شرم: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۳۳: / خط ۳۳: @@
 # شرم زمانی در انسان برانگیخته می‌شود که نظارت یک‌ناظری برخوردار از احترام توسط وی درک شود.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص51-56.</ref>
 # انسان در صورت ناسازگاری میان خواست و مصلحت خود، زمانی می‌تواند در ایجاد یک‌سبک زندگی مطلوب موفق باشد که به اقتضای شرم، خواسته‌های نفسانی شامل گرایش یا گریز نفس را بر طبق مصلحت خود مهار کند.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص31.</ref>
+== شرم اخلاقی و شرم حقوقی ==
+شرم را از جهت ارتباط آن با رفتارهای ناشایست اخلاقی یا رفتار های مجرمانه، می توان به شرم اخلاقی و شرم حقوقی دسته بندی کرد که این دو مفهوم در چند مورد باهم تفاوت دارند:
+# از نظر زمان شرمساری: زمان بروز شرم حقوقی، بعد از ارتکاب رفتار مجرمانه است؛ اما شرم اخلاقی، هم پیش از عمل غیر اخلاقی و هم پس از آن ظاهر می‌شود.
+# از نظر مطلوبیت شرم: از میان دو نوع شرم بدنام کننده و بازپذیرنده، برخی از جرم شناسان، فقط شرم بازپذیرنده را مطلوب و شرم بدنام کننده را مطرود می دانند؛ اما از نظر آموزه های اخلاقی، هرکدام از دو نوع شرم اعم از بدنام کننده و باز پذیرنده به دلیل پیامدهای مؤثر آن در جای خود مفید اند و چه بسا شرم بدنام کننده، تأثیری بهتر در پیشگیری خصوصی افراد از ارتکاب رفتارهای ناشایست دارد.
+# از جهت مخاطبین شرم: مخاطب مستقیم شرم در جرم شناسی، تنها بزهکاران است؛ اما مخاطب شرم و جنبۀ اصلاحی آن در آموزه های اسلامی، گسترده بوده و تمام افراد جامعه اعم از بزهکاران و غیر آنان را شامل می شود.
+# از جهت ناظران عمل شرم آور: در شرم حقوقی، ناظران سرزنش کننده، تنها افراد جامعه و وجدان اخلاقی افراد بزهکار است اما در آموزه های اخلاقی، خدا، ملائکه و اولیاء نیز  از ناظران به شمار می آیند.
+# از نظر قلمرو شرم: در شرم حقوقی، انسان تنها از ارتکاب رفتار بزهکارانۀ خود شرمسار می شود؛ اما بنا بر آموزه های اخلاقی، آدمی باید از هر نوع اعمال ناشایست شرم کند؛ حتی اگر گناه نباشد و بدین جهت، دامنۀ شرم اخلاقی وسیع تر است.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص132-133]</ref>
 == نسبت شرم و گناه ==