امام خمینی: تفاوت میان نسخه‌ها

سید روح‌الله خمینی، فرزند سیدمصطفی<ref>مرادی‌نیا، خاندان امام‌خمینی، ۱۳۹۳ش، ص۸۴؛</ref> و هاجرآغاخانم،<ref>مرادی‌نیا، خاندان امام‌خمینی، ۱۳۹۳ش، ص۱۱۶–۱۱۹.</ref> در [[۱ مهر]] ۱۲۸۱ش در شهر خمین و در خانواده‌ای به دنیا آمد که سابقه‌ای طولانی در فعالیت‌های دینی و مذهبی داشت. پدرش سیدمصطفی، از علما و مجتهدان شناخته‌شده در آن منطقه بود که با ستمگری خان‌ها و زورمندان مبارزه می‌کرد و پنج ماه پس از تولد روح‌الله، به‌دست اشرار منطقه، کشته شد. زمانی که صدور شناسنامه برای ایرانیان اجباری شد، سید روح‌الله به‌یاد پدر، نام خانوادگی مصطفوی را برگزید.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240871/خمینی،-روح-الله پاکتچی و دیگران، «خمینی، روح‌الله»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> خاندان خمینی از سوی پدر به سادات موسوی و نسب آنان با واسطه‌هایی به امام موسی بن جعفر می‌رسد. جد اعلای خاندان، سید دین‌علی‌شاه، از نیشابور به کشمیر مهاجرت کرده بود و از عالمان آن منطقه به شمار می‌رفت که در همان‌جا کشته شد، اما نسل او بعدها به ایران بازگشتند و در خمین ساکن شدند.<ref>مرتضوی، ضیا، دانشنامه امام خمینی،  ۱۴۰۰ش، ج۱، ص۴۶۶-۴۶۹.</ref> مادر خمینی، هاجر، دختر میرزا احمد خوانساری و از خانواده‌ای اهل علم بود. جد اعلای مادری او، ملاحسین خوانساری، از عالمان خمین بود که از خوانسار به آنجا مهاجرت کرد و در مسجد جامع امامت جماعت داشت. میرزا احمد خوانساری، جد نخست مادری او، نیز از روحانیان خمین بود و پس از پدر در مسجد جامع امامت جماعت و تدریس طلاب را بر عهده داشت.<ref>مرادی‌نیا، خاندان امام‌خمینی، ۱۳۹۳ش، ۶۱-۶۳.</ref>

روح‌الله خمینی در چهارماهگی پدرش را از دست داد و تحت تربیت عمه‌اش قرار گرفت. او در خردسالی وارد مکتب‌خانه شد و نخستین آموزگارش ملاابوالقاسم بود. پس از ادبیات عرب، دروس ابتدایی و مقدمات را نزد دایی‌اش میرزا محمدمهدی و منطق را نزد میرزا رضا نجفی، شوهر خواهرش، فرا گرفت.<ref>پسندیده، خاطرات آیت‌الله پسندیده، ۱۳۸۴ش، ص۲۱۶-۲۱۷.</ref> در ۱۹سالگی (۱۳۳۹ق) برای ادامه تحصیل به حوزه اراک رفت و در مدرسه سپهدار حجره گرفت و منطق را نزد شیخ محمد گلپایگانی، اصول را نزد شیخ محمدعلی بروجردی و فقه را نزد شیخ عباس اراکی آموخت.<ref>مرادی‌نیا، محمدجواد، منزل به منزل با خمینی، ۱۳۸۵شُ ص۳۳.</ref>

با انتقال حوزه اراک به قم در ۱۳۴۰ق، او نیز به قم رفت<ref>روحانی،  نهضت امام خمینی، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۳۹-۴۰.</ref> و مطول را نزد میرزا محمدعلی ادیب تهرانی، مکاسب را نزد سید محمدتقی خوانساری و کفایه را نزد سیدعلی یثربی کاشانی خواند. پس از دوره سطح، در درس خارج یثربی و سپس در درس خارج فقه آیت‌الله حائری شرکت کرد.<ref>پسندیده، خاطرات آیت‌الله پسندیده، ۱۳۸۴ش، ص۲۱۶-۲۱۷.</ref> در همین دوره با شیخ محمدرضا نجفی مسجدشاهی آشنا شد و عروض و قافیه را نزد او آموخت. گرایش او به فلسفه سبب حضور در درس میرزا علی‌اکبر حکمی یزدی شد و سپس چهار سال نزد سیدابوالحسن رفیعی قزوینی منظومه سبزواری را فرا گرفت.<ref>بهجت،‌‌ استادان امام، ۱۳۸۵ش، ص۱۰۷.</ref>

 

آشنایی او با آیت‌الله شاه‌آبادی در ۱۳۰۷ق سبب شد شش سال در درس‌های عرفانی خصوصی او حاضر شود و بخش‌هایی از مفاتیح الغیب قونوی، منازل السائرین و شرح مصباح الانس را نزد او بخواند. گرایش به عرفان او را از فقه و اصول دور نکرد و در ۱۳۵۳ق به درجه اجتهاد رسید. پس از درگذشت شیخ عبدالکریم حائری، جز مدت کوتاهی نزد آیت‌الله بروجردی، به درس کس دیگری نرفت. در همین دوره با برخی افاضل حوزه قم جلسات مباحثه تشکیل می‌داد و از همین زمان حضور اجتماعی او، به‌ویژه در مبارزات سیاسی و فرهنگی، آغاز شد.[۵]