|
|
| خط ۵: |
خط ۵: |
|
| |
|
| ==زندگینامه== | | ==زندگینامه== |
| سارا احمد در شهر سالفورد انگلستان به دنیا آمد. مادرش انگلیسی و پدرش پاکستانی بود. در سال ۱۹۷۳ همراه با [[خانواده]] خود به شهر آدلاید استرالیا مهاجرت کرد. تمهای اصلی آثار او مهاجرت، گرایش، تمایز، بیگانگی و هویتهای مختلط، مستقیماً تحت تأثیر تجربیات اولیه او هستند. او دوره کارشناسی خود را از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۰، در رشته زبان انگلیسی و تاریخ در دانشگاه آدلاید به اتمام رساند و سپس از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ تحقیقات دوره دکتری خود را در مرکز نظریه انتقادی و فرهنگی دانشگاه کاردیف، به انجام رساند. | | سارا احمد پژوهشگر و نویسنده فمینیست مستقل است که پیشتر استاد مطالعات نژادی و فرهنگی در کالج گلداسمیتس دانشگاه لندن بود. او خود را «فمینیست کیلجوی» (فمینیستِ لذتکُش) میخواند و این مفهوم را شیوه تفکر، فلسفه و سیاست خود میداند. احمد کتابی با عنوان «زیست فمینیستی» تألیف کرده که بر پایه تجربه روزمره زندگی فمینیستی و بازاندیشی نظریه فمینیستی است. او در پاسخ به رویدادهایی مانند پیروزی ترامپ، پدیده نژادپرستی آشکار و مشروعیتیافته را محکوم میکند و فاشیسم را «سیاست نفرتی میداند که با زبان عشق نوشته شده است». وبلاگ «فمینیست کیلجوی» او فضایی برای تداوم این اندیشهورزی انتقادی است.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.]</ref> |
|
| |
|
| سارا احمد از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴ در مرکز مطالعات [[زنان]] (بعدها به مؤسسه مطالعات زنان تغییر نام داد) دانشگاه لنکستر فعالیت میکرد و از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۳ به سمت معاونت رئیس و سپس ریاست این مؤسسه انتخاب شد. در سال ۲۰۰۴ به سمت استادی در دپارتمان رسانه و ارتباطات کالج گلداسمیتس دانشگاه لندن منصوب شد و هم اکنون استاد مطالعات نژادی و فرهنگی در گلداسمیتس است.<ref>[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF ((سارا احمد))،در ویکی پدیا]</ref> | | == دیدگاههای سارا احمد == |
|
| |
|
| او اکنون در حومه کمبریج با شریک زندگی خود سارا فرانکلین زندگی می کند.<ref>[https://fa.tr2tr.wiki/wiki/Sara_Ahmed ((Sara_Ahmed)) در ویکی پدیا انگلیسی ]</ref>
| | === خوشیکشی فمینیستی === |
| | سارا احمد با مفهوم «خوشیکشی فمینیستی» نشان میدهد که نقد فمینیستی با آشکارسازی ساختارهای مردسالارانه و تبعیضهای پنهان، آرامش و خوشی ناشی از بیخبری یا انفعال جمعی را برهم میزند. این خوشی غالباً بر پایهی پذیرش غیرانتقادی هژمونی موجود شکل میگیرد. فمینیست با اشاره به نابرابریها، این سازگاری کاذب و امنیت روانیِ ناشی از آن را تهدید میکند. در نتیجه، جامعه که تمایل به حفظ وضع موجود دارد، فمینیست را به مثابهی «مزاحم» درک میکند. بنابراین، واکنش عمومی غالباً به شکل طرد، هراس یا بیگانگی از زن منتقد ظاهر میشود. از دید احمد، این فرآیند نشاندهندهی مقاومت در برابر تغییری است که راحتی و باورهای ریشهدار جمعی را به چالش میکشد.<ref>[https://cahiersdufeminisme.com/%d9%86%d9%82%d8%af-%d9%81%d9%85%db%8c%d9%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%a7%db%8c-%d8%ae%d9%88%d8%b4%db%8c%da%a9%d9%8f%d8%b4%db%8c/ «نقد فمینیستی در راستای خوشیکشی»، وبسایت cahiersdufeminisme.]</ref> |
|
| |
|
| او یکی از اعضای اجرایی انجمن مطالعات فمینیستی و [[زنان]] FWSA در انگلستان و ایرلند بودهاست و بهعنوان معاون رئیس این انجمن و سردبیر خبرنامه آن نیز فعالیت کردهاست. در ترم بهار ۲۰۰۹، کرسی لوری نیوجرسی را در زمینه مطالعات زنان در دانشگاه راجرز از آن خود کرد و پیش از آن در زمینه مطالعات [[جنسیت]]، از سال ۲۰۰۳م تا ۲۰۰۴م در دانشگاه سیدنی و در سال ۲۰۰۹م در دانشگاه آدلاید گاهی بهصورت مهمان فعالیت میکرد. سارا احمد در ترم بهار ۲۰۱۳م، از جانب دایان میدلبروک و کارل دییراسی بهعنوان استاد مهمان به مرکز مطالعات [[جنسیت]] دانشگاه کمبریج دعوت شد. او معاون سردبیر ژورنال بینالمللی مطالعات فرهنگی و عضو هیئت سردبیری ۱۶ مجموعه کتاب و ژورنال دانشگاهی دیگر از جمله الگوهای جدید ژورنال مطالعات زنان اروپا، ( GLQ ژورنال مطالعات همجنسگرایان) و گرایشهای [[جنسی]] است.<ref>[https://abadis.ir/fatofa/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ ((سارا احمد))،آباندیس]</ref>
| | === عشقِ توجیهگر === |
| | سارا احمد در تحلیل گفتمان گروههای نژادپرست آمریکایی، نشان میدهد که آنان از مفهوم «عشق» مانند عشق به ملت، خانوادۀ سفید یا آرمانهای نژادی بهعنوان ابزاری برای توجیه و طبیعیسازی نفرت خود استفاده میکنند. در این چارچوب، نفرت نه یک احساس منفی، بلکه پیامد «دفاع عاشقانه» از هویت و حریم تصور میشود. این گفتمان با تبدیل «دیگری» (غیرسفید، مهاجر، غیرهمجنسگرا) به تهدیدی علیه «عشق ملی»، خشونت علیه آنان را ضروری و مشروع جلوه میدهد. احمد تأکید میکند که این بازتعریف، سیاست نفرت را در پوششی جذاب و عاطفی میپیچد و از طریق ایجاد سوژهای «عاشق و قربانی»، پیوندی عمیق بین عشق به خود و نفرت از دیگری برقرار میسازد.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.]</ref> |
|
| |
|
| از سال 2016م به دلیل عدم رسیدگی به شکایت آزار [[جنسی]] از تمامی سمتهای خود ستعفا داد.او اگنون در روستایی کوچک در کمبریج شایر زندگی میکند.<ref>[https://www.saranahmed.com/bio-cv ((SARA AHMED))، وب لاگ شخصی سارا احمد]</ref>
| | === ساخت سوژه قربانی برای بسیج سیاسی === |
| | احمد با بررسی روایتهای گروههای نژادپرست، مکانیسم ساخت «سوژه قربانی سفیدپوست» را تحلیل میکند. در این روایت، سفیدپوستان نه بهعنوان گروه مسلط، بلکه بهعنوان قربانیان «جنایات» دیگران، «سرقت منابع» و «تهدید هویت» تصویر میشوند. این جایگاه قربانی، به آنان اجازه میدهد تا نفرت خود را واکنشی مشروع و دفاعی جلوه دهند. به گفتۀ احمد، این فرآیند با «بازنویسی تاریخ» همراه است؛ تاریخی که در آن نیروی کار و حضور دیگران نادیده گرفته میشود و سفیدپوستان بهعنوان «بنیانگذاران یکسرۀ سرزمین» بازنمایی میشوند.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.]</ref> |
|
| |
|
| ==شغل== | | === پیوند عواطف با بدن و نژاد === |
| سارا احمد از سال 1994 تا 2004 در مؤسسه مطالعات [[زنان]] در دانشگاه لنکستر مستقر بود و یکی از مدیران سابق آن است. او در سال 2004 به بخش رسانه و ارتباطات در کالج گلداسمیتز، دانشگاه لندن منصوب شد و مدیر افتتاحیه مرکز تحقیقات فمینیستی آن بود، که برای تثبیت تاریخچه فمینیستی گلداسمیت و کمک به شکلدهی آن تأسیس شده بود. در بهار 2009 احمد کرسی لوری نیوجرسی در مطالعات زنان در دانشگاه راتگرز بود و در لنت 2013 استاد دایان میدلبروک و کارل جراسی در مطالعات جنسیتی در دانشگاه کمبریج بود و در آنجا تحقیقاتی را در مورد "زنان اراده: فمینیسم و تاریخچه اراده" انجام داد. در سال 2015 او سخنران اصلی کنفرانس سالانه انجمن ملی مطالعات زنان بود. در سال 2016 احمد در اعتراض به آزار [[جنسی]] دانشجویان توسط کارکنان آنجا از سمت خود در Goldsmiths استعفا داد. او اشاره کرده است که به عنوان یک محقق مستقل به کار خود ادامه خواهد داد. <ref>[https://fa.tr2tr.wiki/wiki/Sara_Ahmed ((سارا احمد)) در ویکی پدیا]</ref>
| | از نگاه احمد، نفرت در گفتمان نژادپرستانه صرفاً یک احساس مجرد نیست، بلکه در «اقتصاد عاطفی» خاصی سازمان مییابد که با بدن، نژاد و فضای فیزیکی پیوند خورده است. عواطفی چون خشم، ترس و بیزاری در مواجهه با «دیگری» به نشانهای از «عشق به خود و همنژادان» تبدیل میشوند. این پیوند عاطفی، نفرت را به عاملی برای انسجام گروهی بدل میکند. احمد نشان میدهد که در این گفتمان، بدنهای دیگری بهمثابه منابع آلودگی و تهدید برای «پاکی نژادی» بازنمایی میشوند و از این طریق، خشونت علیه آنان عاطفهای و اخلاقی جلوه داده میشود.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.]</ref> |
|
| |
|
| مقاله خوشیکُشهای فمینیستی (و سایر سوژههای خودرأی) که ویژگی خوشیکُش فمینیستی را دارای پتانسیل سیاسی میداند در سال ۲۰۱۰ منتشر شد و با استقبال بسیاری مواجه گشت. وی از آن زمان به بعد وبلاگی در زمینه خوشیکشهای فمینیستی دارد و در پان مینویسد. پروژهای که او همچنان به روز رسانی میکند.<ref>[https://fa.tr2tr.wiki/wiki/Sara_Ahmed ((سارا احمد)) در ویکی پدیا]</ref>
| | === نوستالژی ملی === |
| | احمد استدلال میکند که «عشق ملی» در گفتمان نژادپرستانه اغلب بهشکل نوستالژی برای گذشتهای آرمانی و اتوپیایی برای آینده بازنمایی میشود. این عشق، به «ابژهای گمشده» (ملت ناب و قدرتمند گذشته) معطوف است و شکست در تحقق آن، نه بهدلیل ساختارهای قدرت، بلکه به حضور «دیگری» نسبت داده میشود. بنابراین، ناکامی در بازگشت به آن اتوپیا، خود به عاملی برای تداوم سرمایهگذاری عاطفی و سیاسی در گفتمان نفرت تبدیل میشود. به بیان احمد، این تعلیق دائمی «بازگشت آرمانی»، جامعه را در چرخهای از امید و خشم نژادی نگه میدارد.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.]</ref> |
|
| |
|
| ==دیدگاه== | | === کنترل روابط جنسی و عاطفی === |
| | | در تحلیل احمد، گفتمان نژادپرستانهای که ملت را به مثابه «بدنی زنانه» تصور میکند، روابط عاطفی و جنسی را به عرصهای برای حفاظت از «پاکی نژادی» تبدیل مینماید. زنان سفید در این روایت، «حاملان میراث نژادی» دانسته میشوند و انتخابهای عاطفی/جنسی آنان به نشانهای از وفاداری یا خیانت به نژاد تعبیر میشود. احمد با اشاره به مورد پرنسس دایانا نشان میدهد که روابط بیننژادی به منزلۀ «آلودهسازی خون نژاد» و خیانت به آرمان ملی محکوم میشود. این کنترل بدن زنان، در واقع سازوکاری برای بازتولید مرزهای نژادی و طبیعیسازی نفرت است.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ «فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر.]</ref> |
| ===خوشیکشی===
| |
| احمد را بیشتر با ایدهی فمینیست «ضدحال» یا «خوشیکش» میشناسند و این ایده در بیشتر آثار او نقش محوری دارد.<ref>[https://meidaan.com/archive/56564 ((کتاب زندگی کردن مثل یک فمنیست))، سایت میدان]</ref> سارا احمد مطرح میکند با وجود این که در بیشتر تاریخ «فلسفه اخلاق» از ارسطو گرفته تا جان استوارت میل، «شادی را هدف غایی امیال ما» تعریف کردهاند، اما «اما امروزِ میل فلسفی دیرینه برای شادی و مفهوم شادی به منظور توجیه سرکوب و الگوسازی مجدد هنجارهای اجتماعی و خوبیهای بشری بهکاربرده میشود». دغدغه احمد «چیستی» شادی نیست بلکه انواع کارکردهای فرهنگی، پدیدارشناسی و سیاسی آن است. او این مفهوم را بهصورت تاریخی نشان میدهد و با توجه به «چرخش شادی» در فرهنگ عامه و در علم، استدلال میکند که «با یافتن شادی در موقعیتهای معین، علم شادی آن موقعیتها را خوب یا آنچه باید خوب تلقی شود، میداند»- یا آنها را «اهداف شادی» دانسته که ما را هدایت کرده یا مجبورمان میکند تا بهمنظور ایجاد ارزش تأثیرگذار مثبت جمعی بهعنوان خوبی اجتماعی، به سمت آنها حرکت کنیم».<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sara_Ahmed ((Sara Ahmed))، در ویکی پدیا انگلیسی]</ref>
| |
| | |
| از نظر سارا احمد سوژهٔ غربی به درون فرهنگهای متفاوت سفر میکند، اما این سفر فقط برای تشدید حاشیهنشینی «دیگران» و محوریت قرار دادن هنجار غربی است.<ref>[https://roshanfekr.org/2016/12/16/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%B4%D9%82-%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF/ ((فاشیسم-یا-همان-عشق-سارا-احمد))، روشنگران فکر]</ref>
| |
| | |
| سارا احمد معتقد است «فمینیسم باید زبانی پیدا کند که به آن اجازه دهد بدنها، فضاها و تاریخهایی را که به اشکال متعددی تعین یافتهاند و زبان آنها را به خود اختصاص میدهند و تصرف میکنند بفهمد و به آنها پاسخ دهد. فمینیسم باید از بازنمایی خود به عنوان یک برنامه و داشتن موضوعی که همیشه میتوان آن را به شکلی موفقیتآمیز به هدف و برآیندی نهایی تبدیل کرد سرباز بزند. به نفع فمینیسم است که هدف خود را تثبیت نکند، زیرا به این شیوه میتواند با جهان پیرامون همخوانی بیشتری داشته باشد.<ref>[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A7_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF ((سارا احمد))در ویکی پدیا] </ref>
| |
| | |
| ===متقاطع بودن ===
| |
| متقابل بودن برای فمینیسم سارا احمد ضروری است. او بیان میکند که «تقاطعپذیری نقطه شروعی است، نقطهای که اگر میخواهیم توضیحی درباره نحوه عملکرد قدرت ارائه دهیم، باید از آن پیش برویم». او بیان میکند که اگر هدف ما پایان دادن به تبعیض جنسیتی و غیره است، باید به چیزهای دیگری نیز توجه کنیم، مانند نژادپرستی و قدرت استعماری که جامعه کنونی ما را شکل دادهاست. از نظر احمد، تقاطع این است که چگونه ما "نقطهای را از چگونگی به وجود آمدن خود مشخص میکنیم". "چگونه می توانیم تقاطعها را تجربه کنیم"، اگرچه می تواند "ناامیدکننده، طاقت فرسا، دردناک" باشد.
| |
| | |
| تلاقی برای احمد مهم است، زیرا فمینیسم و احساس خود او را تعریف میکند: «من یک لحظه لزبین نیستم و لحظهای رنگین پوست و لحظهای فمینیست هستم. من در هر لحظه همه اینها هستم. و فمینیسم رنگی لزبین همه اینها را با اصرار و با اصرار به وجود میآورد».<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sara_Ahmed ((Sara Ahmed))، در ویکی پدیا انگلسی]</ref>
| |
| | |
| ===تنوع کار===
| |
| تنوع کار یکی از بحثهای رایج سارا احمد است. این مفهوم که در بسیاری از آثار او، از جمله در کتابهای «فمینیست زیستن» و «در مورد به حساب آمدن» آمده است، مفهومی است که معنای فمینیست زیستن به طور روزانه در سازمانها را برای ما ملموس میکند. از نظر احمد، تنوع کار عبارت است از «یادگیری فنون قدرت برای تلاش در جهت تغییر هنجارهای سازمانی یا تلاش برای قرار گرفتن در جهانی که با وجود ما انطباق ندارد». تنوع کار فقط یک کنش نیست. بلکه کنشی در جهت تلاش برای تغییر یک سازمان و همچنین، کنشی برای بودن در یک سازمان محسوب می شود، در زمانی که آن سازمان برای ما در نظر گرفته نشده است. وی از تجربیات خود به عنوان یک [[زن]] رنگین پوست دانشگاهی و نیز از آثار دیگران، از جمله چاندرا تالپاد موهانتی ، ام. ژاکی الکساندر و هایدی میرزا در این زمینه استفاده می کند.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sara_Ahmed ((Sara Ahmed))، در ویکی پدیا انگلسی]</ref>
| |
| | |
| ===فمینیسم رنگی لزبین===
| |
| از نظر احمد، فمینیسم رنگین پوست لزبین "مبارزه برای جمع کردن دوباره خودمان است، زیرا در پناهگاههای لزبینها نیز وجود ما همیشه جای نداشت." او از کارهای دیگر فمینیستهای رنگین پوست لزبین، مانند چری موراگا ، گلوریا آنزالدوآ ، و آدر لرد استفاده می کند. احمد متن های این [[زنان]] و بسیاری دیگر مانند آنها را «راه نجات» می داند.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sara_Ahmed ((Sara Ahmed))، در ویکی پدیا انگلسی]</ref>
| |
| | |
| ===فمینیسم Killjoy ===
| |
| از نظر احمد، تمرین فمینیسم جزء لاینفک تجسم زندگی فمینیستی است. اصول زندگی و تمرین زندگی را از طریق یک فلسفه فمینیستی روشن می کند- در عین حال فضایی را برای به اشتراک گذاشتن اینکه چگونه این تجسمها باعث ایجاد تنش در تجارب زندگی تحت سیستمهای مردسالاری و ستم می شوند، ایجاد می کند.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Sara_Ahmed ((Sara Ahmed))، در ویکی پدیا انگلسی]</ref>
| |
| | |
| ===تأثیر و پدیدارشناسی ===
| |
| کار سارا احمد عمیقاً هم به تجزیه و تحلیل تجربه زیسته و هم به تحلیل عاطفه یا عاطفه علاقه دارد. او اغلب ساختارهای عاطفه را به عنوان پدیدههای اجتماعی تحلیل میکند که شیوه زندگی ما را دیکته میکنند. برای مثال، در «وعده خوشبختی»، او روشی را بررسی میکند که شادی بهعنوان «فشار اجتماعی» عمل میکند تا افراد را به سمت تجارب، اشیاء و رفتارهای خاص سوق دهد یا از آنها دور کند. این با مطالعه او در مورد دگربابی در "اشیاء شاد" تلاقی می کند، جایی که او تجربه یک جوان عجیب و غریب را در یک میز شام خانوادگی توصیف میکند که توسط عکس های اجدادی خانوادههای هستهای دگرجنسگرا نادیده گرفته می شود.<ref>[https://fa.tr2tr.wiki/wiki/Sara_Ahmed سارا احمد]</ref>
| |
|
| |
|
| ==آثار== | | ==آثار== |
| خط ۶۵: |
خط ۴۶: |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| ==منابع== | | ==منابع== |
| | *«فاشیسم یا همان عشق/ سارا احمد»، وبسایت مجلۀ روشنفکر، تاریخ درج مطلب: 16 دسامبر 2016م. |
| | *«نقد فمینیستی در راستای خوشیکشی»، وبسایت cahiersdufeminisme، تاریخ بازدید: 14 بهمن 1404ش. |
| *((سارا احمد))،در ویکی پدیا، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 | | *((سارا احمد))،در ویکی پدیا، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 |
| *((SARA AHMED))، وب لاگ شخصی، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 | | *((SARA AHMED))، وب لاگ شخصی، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 |
| *((Sara Ahmed))، در ویکی پدی انگلیسی، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 | | *((Sara Ahmed))، در ویکی پدی انگلیسی، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 |
| *احمدی، عاطفه، ((زندگی کردن مثل یک فمنیست))، سایت میدان، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1397ش، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 | | *احمدی، عاطفه، ((زندگی کردن مثل یک فمنیست))، سایت میدان، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1397ش، تاریخ بازدید: 20 مهر 1401 |