| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
در دورههای معاصر، این لقب گاهی در تحلیلهای اجتماعی با محوریت جایگاه زن بازخوانی شده است. برخی از نویسندگان، با استناد به این سیره نبوی، آن را نشانهای از تقدس نقش محبتآمیز<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref>، مراقبتی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> و تربیتی زنان در کانون خانواده و حتی در سطح جامعه دانستهاند. همچنین، در برخی گفتمانهای انقلابی یا اصلاحی، شخصیت فاطمه با لقب ام ابیها بهعنوان الگویی برای زنانی که همپای مردان در صحنههای اجتماعی و خانوادگی مسئولیت میپذیرند، معرفی شده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | در دورههای معاصر، این لقب گاهی در تحلیلهای اجتماعی با محوریت جایگاه زن بازخوانی شده است. برخی از نویسندگان، با استناد به این سیره نبوی، آن را نشانهای از تقدس نقش محبتآمیز<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref>، مراقبتی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> و تربیتی زنان در کانون خانواده و حتی در سطح جامعه دانستهاند. همچنین، در برخی گفتمانهای انقلابی یا اصلاحی، شخصیت فاطمه با لقب ام ابیها بهعنوان الگویی برای زنانی که همپای مردان در صحنههای اجتماعی و خانوادگی مسئولیت میپذیرند، معرفی شده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | ||
جایگاه ام ابیها در فرهنگ ایرانیان | == جایگاه ام ابیها در فرهنگ ایرانیان == | ||
رسانههای مذهبی | |||
در حوزه رسانههای مذهبی، از شبکههای تلویزیونی<ref>«پخش برنامه «ام ابیها» از شبکه قرآن و معارف سیما»، وبسایت شبکه قرآن و معارف سیما.</ref> و پایگاههای اطلاعرسانی تخصصی<ref>«پادکست | ام ابیها بودن حضرت زهرا(س) به روایت رهبر معظم انقلاب»، وبسایت ایسنا.</ref>، نرمافزارهای جامع مانند نرمافزار ام ابیها<ref>«نرمافزار جامع «ام ابیها» عرضه شد»، وبسایت اطلاعرسانی حوزه.</ref> تا نشریات مکتوب، تکرار مستمر این لقب، بر پیوند عاطفی جامعه با این شخصیت تأکید و آن را در اذهان نهادینه میسازد.<ref>«نگاهی نو به معنای ام ابیها»، وبسایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.</ref> | === رسانههای مذهبی === | ||
سیمای شهری و نهادهای اجتماعی | در حوزه رسانههای مذهبی، از شبکههای تلویزیونی<ref>[https://qurantv.ir/content/405407 «پخش برنامه «ام ابیها» از شبکه قرآن و معارف سیما»، وبسایت شبکه قرآن و معارف سیما.]</ref> و پایگاههای اطلاعرسانی تخصصی<ref>[https://www.isna.ir/news/1402090603524/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «پادکست | ام ابیها بودن حضرت زهرا(س) به روایت رهبر معظم انقلاب»، وبسایت ایسنا.]</ref>، نرمافزارهای جامع مانند نرمافزار ام ابیها<ref>[https://hawzah.net/fa/News/View/79196/%D9%86%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%B4%D8%AF «نرمافزار جامع «ام ابیها» عرضه شد»، وبسایت اطلاعرسانی حوزه.]</ref> تا نشریات مکتوب، تکرار مستمر این لقب، بر پیوند عاطفی جامعه با این شخصیت تأکید و آن را در اذهان نهادینه میسازد.<ref>[https://iict.ac.ir/1401/10/ommeabiha/ «نگاهی نو به معنای ام ابیها»، وبسایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref> | ||
=== سیمای شهری و نهادهای اجتماعی === | |||
نامگذاری شماری از مساجد، حسینیهها، مدارس، کتابخانهها، کانونهای فرهنگی، تربیتی و مؤسسات خیریه بهویژه آنهایی که مرتبط با بانوان هستند، به ام ابیها، این مفهوم را از قلمرو گفتار محض به عرصه مکان و عمل اجتماعی منتقل کرده و به بخشی از هویت بصری و کارکردی جامعه تبدیل نموده است. | نامگذاری شماری از مساجد، حسینیهها، مدارس، کتابخانهها، کانونهای فرهنگی، تربیتی و مؤسسات خیریه بهویژه آنهایی که مرتبط با بانوان هستند، به ام ابیها، این مفهوم را از قلمرو گفتار محض به عرصه مکان و عمل اجتماعی منتقل کرده و به بخشی از هویت بصری و کارکردی جامعه تبدیل نموده است. | ||
آموزش و تربیت | |||
=== آموزش و تربیت === | |||
این لقب در قالب یک الگوی رفتاری جامع در آموزش وارد شده است. در کتب اخلاقی، تربیتی و حتی متون درسیِ معطوف به نهاد خانواده، از امابیها بهعنوان نماد تجسمیافتهی محبت فرزندی، ایثار خانوادگی و نقش مادرانه یاد میشود. بدین ترتیب، چارچوبی اخلاقی برای روابط درونی خانواده ایرانی ارائه میدهد. مجموعه این عوامل، از تکرار رسانهای و نامگذاری مکانی تا بازتاب در ادبیات تربیتی، نشان میدهد که ام ابیها در بافت فرهنگ ایرانی، تنها یک لقب توصیفی نیست، بلکه به نمادی فرهنگی بدل شده که هم بیانگر عمق ارادت مردمی است و هم کارکردی الگوبخش در سطوح مختلف زندگی اجتماعی ایفا میکند. | این لقب در قالب یک الگوی رفتاری جامع در آموزش وارد شده است. در کتب اخلاقی، تربیتی و حتی متون درسیِ معطوف به نهاد خانواده، از امابیها بهعنوان نماد تجسمیافتهی محبت فرزندی، ایثار خانوادگی و نقش مادرانه یاد میشود. بدین ترتیب، چارچوبی اخلاقی برای روابط درونی خانواده ایرانی ارائه میدهد. مجموعه این عوامل، از تکرار رسانهای و نامگذاری مکانی تا بازتاب در ادبیات تربیتی، نشان میدهد که ام ابیها در بافت فرهنگ ایرانی، تنها یک لقب توصیفی نیست، بلکه به نمادی فرهنگی بدل شده که هم بیانگر عمق ارادت مردمی است و هم کارکردی الگوبخش در سطوح مختلف زندگی اجتماعی ایفا میکند. | ||
