بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''ژولیا کریستِوا؛'''}} منتقد ادبی، روانکاو، فمینیست و رماننویس بلغاری-فرانسوی. | {{درشت|'''ژولیا کریستِوا؛'''}} منتقد ادبی، روانکاو، فمینیست و رماننویس بلغاری-فرانسوی. | ||
ژولیا کریستوا، زبانشناس، روانکاو، منتقد ادبی و رماننویس بلغاریالاصل فرانسوی است که از چهرههای اثرگذار اندیشهٔ پساساختارگرا و فمینیسم معاصر بهشمار میرود. آثار او با تمرکز بر زبان، بدن، روانکاوی و هویت، به نقد زبانشناسی سنتی و دوگانگیهایی چون زن/مرد و تن/فرهنگ پرداخته است. اندیشههای کریستوا، بهویژه در پیوند با فمینیسم و | ژولیا کریستوا، زبانشناس، روانکاو، منتقد ادبی و رماننویس بلغاریالاصل فرانسوی است که از چهرههای اثرگذار اندیشهٔ پساساختارگرا و فمینیسم معاصر بهشمار میرود. آثار او با تمرکز بر زبان، بدن، روانکاوی و هویت، به نقد زبانشناسی سنتی و دوگانگیهایی چون زن/مرد و تن/فرهنگ پرداخته است. اندیشههای کریستوا، بهویژه در پیوند با فمینیسم و مادری تأثیر گستردهای بر مطالعات ادبی، نظریهٔ اجتماعی و روانکاوی گذاشته و در عین حال با نقدهای فلسفی، اخلاقی و زیستی مواجه بوده است. | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
ژولیا کریستوا در ۱۹۴۱م در بلغارستان متولد شد. او ابتدا زیر نظر راهبههای فرانسوی آموزش دید و سپس در رشتهٔ ادبیات تحصیل کرد و به روزنامهنگاری پرداخت. در ۱۹۶۶م برای ادامهٔ تحصیل به پاریس مهاجرت کرد و نزد | ژولیا کریستوا در ۱۹۴۱م در بلغارستان متولد شد. او ابتدا زیر نظر راهبههای فرانسوی آموزش دید و سپس در رشتهٔ ادبیات تحصیل کرد و به روزنامهنگاری پرداخت. در ۱۹۶۶م برای ادامهٔ تحصیل به پاریس [[مهاجرت]] کرد و نزد اساتیدی مانند رولان بارت به تحصیل پرداخت. وی دکترای خود را در ادبیات فرانسوی گرفت و در مجلهٔ تل کل مشغول به کار شد. کریستوا همزمان به تحصیل [[روانکاوی]] پرداخت و در ۱۹۷۹م دورهٔ آموزشی آن را به پایان رساند. او همچنین بهعنوان استاد زبانشناسی در دانشگاه پاریس و استاد مدعو در دانشگاه کلمبیا تدریس کرده و علاوه بر فعالیتهای آکادمیک و نظریهپردازی، رماننویس نیز است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/713286 اُلیور، «ستمی که بر زنان رفته است»، وبسایت راسخون.]</ref> | ||
== دیدگاههای کریستوا == | == دیدگاههای کریستوا == | ||
=== نقد زبانشناسی سنتی و نظریه امر نمادین و امر نشانهای === | === نقد زبانشناسی سنتی و نظریه امر نمادین و امر نشانهای === | ||
دیدگاه ژولیا کریستوا در کتاب انقلاب در زبان شاعرانه مبتنی بر نقد فلسفه و زبانشناسی سنتی است که زبان را صرفاً ابزاری ایستا برای انتقال معنا میدانند. او با تحلیل آثار ادبی آوانگارد نشان میدهد که انقلاب در زبان شاعرانه باعث شکستن تصورات ثابت از معنای متن میشود. از نگاه کریستوا، معنا تنها از طریق دلالت صریح ساخته نمیشود، بلکه عناصر عاطفی، شاعرانه و رانههای جسمانی نیز در شکلگیری آن نقش اساسی دارند. او مفهوم فرایند دلالتی پویا را مطرح میکند که در آن رانههای جسمانی از طریق زبان تخلیه میشوند و زبان را با بدن و سوژه درهم میتنند. این رویکرد، دو وجه نمادین (کارکرد ارتباطی ساختاریافته زبان) و نشانهای (جلوههای عاطفی و زیستی پیشازبانی) را در زبان مؤثر میداند. کریستوا با این چارچوب، هم گفتمان مسلط فلسفی-زبانشناسی را به چالش میکشد و هم توانایی هنر و روانکاوی را در بازگرداندن ابعاد حیاتی و انقلابی به زبان برجسته میسازد.<ref>[https://kj.sbu.ac.ir/article_97602_9f926998e3db438f7a647cce64ddbfb9.pdf فیروزی و اکبری، «فهوم معناکاوی در اندیشۀ ژولیا کریستوا»، 1391ش، ص114-119.]</ref> | دیدگاه ژولیا کریستوا در کتاب انقلاب در زبان شاعرانه مبتنی بر نقد فلسفه و زبانشناسی سنتی است که زبان را صرفاً ابزاری ایستا برای انتقال معنا میدانند. او با تحلیل آثار ادبی آوانگارد نشان میدهد که انقلاب در زبان شاعرانه باعث شکستن تصورات ثابت از معنای متن میشود. از نگاه کریستوا، معنا تنها از طریق دلالت صریح ساخته نمیشود، بلکه عناصر عاطفی، شاعرانه و رانههای جسمانی نیز در شکلگیری آن نقش اساسی دارند. او مفهوم فرایند دلالتی پویا را مطرح میکند که در آن رانههای جسمانی از طریق زبان تخلیه میشوند و زبان را با بدن و سوژه درهم میتنند. این رویکرد، دو وجه نمادین (کارکرد ارتباطی ساختاریافته زبان) و نشانهای (جلوههای عاطفی و زیستی پیشازبانی) را در زبان مؤثر میداند. کریستوا با این چارچوب، هم گفتمان مسلط فلسفی-زبانشناسی را به چالش میکشد و هم توانایی هنر و روانکاوی را در بازگرداندن ابعاد حیاتی و انقلابی به زبان برجسته میسازد<ref group="دیدگاه">خیلی زا کلیدواژه های این بند برای عموم قابل استفاده نیست. مثل رانه های جسمانی، سوژه، گفتمان و .... </ref>.<ref>[https://kj.sbu.ac.ir/article_97602_9f926998e3db438f7a647cce64ddbfb9.pdf فیروزی و اکبری، «فهوم معناکاوی در اندیشۀ ژولیا کریستوا»، 1391ش، ص114-119.]</ref> | ||
=== نقد دوگانگی جنسیتی === | === نقد دوگانگی جنسیتی === | ||
