بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۲: | ||
==== '''آیین‌های شهادت''' ==== | ==== '''آیین‌های شهادت''' ==== | ||
در ماه‌های محرم و صفر آدابی نیز در میان برخی ایرانیان رواج داشته است. در گذشته، گروهی از مردم در این دو ماه لباس سیاه عزا می‌پوشیدند و تا پایان آن، لباس عزا را از تن بیرون نمی‌آوردند؛ این رسم هنوز هم در برخی مناطق رعایت می‌شود. برگزارنکردن مجالس شادی نیز از آداب رایج این دوره بوده است. همچنین، بنا بر گزارش‌های مربوط به رسوم گذشته، برخی افراد به احترام عزاداری امام حسین از حنا گذاشتن بر دست و سر، تراشیدن موی سر و ریش و استفاده از زیورآلات در این دو ماه خودداری می‌کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> روز عاشورا نمادین‌ترین مراسم آیینی و عزاداری شیعیان است که نقش مهمی در حیات اجتماعی ایرانیان داشته و می‌توان عینیتی از تنوع قومیتی را مشاهده کرد که در سوگ امام حسین به وحدت و همبستگی می‌رسند. اشکال متنوع عزاداری عاشورا که ریشه در بسترهای فرهنگی اقوام دارد همواره مورد توجه بوده است. از آیین‌های عزاداری محرم در ایران می‌توان به نخل‌گردانی در روستای نوا در بخش لاریجان شهرستان آمل و یزد، چهل منبر در گرگان و لاهیجان، کرب‌زنی در لاهیجان، سنج و دمام در بوشهر، حرکت شترها و نخل‌گردانی در سمنان، روز «یا عباس یا عباس» در شاهرود، سینه‌زنی در سیستان و بلوچستان، گل‌مالی در استان‌های لرستان، کرمانشاه و ایلام، طشت‌گذاری در اردبیل، شاه حسین (شاخسی) در تبریز، بیل‌زنی در شهرستان خوسف خراسان جنوبی، اجتماع بزرگ سینه‌زنی در زنجان، چغچغه‌زنی در روستای انجدان اراک، مشعل‌گردانی در میان عرب‌های خوزستان و چاووش عزا در کاشان اشاره کرد. همچنین، مراسم سنتی عاشورا در ابیانه، قالیشویان در مشهد اردهال کاشان، شله‌پزان در مشهد، پخت نذری در روستای باغملک اصفهان، چایینه به‌عنوان آیین عزاداری زنان ایلامی و چمر به‌عنوان مراسم عزاداری عمومی در ایلام برگزار می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/85180793/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «کدام آیین‌های عزاداری محرم برای عکاسان جذاب است؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> همچنین در روز اربعین، آیین‌هایی مانند نمایش هیئت‌ها، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، تعزیه‌خوانی و قرائت مقتل برگزار می‌شود. پخت و توزیع نذری به‌ویژه غذا، آش، شله‌زرد و حلیم، اجرای آیین‌های سوگواری سنتی و خواندن روزانه زیارت عاشورا از دهم محرم تا اربعین معروفه به چله زیارت عاشورا نیز از دیگر رسوم این ایام است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | عزاداری و آیین‌های سوگواری شیعیان در ماه محرم و صفر شامل مرثیه‌سرایی، سینه‌زنی، روضه‌خوانی، تعزیه‌خوانی، دسته عزاداری، زنجیرزنی، عَلَم‌گردانی، كُتل، حمل پرچم‌های سبز، نخل‌گردانی، تابوت‌گردانی،<ref>[https://www.irna.ir/news/80428827/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%8A%D9%8A%D9%86-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B7-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نگاهي به آيين‌هاي عزاداري محرم در نقاط مختلف ايران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> قمه‌زنی،<ref>مظاهری، «قمه‌زنی»، در فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۳۸۹-۳۸۸.</ref> شام غریبان<ref>حجتی، «شام غریبان»، در فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۳۰۱.</ref> و پیاده‌روی اربعین است.<ref>اسحاقی، «پیاده‌روی اربعین»، در فرهنگ سوگ شیعی، ۱۳۹۵ش، ص۹۹.</ref> در ماه‌های محرم و صفر آدابی نیز در میان برخی ایرانیان رواج داشته است. در گذشته، گروهی از مردم در این دو ماه لباس سیاه عزا می‌پوشیدند و تا پایان آن، لباس عزا را از تن بیرون نمی‌آوردند؛ این رسم هنوز هم در برخی مناطق رعایت می‌شود. لباس مشکی در ایام عزاداری نماد اجتماعی پذیرفته شده است و در محرم این نماد عمومیت می‌یابد.<ref>[https://www.shabestan.news/news/1771896/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87%D9%BE%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85 «فلسفه سیاهپوشی‌های محرم»، خبرگزاری شیستان.] ابوالحسنی، سیاهپوشی در سوگ ائمه نور، ۱۳۷۵ش، ص۵۱.</ref> برگزارنکردن مجالس شادی نیز از آداب رایج این دوره بوده است. همچنین، بنا بر گزارش‌های مربوط به رسوم گذشته، برخی افراد به احترام عزاداری امام حسین از حنا گذاشتن بر دست و سر، تراشیدن موی سر و ریش و استفاده از زیورآلات در این دو ماه خودداری می‌کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> روز عاشورا نمادین‌ترین مراسم آیینی و عزاداری شیعیان است که نقش مهمی در حیات اجتماعی ایرانیان داشته و می‌توان عینیتی از تنوع قومیتی را مشاهده کرد که در سوگ امام حسین به وحدت و همبستگی می‌رسند. اشکال متنوع عزاداری عاشورا که ریشه در بسترهای فرهنگی اقوام دارد همواره مورد توجه بوده است. از آیین‌های عزاداری محرم در ایران می‌توان به نخل‌گردانی در روستای نوا در بخش لاریجان شهرستان آمل و یزد، چهل منبر در گرگان و لاهیجان، کرب‌زنی در لاهیجان، سنج و دمام در بوشهر، حرکت شترها و نخل‌گردانی در سمنان، روز «یا عباس یا عباس» در شاهرود، سینه‌زنی در سیستان و بلوچستان، گل‌مالی در استان‌های لرستان، کرمانشاه و ایلام، طشت‌گذاری در اردبیل، شاه حسین (شاخسی) در تبریز، بیل‌زنی در شهرستان خوسف خراسان جنوبی، اجتماع بزرگ سینه‌زنی در زنجان، چغچغه‌زنی در روستای انجدان اراک، مشعل‌گردانی در میان عرب‌های خوزستان و چاووش عزا در کاشان اشاره کرد. همچنین، مراسم سنتی عاشورا در ابیانه، قالیشویان در مشهد اردهال کاشان، شله‌پزان در مشهد، پخت نذری در روستای باغملک اصفهان، چایینه به‌عنوان آیین عزاداری زنان ایلامی و چمر به‌عنوان مراسم عزاداری عمومی در ایلام برگزار می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/85180793/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «کدام آیین‌های عزاداری محرم برای عکاسان جذاب است؟»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> همچنین در روز اربعین، آیین‌هایی مانند نمایش هیئت‌ها، روضه‌خوانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، تعزیه‌خوانی و قرائت مقتل برگزار می‌شود. پخت و توزیع نذری به‌ویژه غذا، آش، شله‌زرد و حلیم، اجرای آیین‌های سوگواری سنتی و خواندن روزانه زیارت عاشورا از دهم محرم تا اربعین معروفه به چله زیارت عاشورا نیز از دیگر رسوم این ایام است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8807038/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF «رسم و رسوم ایرانی‌ها برای اربعین و خلق یک سنت جدید»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
==== پیاده‌روی یا راهپیمایی اربعین ==== | ==== پیاده‌روی یا راهپیمایی اربعین ==== | ||
