رزماری تانگ

رزماری تانگ؛ فمینیست آمریکایی و نویسندۀ اندیشۀ فمینیستی.

رزماری تانگ، فیلسوف فمینیست آمریکایی و استاد بازنشستۀ اخلاق مراقبت‌های سلامت در دانشگاه کارولینای شمالی است. او بیش‌تر به‌عنوان نویسندۀ کتاب «اندیشۀ فمینیستی: درآمدی جامع‌تر» شناخته می‌شود که مروری بر مکاتب اصلی نظریۀ فمینیستی ارائه می‌دهد. حوزۀ تحقیقاتی او متمرکز بر مسائل اخلاقی در مراقبت‌های بلندمدت، بهبود شناختی و ژنتیک است. تانگ به‌ویژه برای مشارکت‌هایش در اخلاق زیستی، فناوری‌های ژنتیکی و باروری و تحلیل پیامدهای نقش مراقبتی زنان شناخته شده‌ است.

زندگی‌نامه

رزماری تانگ در ۱۹۴۹م در شهر شیکاگو متولد شد. پدربزرگ پدری او مهاجری اهل چک بود. تانگ در مقطع کارشناسی، مطالعات مذهبی و آلمانی را در کالج مری گرو (Mary Grove) تحصیل کرد. سپس، با رساله‌ای درباره فیلسوف آلمانی ویلهلم دیلتای (Wilhelm Dilthey)، کارشناسی ارشد خود را در رشتۀ فلسفه از دانشگاه کاتولیک (Catholic University) دریافت کرد. دورۀ دکتری خود را در دانشگاه تمپل (Temple) گذراند و عنوان رساله دکتری او «به سوی بازسازی منطقی حقوق کیفری انگلیسی-آمریکایی: دفاع از عدم صلاحیت عقلانی مجانین» است. تانگ به‌عنوان استاد برجستۀ اخلاق مراقبت‌های بهداشتی در دانشکدۀ فلسفه دانشگاه کارولینای شمالی، شارلوت، در آمریکا فعالیت کرده است. موضوعات پژوهشی مورد علاقه او در حال‌حاضر بر اخلاق زیستی، اخلاق مراقبت‌های بهداشتی، ژنتیک و فناوری‌های باروری متمرکز است.

دیدگاه‌‌های رزماری تانگ

دیدگاه دربارهٔ جریان‌های مختلف فمینیسم

نویسندگان در تحلیل کتاب «نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی» اثر رزماری تانگ، دیدگاه اصلی او را ارائه‌ای نظام‌مند و تحلیلی از جریان‌های گوناگون فمینیستی می‌دانند. تانگ در این اثر به جای دفاع از یک مکتب خاص، با رویکردی آموزشی و تطبیقی، نقشه‌ای جامع از سیر تکامل نظریه‌های فمینیستی ترسیم می‌کند. او هر مکتب فکری را در بستر تاریخی و نظری خود معرفی کرده و اصول، ادعاها و هدف‌های هر یک را با زبانی روشن و ساختاریافته شرح می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های بارز رویکرد تانگ، تحلیل متوازن و عاری از جانبداری افراطی است؛ او برای هر نظریه، هم نقاط قوت و هم نقدهای وارد شده را از درون جنبش فمینیستی و از منظر مکاتب رقیب بررسی می‌کند. این امر به خواننده امکان می‌دهد تا درکی مقایسه‌ای و عمیق از پاسخ‌های ممکن به مسئله ستم بر زنان پیدا کند. تأکید دیگر تانگ، بر تعامل، گفت‌وگو و حتی تلفیق بین مکاتب است؛ برای مثال او نشان می‌دهد که چگونه فمینیسم سوسیالیستی از ترکیب تحلیل‌های طبقاتی مارکسیستی و نقدهای رادیکال از پدرسالاری شکل گرفته تا همزمان به ستم اقتصادی و جنسیتی بپردازد.

تانگ فمینیسم را به‌عنوان یک پروژه فکری پویا، چندصدایی و در حال تکامل معرفی می‌کند که در پی پاسخگویی به پیچیدگی‌های چندلایۀ ستم بر زنان در عرصه‌های زیستی، روانی، اقتصادی، اجتماعی و نمادین است. از این منظر، کتاب او هم یک درآمد جامع آموزشی و هم چهارچوبی برای اندیشیدن انتقادی درباره آینده جنبش زنان ارائه می‌دهد.

رزماری تانگ در پایان کتاب خود، پس از بررسی مکاتب فمینیستی، هدف اثر را تنها روشن‌سازی چشم‌اندازهای اصلی این اندیشه می‌داند و از ارزیابی قطعی و ترجیح یک دیدگاه بر دیگران خودداری می‌کند. با این حال، او شخصاً به دو توصیف گرایش دارد: توصیف فمینیست‌های پسامدرن از موقعیت حاشیه‌ای کنونی زنان و توصیف فمینیست‌های سوسیالیست از امکان مرکزیت یافتن آنان. علت این گرایش به فمینیسم سوسیالیستی، تمایل به تلفیق علل مختلف ستم بر زنان و پوشش نارسایی‌های تحلیلی هر گرایش به‌طور جداگانه عنوان شده است.

دیدگاه دربارۀ اخلاق

در حیطه اخلاق، تانگ فمینیست‌ها را به دو دسته کلیدی تقسیم می‌کند: مراقبت‌محور، که بر ارزش‌های خاص زنانه مانند مراقبت و عاطفه تأکید دارد و خواهان محوریت آن در اخلاق است و جایگاه‌محور، که بر اصلاح ساختارها و نهادهای نابرابر اجتماعی متمرکز است. تانگ با ترکیب این دو دیدگاه، اخلاق زیستی فمینیستی را طرح می‌کند که به بازبینی مسائل اخلاقی در حوزه‌های زیستی مانند بارداری، سقط جنین و سلامت زنان با توجه به تجربیات و نیازهای خاص زنان می‌پردازد. به باور او، فلسفۀ اخلاق فمینیستی، تلاشی برای بازنگری در سنت اخلاقی غرب است که تجربه‌های اخلاقی زنان را نادیده گرفته است.

آثار

رزماربی تانگ حدود 30 جلد کتاب و بیش از صد مقاله به ‌شکل مستقل یا با همکاری دیگران نوشته است. در میان آنها کتاب «نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی» از اصلی‌ترین کتاب‌های او محسوب می‌شود. انتشارات راوتلج در آمریکا آخرین ویراست این کتاب را در ۲۰۱۸م منتشر کرده است. انتشارات ققنوس نیز از رزماری تانگ به‌همراه نانسی ویلیامز و آن دانچین کتاب دیگری را با عنوان «اخلاق زنانه‌نگر» با ترجمۀ مریم خدادادی در ۱۳۹۵م منتشر کرده است.

منابع

• بستان (نجفی)، حسين، نابرابری و ستم جنسی از دیدگاه اسلام و فمینیسم، مجلۀ حوراء، شماره 6، 1383ش.
• تانگ، رزماری، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نی، 1387ش.
• «درآمدی جامع بر نظریه های فمینیستی»، وب‌سایت انسان شناسی و فزهنگ، تاریخ بازدید: 14 بهمن 1404ش.
• غزالی‌فر، علی، «اخلاق متفاوت فمنیست‌ها»، وب‌سایت جامعۀ خبری الف، تاریخ درج مطلب: 6 شهریور 1496ش.
• کشاورز، خدیجه، «خوانش انتقادی کتاب نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه‌های فمینیستی»،مجلۀ پژوهشنامۀ‌انتقادی‌ متون‌ و‌ برنامه‌های‌علوم‌انسانی‌، سال 22 شمارۀ 1، 1401ش.