شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۷۶: | خط ۷۶: | ||
# شرم بهدلیل تلازم آن با رعایت هنجارها، هم ابزار انتخاب در سیاست و هم به لحاظ فردی سبب مسئولیت پذیری انسان می شود و افراد جامعه و سیاستمداران را به پایبندی به آرمانها و هنجارهای مطلوب جامعه ترغیب می کند.<ref>برگو، جوزف، شرمکاوی، رها ساختن خود، یافتن شعف و ساخت احساس ارزشمندی اصیل، ترجمۀ حامد حکیمی، ص45-49. تهران، آبرنگ نوین، چاپ چهارم، 1402ش.</ref> | # شرم بهدلیل تلازم آن با رعایت هنجارها، هم ابزار انتخاب در سیاست و هم به لحاظ فردی سبب مسئولیت پذیری انسان می شود و افراد جامعه و سیاستمداران را به پایبندی به آرمانها و هنجارهای مطلوب جامعه ترغیب می کند.<ref>برگو، جوزف، شرمکاوی، رها ساختن خود، یافتن شعف و ساخت احساس ارزشمندی اصیل، ترجمۀ حامد حکیمی، ص45-49. تهران، آبرنگ نوین، چاپ چهارم، 1402ش.</ref> | ||
# شرم از طریق نقض نکردن هنجارها موجب جلوگیری از ارزش زدایی در جامعه می شود.<ref>سهراب زاده، مهران و دیگران، فرهنگ نامۀ آسیب های اجتماعی، تهران، جامعه شناسان، 1389ش، ص43.</ref> | # شرم از طریق نقض نکردن هنجارها موجب جلوگیری از ارزش زدایی در جامعه می شود.<ref>سهراب زاده، مهران و دیگران، فرهنگ نامۀ آسیب های اجتماعی، تهران، جامعه شناسان، 1389ش، ص43.</ref> | ||
# شرم در مباحث جرم شناسی نیز دو اثر دارد؛ | |||
# شرم با توجه به زمان بروز آن در قبل یا بعد از عمل، دو أثر را می تواند بر جای بگذارد: یکم) پیشگیری قبل از عمل؛ شرم قبل از ارتکاب عمل، موجب پیشگیری از ارتکاب رفتارهای ناشایست می شود. انسان یا ناشی از شرم نفسانی، از ارتکاب اعمال ناشایست، در برابر دیدگان ناظر، خود داری و یا ناشی از شرم ایمانی به سبب ایمان به خداوند، از ارتکاب معاصی دوری می کند. دوم) زمینه سازی برای اصلاح و ترمیم بعد از عمل؛ شرم بعد از عمل سبب می شود تا انسان، قبح رفتار ناشایست خود را درک کرده و زمینۀ توبه، اصلاح وترمیم اعتبار صدمه دیدۀ خود را فراهم کند. | # شرم با توجه به زمان بروز آن در قبل یا بعد از عمل، دو أثر را می تواند بر جای بگذارد: یکم) پیشگیری قبل از عمل؛ شرم قبل از ارتکاب عمل، موجب پیشگیری از ارتکاب رفتارهای ناشایست می شود. انسان یا ناشی از شرم نفسانی، از ارتکاب اعمال ناشایست، در برابر دیدگان ناظر، خود داری و یا ناشی از شرم ایمانی به سبب ایمان به خداوند، از ارتکاب معاصی دوری می کند. دوم) زمینه سازی برای اصلاح و ترمیم بعد از عمل؛ شرم بعد از عمل سبب می شود تا انسان، قبح رفتار ناشایست خود را درک کرده و زمینۀ توبه، اصلاح وترمیم اعتبار صدمه دیدۀ خود را فراهم کند. | ||
نظر به تأثیر شرم در پیشگیری یا اصلاح رفتار انسان، ارزشمندی آن نیز با توجه به قبل یا بعد از عمل فرق می کند. به خلاف شرم قبل از عمل که یک ارزش اخلاقی پایدار و مورد ستایش خردمندان به شمار می آید؛ اما شرم بعد از عمل، یک حالت انفعالی بوده و آثار آن زمانمند است که به تدریج رفع می شود و ارزشمندی آن صرفا از آن جهت است که فرد گناهکار یا بزهکار، از عمل ناپسند خود پشیمان بوده و قابلیت اصلاح را دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131]</ref> | نظر به تأثیر شرم در پیشگیری یا اصلاح رفتار انسان، ارزشمندی آن نیز با توجه به قبل یا بعد از عمل فرق می کند. به خلاف شرم قبل از عمل که یک ارزش اخلاقی پایدار و مورد ستایش خردمندان به شمار می آید؛ اما شرم بعد از عمل، یک حالت انفعالی بوده و آثار آن زمانمند است که به تدریج رفع می شود و ارزشمندی آن صرفا از آن جهت است که فرد گناهکار یا بزهکار، از عمل ناپسند خود پشیمان بوده و قابلیت اصلاح را دارد.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی ده آبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرم شناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص130-131]</ref> | ||
1. بدنام کننده: با تحمیل مجازات بر مجرم حاصل می آید و خود بزهکار از جامعه طرد می شود و اعتبار اجتماعی خود را ا ز دست می دهد. | |||
2. یک پارچه ساز و تلفیق کننده و باز پذیرنده: بدون طرد از جامعه، از طریق اجرای عدالت سبب پشیمانی او می شود. | |||
== چگونگی أثرگذاری شرم در پیشگیری از رفتارهای ناشایست == | == چگونگی أثرگذاری شرم در پیشگیری از رفتارهای ناشایست == | ||
