنس ==
روز جهانی لانگ‌دیستنس به‌منظور توجه به روابط عاطفی از راه دور و حمایت نمادین از افرادی که در چنین روابطی قرار دارند، گرامی داشته می‌شود. در این روز، برخی افراد با ارسال پیام، هدیه یا یادگاری، تلاش می‌کنند پیوند عاطفی خود را تقویت کنند. هدف از نام‌گذاری این روز، تأکید بر این دیدگاه است که روابط عاطفی می‌توانند با وجود فاصله جغرافیایی نیز ادامه پیدا کنند.<ref>[https://nojaanclinic.com/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «چطور رابطه‌ی از راه دور (لانگ دیستنس) را مدیریت کنیم؟»: وب‌سایت نوجان]
روز جهانی لانگ‌دیستنس به‌منظور توجه به روابط عاطفی از راه دور و حمایت نمادین از افرادی که در چنین روابطی قرار دارند، گرامی داشته می‌شود. در این روز، برخی افراد با ارسال پیام، هدیه یا یادگاری، تلاش می‌کنند پیوند عاطفی خود را تقویت کنند. هدف از نام‌گذاری این روز، تأکید بر این دیدگاه است که روابط عاطفی می‌توانند با وجود فاصله جغرافیایی نیز ادامه پیدا کنند.<ref>[https://nojaanclinic.com/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%B3/ «چطور رابطه‌ از راه دور (لانگ دیستنس) را مدیریت کنیم؟»، وب‌سایت نوجان.]
</ref>
</ref>


== ابعاد حقوقی و شرعی در ایران ==
== ابعاد حقوقی و شرعی در ایران ==
'''عدم مشروعیت روابط خارج از چارچوب ازدواج؛''' بر اساس دیدگاه‌های رایج در فقه اسلامی و قوانین مبتنی بر آن در ایران، هرگونه رابطۀ عاطفی یا جنسی میان زن و مرد خارج از چارچوب ازدواج، نامشروع تلقی می‌شود.<ref>[https://scsj.ricac.ac.ir/article_145948_7cdd6ad73aa110adc08c8cc9deac26f0.pdf موسوی فرد، «نگاهى جامعه شناختى به سیر تحوالت روابط با جنس مخالف»، مطالعات راهبردی فرهنگ، ص 3]</ref> در این چارچوب، تأکید بر آن است که ارتباط میان دو جنس باید در قالب ازدواج و تحت ضوابط قانونی و شرعی صورت گیرد.<ref>[https://scsj.ricac.ac.ir/article_145948_7cdd6ad73aa110adc08c8cc9deac26f0.pdf موسوی فرد، «نگاهى جامعه شناختى به سیر تحوالت روابط با جنس مخالف»، مطالعات راهبردی فرهنگ، ص 19]</ref> در فقه امامیه و قانون مدنی ایران، نهادهایی مانند ازدواج موقت به‌عنوان یکی از راهکارهای مشروع برای روابطی که امکان ازدواج دائم در آن‌ها وجود ندارد، مطرح شده‌اند.<ref>[https://vakil-teh.com/blog/%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87/ «صیغه و مهم ترین قوانین آن در اسلام + متن صیغه»: وب‌سایت شخصی معصومه رمضانی؛ وکیل پایه یک دادگستری]
'''عدم مشروعیت روابط خارج از چارچوب ازدواج؛''' بر اساس دیدگاه‌های رایج در فقه اسلامی و قوانین مبتنی بر آن در ایران، هرگونه رابطۀ عاطفی یا جنسی میان زن و مرد خارج از چارچوب ازدواج، نامشروع تلقی می‌شود.<ref>[https://scsj.ricac.ac.ir/article_145948_7cdd6ad73aa110adc08c8cc9deac26f0.pdf موسوی‌فرد، «نگاهى جامعه‌شناختى به سیر تحوالت روابط با جنس مخالف»، مطالعات راهبردی فرهنگ، 1400ش، ص3.]</ref> در این چارچوب، تأکید بر آن است که ارتباط میان دو جنس باید در قالب ازدواج و تحت ضوابط قانونی و شرعی صورت گیرد.<ref>[https://scsj.ricac.ac.ir/article_145948_7cdd6ad73aa110adc08c8cc9deac26f0.pdf موسوی فرد، «نگاهى جامعه شناختى به سیر تحوالت روابط با جنس مخالف»، مطالعات راهبردی فرهنگ، 1400ش، ص19.]</ref> در فقه امامیه و قانون مدنی ایران، نهادهایی مانند ازدواج موقت به‌عنوان یکی از راهکارهای مشروع برای روابطی که امکان ازدواج دائم در آن‌ها وجود ندارد، مطرح شده‌اند.<ref>[https://vakil-teh.com/blog/%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87/ «صیغه و مهم‌ترین قوانین آن در اسلام + متن صیغه»: وب‌سایت شخصی معصومه رمضانی؛ وکیل پایه یک دادگستری.]
</ref>
</ref>


'''حکم ارتباطات غیرحضوری (تلفنی و اینترنتی)'''؛ در برخی دیدگاه‌های فقهی، ارتباط‌های غیرحضوری مانند تماس تلفنی یا گفت‌وگوی اینترنتی میان نامحرمان، در صورتی که فراتر از امور ضروری بوده و زمینه‌ساز مفسده تلقی شود، جایز دانسته نمی‌شود. این دیدگاه بر این باور است که چنین ارتباط‌هایی، حتی اگر در ابتدا با نیت ساده آغاز شوند، ممکن است به‌دلیل تحریک عواطف و غرایز انسانی، پیامدهای اخلاقی و روانی به‌دنبال داشته باشند.<ref>[https://scsj.ricac.ac.ir/article_145948_7cdd6ad73aa110adc08c8cc9deac26f0.pdf موسوی فرد، «نگاهى جامعه شناختى به سیر تحوالت روابط با جنس مخالف»، مطالعات راهبردی فرهنگ، ص 18]</ref>
'''حکم ارتباطات غیرحضوری (تلفنی و اینترنتی)'''؛ در برخی دیدگاه‌های فقهی، ارتباط‌های غیرحضوری مانند تماس تلفنی یا گفت‌وگوی اینترنتی میان نامحرمان، در صورتی که فراتر از امور ضروری بوده و زمینه‌ساز مفسده تلقی شود، جایز دانسته نمی‌شود. این دیدگاه بر این باور است که چنین ارتباط‌هایی، حتی اگر در ابتدا با نیت ساده آغاز شوند، ممکن است به‌دلیل تحریک عواطف و غرایز انسانی، پیامدهای اخلاقی و روانی به‌دنبال داشته باشند.<ref>[https://scsj.ricac.ac.ir/article_145948_7cdd6ad73aa110adc08c8cc9deac26f0.pdf موسوی فرد، «نگاهى جامعه شناختى به سیر تحوالت روابط با جنس مخالف»، مطالعات راهبردی فرهنگ، 1400ش، ص18.]</ref>


==پانویس==
==پانویس==