مطالبهگری: تفاوت میان نسخهها
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
== اهداف مطالبه گری == | == اهداف مطالبه گری == | ||
اهداف مطالبهگری ناظر بر پیگیری آگاهانه و مسالمتآمیز حقوق فردی و جمعی در چارچوب قانون و منافع عمومی است. مهمترین هدف مطالبهگری، افزایش پاسخگویی نهادهای مسئول و جلوگیری از بیعدالتی، فساد و تبعیض در ساختارهای اجتماعی و حکمرانی است. مطالبهگری همچنین به تقویت مشارکت اجتماعی، ارتقای آگاهی عمومی و تبدیل مطالبات پراکنده به خواستههای شفاف و قابل پیگیری کمک میکند. از دیگر اهداف آن میتوان به اصلاح سیاستها و رویههای نادرست، بهبود کیفیت تصمیمگیریها و ایجاد پل ارتباطی میان مردم و مسئولان اشاره کرد. در این معنا، مطالبهگری ابزاری برای تحقق توسعه اجتماعی و حفظ حقوق شهروندی به شمار میرود.<ref>[https://samanjavanan.ir/%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d9%87-%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%da%86%d9%87-%d8%a7%d9%87%d8%af%d8%a7%d9%81%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%9f/ چیتسازان، «مطالبه گری چیست و چه اهدافی دارد؟»، وبسایت سمن جوانان.]</ref> | اهداف مطالبهگری ناظر بر پیگیری آگاهانه و مسالمتآمیز حقوق فردی و جمعی در چارچوب قانون و منافع عمومی است. مهمترین هدف مطالبهگری، افزایش پاسخگویی نهادهای مسئول و جلوگیری از بیعدالتی، فساد و تبعیض در ساختارهای اجتماعی و حکمرانی است. مطالبهگری همچنین به تقویت مشارکت اجتماعی، ارتقای آگاهی عمومی و تبدیل مطالبات پراکنده به خواستههای شفاف و قابل پیگیری کمک میکند. از دیگر اهداف آن میتوان به اصلاح سیاستها و رویههای نادرست، بهبود کیفیت تصمیمگیریها و ایجاد پل ارتباطی میان مردم و مسئولان اشاره کرد. در این معنا، مطالبهگری ابزاری برای تحقق توسعه اجتماعی و حفظ حقوق شهروندی به شمار میرود.<ref>[https://samanjavanan.ir/%d9%85%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8%d9%87-%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%da%86%d9%87-%d8%a7%d9%87%d8%af%d8%a7%d9%81%db%8c-%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%9f/ چیتسازان، «مطالبه گری چیست و چه اهدافی دارد؟»، وبسایت سمن جوانان.]</ref> | ||
== مبانی مطالبه گری == | |||
=== مبانی دینی === | |||
مبانی دینی مطالبهگری در اندیشه اسلامی بر اصولی چون امر به معروف و نهی از منکر، عدالتخواهی، مسئولیتپذیری اجتماعی و نظارت عمومی استوار است. از منظر آموزههای دینی، انسان مؤمن نسبت به سرنوشت جامعه بیتفاوت نیست و وظیفه دارد در برابر ظلم، فساد و تضییع حقوق عمومی واکنش آگاهانه و اصلاحگرانه نشان دهد. قرآن کریم و سیره پیامبر اسلام(ص) و ائمه(ع)، بر لزوم مطالبه حق، نصیحت حاکمان و دفاع از مظلوم تأکید دارند. در این چارچوب، مطالبهگری نه کنشی صرفاً سیاسی، بلکه تکلیفی اخلاقی و اجتماعی تلقی میشود که هدف آن اصلاح امور، تحقق عدالت و حفظ کرامت انسانی در جامعه اسلامی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/105956/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%88%D8%A8?rcids=80368,99556,105792,98379 «مبانی دینی مطالبه گری مطلوب»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> | |||
=== مبانی قانونی مطالبه گری (همچنین بسترهای قانونی) === | |||
نسخهٔ ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۱۷
مطالبهگری؛
مفهومشناسی مطالبه گری
مطالبهگری در لغت به معنای خواستن چیزی یا حق خود از کسی آمده[۱] و در اصطلاح به معنای تلاش جمعی برای بهبود وضعیت جامعه است. این مفهوم زمانی شکل میگیرد که یک دغدغه از حالت فردی خارج شده و با حمایت گروهی از مردم، به یک خواسته عمومی تبدیل شود.[۲] در دنیای امروز، این کنشگری به عنوان راهی برای دستیابی به رفاه و عدالت اجتماعی شناخته میشود.[۳]
تاریخچه مطالبه گری
ریشههای نظارت مردم بر حکومت و شکلگیری جامعه مدنی به دوران یونان باستان و روم باستان بازمیگردد، اما مفهوم مدرن آن همگام با تحولات اندیشه در قرن هجدهم میلادی و شکلگیری مفاهیمی مانند حقوق بشر و دموکراسی پررنگ شد.[۴]
در تاریخ معاصر ایران، ردپای مطالبهگری اجتماعی را میتوان در دوران مشروطه مشاهده کرد؛ زمانی که زنان و اصناف با نوشتن عریضه و بیان خواستههای خود در مطبوعات، برای دستیابی به حقوق اجتماعی، عدالت و برابری تلاش میکردند.[۵] در دهههای اخیر، با گسترش رسانهها و جریان آزاد اطلاعات، تعامل بین مردم و حکومتها افزایش یافته و جامعهشناسی به عنوان دانشی برای بررسی این مطالبات مطرح شده است.[۶]
اهداف مطالبه گری
اهداف مطالبهگری ناظر بر پیگیری آگاهانه و مسالمتآمیز حقوق فردی و جمعی در چارچوب قانون و منافع عمومی است. مهمترین هدف مطالبهگری، افزایش پاسخگویی نهادهای مسئول و جلوگیری از بیعدالتی، فساد و تبعیض در ساختارهای اجتماعی و حکمرانی است. مطالبهگری همچنین به تقویت مشارکت اجتماعی، ارتقای آگاهی عمومی و تبدیل مطالبات پراکنده به خواستههای شفاف و قابل پیگیری کمک میکند. از دیگر اهداف آن میتوان به اصلاح سیاستها و رویههای نادرست، بهبود کیفیت تصمیمگیریها و ایجاد پل ارتباطی میان مردم و مسئولان اشاره کرد. در این معنا، مطالبهگری ابزاری برای تحقق توسعه اجتماعی و حفظ حقوق شهروندی به شمار میرود.[۷]
مبانی مطالبه گری
مبانی دینی
مبانی دینی مطالبهگری در اندیشه اسلامی بر اصولی چون امر به معروف و نهی از منکر، عدالتخواهی، مسئولیتپذیری اجتماعی و نظارت عمومی استوار است. از منظر آموزههای دینی، انسان مؤمن نسبت به سرنوشت جامعه بیتفاوت نیست و وظیفه دارد در برابر ظلم، فساد و تضییع حقوق عمومی واکنش آگاهانه و اصلاحگرانه نشان دهد. قرآن کریم و سیره پیامبر اسلام(ص) و ائمه(ع)، بر لزوم مطالبه حق، نصیحت حاکمان و دفاع از مظلوم تأکید دارند. در این چارچوب، مطالبهگری نه کنشی صرفاً سیاسی، بلکه تکلیفی اخلاقی و اجتماعی تلقی میشود که هدف آن اصلاح امور، تحقق عدالت و حفظ کرامت انسانی در جامعه اسلامی است.[۸]
مبانی قانونی مطالبه گری (همچنین بسترهای قانونی)
انواع مطالبهگری
ابزارهای مطالبه گری
الزامات مطالبهگری
فواید مطالبه گری
تفاوت مطالبه گری و اغتشاش
تفاوت انتقادگری با مطالبه گری
نقش حاکمیت در برابر مطالبه گری اجتماعی
چالش های مطالبه گری (چالش های حقوقی و امنیتی)
مطالبه گری در ایران
نمونه های موفق مطالبه گری
پانویس
- ↑ دهخدا، لغتامه، ذیل واژه مطالبه.
- ↑ خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص 433.
- ↑ خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص 442.
- ↑ سردارنیا، «نگاه انتقادی و کاربردی به جامعۀ مدنی و مسئلۀ شفافیت و فساد اقتصادی در ایران»، ص124-125.
- ↑ خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص ۴۳۵.
- ↑ خلیلی، «واکاوی ارتباط مطالبهگری اجتماعی با پیشرفت اجتماعی»، ۱۴۰۳ش، ص 427.
- ↑ چیتسازان، «مطالبه گری چیست و چه اهدافی دارد؟»، وبسایت سمن جوانان.
- ↑ «مبانی دینی مطالبه گری مطلوب»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.