سوزن‌دوزی بلوچی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۸۸: / خط ۱۸۸: @@
 === نقوش گیاهی ===
-سوزن‌دوزان بلوچی با قرار دادن اشکال هندسی چون مربع، مستطیل، مثلث و لوزی، نقوش مختلفی از گل و گیاه را خلق می‌کنند:<ref>قاسمی و دیگران، «ساختار صوری نقوش صوری نقوش طبیعی در سوزن‌دوزی زنان بلوچ (با تأکید بر نمونه‌های شهرستان سراوان)»، 1392ش، ص67.</ref>
+سوزن‌دوزان بلوچی با قرار دادن اشکال هندسی چون مربع، مستطیل، مثلث و لوزی، نقوش مختلفی از گل و گیاه را خلق می‌کنند:<ref>قاسمی و دیگران، «ساختار صوری نقوش صوری نقوش طبیعی در سوزن‌دوزی زنان بلوچ (با تأکید بر نمونه‌های شهرستان سراوان)»، 1392ش، ص67.</ref> انواع نقش‌های گیاهی در جدول زیر آمده است:
+{| class="wikitable"
-==== مِرچُک ====
+|+
-نقش مرچک نقشی طبیعت‌گرا که از یک لوزی کوچک با گوشه‌های گرد تشکیل شده است. مرچک نوعی فلفل تند و کوچکی است که در بلوچستان از آن به‌عنوان چاشنی غذا استفاده می‌شود. این نقش بیشتر در تکمیل نقش‌های دیگر به‌کار می‌رود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص69.]</ref>
+!'''نام نقش'''
+!'''توصیف ساختار و عناصر هندسی نقش'''
-==== گل چهار برگی ====
+!'''کاربرد و ویژگی'''
-نقش گل چهاربرگی از چهار لوزی کشیده و نزدیک هم تشکیل شده که از تکرار نقوش آن در حاشیهٔ لباس یا همراه با غنچه‌های گل، سوزن‌دوزی می‌شود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص69.]</ref>
+!'''تصویر نقش'''
+|-
-==== گل هشت برگی ====
+!'''مِرچُک'''
-گل هشت برگی شکل کامل شده‌ای از گل چهاربرگی است که از هشت لوزی کشیده و نزدیک به‌هم تشکیل شده است.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص69.]</ref>
+!نقشی طبیعت‌گرا از یک لوزی کوچک با گوشه‌های گرد است.
+!اغلب در تکمیل نقش‌های دیگر به‌کار می‌رود.
-==== گل لاله ====
+!
-گل لاله، گلی به‌شکل لوزی است که وسط آن لوزی کوچک‌تری قرار دارد. برگ‌های این لوزی از مستطیل‌های مورب تشکیل شده است. نقش گل لاله بیشتر در مناطق ایرندگان (خاش) و بمپور روی لباس دوخته می‌شود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص70.]</ref>
+|-
+!'''گل چهار برگی'''
-==== بورُک ====
+!از چهار لوزی کشیده و نزدیک به‌هم تشکیل شده است.
-بورک در زبان بلوچی به‌معنی شکوفه‌هایی است که میوه نمی‌دهند. این نقش از یک لوزی تشکیل شده که از هر چهار رأس آن خطوطی منشعب خارج شده‌اند. انتهای هریک از این خط‌ها دایره‌های کوچکی قرار دارد که بیانگر طرح شکوفه است.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص70.]</ref>
+!از تکرار متوالی آن در حاشیۀ لباس به‌همراه غنچه‌های گل سوزن‌دوزی می‌شود.
+!
-==== گل سرخ (گل سُهر) ====
+|-
-نقش گل سرخ متعلق‌به شمال بلوچستان است. این نقش از علامت مثبت حجیم تشکیل شده که از چهارگوشهٔ آن مثلث‌هایی به‌داخل برگشته‌اند.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص70.]</ref>
+!'''گل هشت برگی'''
+!شکل کامل‌شدۀ گل چهار برگی که از هشت لوزی کشیده و
-==== کَلَمپُرَک ====
+نزدیک هم تشکیل شده است.
-نقش کلمپرک از دو خط به‌صورت ضربدر تشکیل شده که در مرکز آن دایرهٔ کوچکی سوزن‌دوزی می‌شود. این نقش در زبان بلوچی به‌معنی گل میخک است و زنان بلوچ تصویر ساده‌شده‌ای از این گل را سوزن‌دوزی می‌کنند.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص70.]</ref>
+!اغلب در حاشیۀ لباس کاربرد دارد.
+!
-==== سَبزو ====
+|-
-سبزو، مثلث مشبکی است که روی رأس آن یک مثلث و روی هریک از ساق‌های آن لوزی کوچکی قرار گرفته است. این نقش نمادی از بهار است که در قسمت‌های مختلف لباس سوزن‌دوزی می‌شود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص70.]</ref>
+!'''گل لاله'''
+!گلی به‌شکل لوزی است که وسط آن لوزی کوچک‌تری قرار دارد. برگ‌های این لوزی از مستطیل‌های مورب تشکیل شده است.
+!این دوخت در مناطق ایرندگان (خاش) و بمپور کاربرد دارد.
+!
+|-
+!'''بورُک'''
+!بورک، از یک لوزی تشکیل شده که از هر چهار رأس آن خطوطی منشعب خارج شده‌اند. در انتهای هریک از خطوط دایره‌های کوچکی دیده می‌شود.
+!در زبان بلوچی به‌معنای شکوفه‌هایی است که میوه نمی‌دهند.
+!
+|-
+|'''گل سرخ (گل سُهر)'''
+|نقشی که از علامت + حجیم تشکیل شده که از چهارگوشۀ آن مثلث‌هایی به‌داخل برگشته‌اند.
+|متعلق به شمال بلوچستان است.
+|
+|-
+|'''کَلَمپُرَک'''
+|نقش علامت ضربدری است که مرکز آن دایرۀ کوچکی قرار دراد.
+|در زبان بلوچی به‌معنای گل میخک است.
+|
+|-
+|'''سَبزو'''
+|مثلث مشبکی است که روی رأس آن یک مثلث و روی هریک از ساق‌های آن لوزی کوچکی قرار دارد.
+|نماد بهار است که در قسمت‌های مختلف لباس سوزن‌دوزی می‌شود.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافی‌تبار،«تحلیل و طبقه‌بندی موضوعی انواع نقش در سوزن‌دوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص69 و 70.]</ref>
+|
+|}
 === نقوش جانوری_گیاهی ===