شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) جز ←مصادیق شرم |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۵۸: | خط ۵۸: | ||
# ازجهت منشأ: شرم آن حیایی است که از فطرت وطبیعت آدمی ناشی شده و در نهاد تمام انسانها وجود دارد؛ اما حیا آن مصداق شرم است که از ایمان و ترس خداوند ناشی شده و موجب بازداشتن انسان از اعمال ناشایست میشود.<ref>دهخدا، لغت نامۀ دهخدا، 1377ش، ج18، ص843؛ . مصباح یزدی، «اخلاق وعرفان اسلامی؛ مفهوم حیاء و آثارمترتب برآن»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 28/8/1388ش. | # ازجهت منشأ: شرم آن حیایی است که از فطرت وطبیعت آدمی ناشی شده و در نهاد تمام انسانها وجود دارد؛ اما حیا آن مصداق شرم است که از ایمان و ترس خداوند ناشی شده و موجب بازداشتن انسان از اعمال ناشایست میشود.<ref>دهخدا، لغت نامۀ دهخدا، 1377ش، ج18، ص843؛ . مصباح یزدی، «اخلاق وعرفان اسلامی؛ مفهوم حیاء و آثارمترتب برآن»، وبسایت پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 28/8/1388ش. | ||
</ref> | </ref> | ||
# از جهت ناظر: در شرم، درک | # از جهت ناظر: در شرم، درک نظارت ناظران بیرونی و فشار قبیح بودن یک کار نزد آنان، موجب ترک کار ناشایست از سوی فرد شرم کننده می شود؛<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص286-287.</ref> اما در حیا درک نظارت حضور خداوند، وجدان شخص، مردم، فرشتگان یا اولیاء الهی است که فرد شرم کننده از ارتکاب رفتارهای شرم آور خود داری می کند.<ref name=":0" /> | ||
# از جهت ارادی بودن: شرم یکپدیدۀ اضطراری و غیر ارادی است که درهنگام بروز آن، ارادۀ انجام کار از فردی که شرم میکند سلب میشود؛ اما حیا شرمی برخواسته از ادراک خوبی ها و بدی های اختیاری است که فرد حیا کننده بهرغم توان و اراده بر انجام یککار، آن را با ارادۀ خود ترک میکند.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref> | # از جهت ارادی بودن: شرم یکپدیدۀ اضطراری و غیر ارادی است که درهنگام بروز آن، ارادۀ انجام کار از فردی که شرم میکند سلب میشود؛ اما حیا شرمی برخواسته از ادراک خوبی ها و بدی های اختیاری است که فرد حیا کننده بهرغم توان و اراده بر انجام یککار، آن را با ارادۀ خود ترک میکند.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref> | ||
# ازجهت ارزشمندی: شرم به دلیل تعلق بهنفس، بدن و طبیعت انسان، هیجان غیر اختیاری است و بدین جهت، عملی فاقد ارزش به شمار میرود؛ اما حیا به دلیل ارتباط با روح، اراده و ایمان انسان، یکصفت ارزشی شمرده میشود.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص11و14-15. </ref> | # ازجهت ارزشمندی: شرم به دلیل تعلق بهنفس، بدن و طبیعت انسان، هیجان غیر اختیاری است و بدین جهت، عملی فاقد ارزش به شمار میرود؛ اما حیا به دلیل ارتباط با روح، اراده و ایمان انسان، یکصفت ارزشی شمرده میشود.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص11و14-15. </ref> | ||
