بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛</big>''' سند مادر در نظام حقوقی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران. | '''<big>قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛</big>''' سند مادر در نظام حقوقی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران. | ||
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران سندی بنیادین است که بر پایۀ احکام شرعی و اصول پنج‌گانۀ مذهب تشیع تدوین شده و به‌عنوان سند مادر در نظام حقوقی و سیاسی ایران، بر تمامی قوانین عادی مقدم است. فرایند تدوین و استقرار قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سه مرحلۀ همه‌پرسی نوع حکومت، انتخابات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی و همه‌پرسی تأیید نهایی قانون اساسی بر پایۀ آرای مردم شکل گرفته است. این قانون با ۱۴ فصل و ۱۷۷ اصل، چارچوب‌های کلان فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه ایران را بر اساس اصول شریعت تبیین می‌کند. تفسیر قانون اساسی و تطبیق قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی با قانون اساسی بر عهدۀ شورای نگهبان است. رئیس‌جمهور وقت نیز مسئولیت اجرای قانون اساسی را بر عهده دارد. اندیشه‌های امام خمینی، سید محمد بهشتی و سید محمدباقر صدر نقش محوری در تدوین آن داشتند و ساختار شکلی آن مبتنی بر الگوی قانون اساسی جمهوری پنجم فرانسه است | قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران سندی بنیادین است که بر پایۀ احکام شرعی و اصول پنج‌گانۀ مذهب تشیع تدوین شده و به‌عنوان سند مادر در نظام حقوقی و سیاسی ایران، بر تمامی قوانین عادی مقدم است. فرایند تدوین و استقرار قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در سه مرحلۀ همه‌پرسی نوع حکومت، انتخابات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی و همه‌پرسی تأیید نهایی قانون اساسی بر پایۀ آرای مردم شکل گرفته است. این قانون با ۱۴ فصل و ۱۷۷ اصل، چارچوب‌های کلان فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه ایران را بر اساس اصول شریعت تبیین می‌کند. تفسیر قانون اساسی و تطبیق قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی با قانون اساسی بر عهدۀ شورای نگهبان است. رئیس‌جمهور وقت نیز مسئولیت اجرای قانون اساسی را بر عهده دارد. اندیشه‌های امام خمینی، سید محمد بهشتی و سید محمدباقر صدر نقش محوری در تدوین آن داشتند و ساختار شکلی آن مبتنی بر الگوی قانون اساسی جمهوری پنجم فرانسه است. در بهار ۱۳۶۸ش امام خمینی دستور بازنگری را صادر کرد. مهم‌ترین تحولات قانون اساسی پس از بازنگری، تبدیل ولایت فقیه به ولایت مطلقه فقیه، حذف پست نخست‌وزیری، ایجاد مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی امنیت ملی بود و همه‌پرسی بازنگری با ۹۷.۹۷درصد رأی مثبت تصویب شد. دوازدهم آذرماه به‌مناسبت همه‌پرسی سال ۱۳۵۸ش، روز قانون اساسی نام‌گذاری شده است و فرصتی برای بازخوانی اصول بنیادین آن نظیر حاکمیت ملی، استقلال و آزادی‌های مشروع است. | ||
== مفهوم‌شناسی == | == مفهوم‌شناسی == | ||
