شریف عظیمی (بحث | مشارکت‌ها)
شریف عظیمی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۷۲: خط ۷۲:
شرم مثبت آثاری در پی دارد:   
شرم مثبت آثاری در پی دارد:   


شرم با توجه به زمان بروز آن در قبل یا بعد از عمل، دو أثر را می تواند بر جای بگذارد:  
# شرم به‌دلیل احترام به پیوند اجتماعی، سبب بقای جامعه، افزایش انسجام و ارتقای حس تعلق افراد به اجتماع شده و از احساس بی‌ارزشی اجتماعی در افراد جلوگیری می کند.
 
# شرم مرز بین امر خصوصی و امر عمومی را مشخص کرده و با بردن اعمال خصوصی به خلوت زندگی، در متمدن شدن انسان نقش دارد.
# پیشگیری قبل از عمل: شرم قبل از ارتکاب عمل، موجب پیشگیری از ارتکاب رفتارهای ناشایست می شود. انسان یا ناشی از شرم نفسانی، از ارتکاب اعمال ناشایست، در برابر دیدگان ناظر، خود داری و یا ناشی از شرم ایمانی به سبب ایمان به خداوند، از ارتکاب معاصی دوری می کند.
# شرم به‌دلیل تلازم آن با رعایت هنجارها، هم ابزار انتخاب در سیاست و هم به لحاظ فردی سبب مسئولیت پذیری انسان می شود و افراد جامعه و سیاستمداران را به پایبندی به آرمان‌ها و هنجارهای مطلوب جامعه ترغیب می کند.<ref>برگو، جوزف، شرم‌کاوی، رها ساختن خود، یافتن شعف و ساخت احساس ارزشمندی اصیل، ترجمۀ حامد حکیمی، ص45-49. تهران، آبرنگ نوین، چاپ چهارم، 1402ش.</ref>
# زمینه سازی برای اصلاح و ترمیم بعد از عمل: شرم بعد از عمل سبب می شود تا انسان، قبح رفتار ناشایست خود را درک کرده و زمینۀ توبه، اصلاح وترمیم اعتبار صدمه دیدۀ خود را فراهم کند.
# شرم از طریق نقض نکردن هنجارها موجب جلوگیری از ارزش زدایی در جامعه می شود.<ref>سهراب زاده، مهران و دیگران، فرهنگ نامۀ آسیب های اجتماعی، تهران، جامعه شناسان، 1389ش، ص43.</ref>
# شرم با توجه به زمان بروز آن در قبل یا بعد از عمل، دو أثر را می تواند بر جای بگذارد: یکم) پیشگیری قبل از عمل؛ شرم قبل از ارتکاب عمل، موجب پیشگیری از ارتکاب رفتارهای ناشایست می شود. انسان یا ناشی از شرم نفسانی، از ارتکاب اعمال ناشایست، در برابر دیدگان ناظر، خود داری و یا ناشی از شرم ایمانی به سبب ایمان به خداوند، از ارتکاب معاصی دوری می کند. دوم) زمینه سازی برای اصلاح و ترمیم بعد از عمل؛ شرم بعد از عمل سبب می شود تا انسان، قبح رفتار ناشایست خود را درک کرده و زمینۀ توبه، اصلاح وترمیم اعتبار صدمه دیدۀ خود را فراهم کند.


نظر به تأثیر شرم در پیشگیری یا اصلاح رفتار انسان، ارزشمندی آن نیز با توجه به قبل یا بعد از عمل فرق می کند. به خلاف شرم قبل از عمل که یک ارزش اخلاقی پایدار و مورد ستایش خردمندان به شمار می آید؛ اما شرم بعد از عمل، یک حالت انفعالی بوده و آثار آن زمانمند است که به تدریج رفع می شود و ارزشمندی آن صرفا از آن جهت است که فرد گناهکار یا بزهکار، از عمل ناپسند خود پشیمان بوده و قابلیت اصلاح را دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131]</ref>
نظر به تأثیر شرم در پیشگیری یا اصلاح رفتار انسان، ارزشمندی آن نیز با توجه به قبل یا بعد از عمل فرق می کند. به خلاف شرم قبل از عمل که یک ارزش اخلاقی پایدار و مورد ستایش خردمندان به شمار می آید؛ اما شرم بعد از عمل، یک حالت انفعالی بوده و آثار آن زمانمند است که به تدریج رفع می شود و ارزشمندی آن صرفا از آن جهت است که فرد گناهکار یا بزهکار، از عمل ناپسند خود پشیمان بوده و قابلیت اصلاح را دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131]</ref>


== چگونگی أثرگذاری شرم در پیشگیری از رفتارهای ناشایست ==
== چگونگی أثرگذاری شرم در پیشگیری از رفتارهای ناشایست ==
گفته شده است که پیوستگی، درگیر بودن، تعهد و اعتقاد، چهار عاملی است که موجب منع افراد از ارتکاب جرم می شود. شرم در سبک زندگی انسانی، سبب می شود تا انسان برای حفظ اعتبار و و ابستگی های اجتماعی خود و نیز دادن پاسخ مثبت به توقعات دیگران، از انجام رفتارهای نا هنجار، ضد اجتماعی و شرم آور خود داری کند و بدینسان، شرم موجب تقویت هر چهار عامل گردیده و نقش مکمّل را در پیشگیری از ارتکاب خطا ایفا می کند.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص134]</ref>  
گفته شده است که پیوستگی، درگیر بودن، تعهد و اعتقاد، چهار عاملی است که موجب منع افراد از ارتکاب جرم می شود. شرم در سبک زندگی انسانی، سبب می شود تا انسان برای حفظ اعتبار و و ابستگی های اجتماعی خود و نیز دادن پاسخ مثبت به توقعات دیگران، از انجام رفتارهای نا هنجار، ضد اجتماعی و شرم آور خود داری کند و بدینسان، شرم موجب تقویت هر چهار عامل گردیده و نقش مکمّل را در پیشگیری از ارتکاب خطا ایفا می کند.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص134]</ref>
----[1] . حاجی ده آبادی، ص134.
 
[2] . غلامی، 1387ش، 72.
 
[3] . ویلیامز و دیگران، 1383ش، 210.
----
----


== پانویس ==
== پانویس ==
<references />
<references />
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/شرم»