بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۷: خط ۷:


== زمینه‌های تاریخی و اجتماعی ==
== زمینه‌های تاریخی و اجتماعی ==
[[موج دوم فمینیسم]] در بستر تحولات پس از [[جنگ جهانی دوم]] شکل گرفت. اگرچه [[زنان]] در دوران جنگ به [[بازار کار]] وارد شده بودند، با بازگشت سربازان، فشار اجتماعی برای بازگشت آنان به نقش‌های سنتی [[خانه‌داری]] و [[مادری]] افزایش یافت. همزمان، افزایش سطح [[تحصیلات زنان]]، دسترسی به روش‌های [[پیشگیری از بارداری]] و تأثیر جنبش‌های حقوق مدنی دهه ۱۹۶۰م، بستر فکری و اجتماعی لازم برای شکل‌گیری اعتراض سازمان‌یافته به ساختارهای مردسالارانه را فراهم کرد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> [[سیمون دوبووار]] با نوشتن کتاب [[جنس دوم (کتاب)|جنس دوم]] و [[بتی فریدان]] با نگارش کتاب رازورزی زنانه تأثیر اصلی و مهمی در برانگیختن و گسترش موج دوم فمینیسم داشتند.<ref>[https://sid.ir/paper/996034/fa#downloadbottom سینافر، «فمینیسم، تاریخچه، امواج، گرایش‌ها و آثار مثبت و منفی جنبش‌ها»، 1401ش، ص12.]</ref>
[[موج دوم فمینیسم]] در بستر تحولات پس از [[جنگ جهانی دوم]] شکل گرفت. اگرچه [[زنان]] در دوران جنگ به [[بازار کار]] وارد شده بودند، با بازگشت سربازان، فشار اجتماعی برای بازگشت آنان به نقش‌های سنتی [[خانه‌داری]] و [[مادری]] افزایش یافت. همزمان، افزایش سطح [[تحصیلات زنان]]، دسترسی به روش‌های [[پیشگیری از بارداری]] و تأثیر جنبش‌های حقوق مدنی دهه ۱۹۶۰م، بستر فکری و اجتماعی لازم برای شکل‌گیری اعتراض سازمان‌یافته به ساختارهای مردسالارانه را فراهم کرد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، 1387ش.]</ref> [[سیمون دوبووار]] با نوشتن کتاب [[جنس دوم (کتاب)|جنس دوم]] و [[بتی فریدان]] با نگارش کتاب رازورزی زنانه تأثیر اصلی و مهمی در برانگیختن و گسترش موج دوم فمینیسم داشتند.<ref>[https://sid.ir/paper/996034/fa#downloadbottom سینافر، «فمینیسم، تاریخچه، امواج، گرایش‌ها و آثار مثبت و منفی جنبش‌ها»، 1401ش، ص12.]</ref>


== اهداف و مضامین کلیدی ==
== اهداف و مضامین کلیدی ==
خط ۱۵: خط ۱۵:
* '''حق حاکمیت بر بدن و آزادی‌های باروری''': این موج خواهان حق دسترسی به [[پیشگیری از بارداری]] و [[سقط جنین]] ایمن و قانونی شد. این خواسته حول شعار «حق انتخاب» متمرکز بود و [[بدن زن]] را عرصه‌ای برای اعمال قدرت سیاسی می‌دانست.
* '''حق حاکمیت بر بدن و آزادی‌های باروری''': این موج خواهان حق دسترسی به [[پیشگیری از بارداری]] و [[سقط جنین]] ایمن و قانونی شد. این خواسته حول شعار «حق انتخاب» متمرکز بود و [[بدن زن]] را عرصه‌ای برای اعمال قدرت سیاسی می‌دانست.
* '''مبارزه با خشونت علیه زنان''': مسائلی مانند [[خشونت خانگی]]، [[تجاوز جنسی]] و [[آزار خیابانی]] که پیش‌تر جزو مسائل خصوصی قلمداد می‌شدند، به موضوعاتی سیاسی تبدیل و افشاگری شدند.
* '''مبارزه با خشونت علیه زنان''': مسائلی مانند [[خشونت خانگی]]، [[تجاوز جنسی]] و [[آزار خیابانی]] که پیش‌تر جزو مسائل خصوصی قلمداد می‌شدند، به موضوعاتی سیاسی تبدیل و افشاگری شدند.
* '''بازخوانی و نقد دانش و فرهنگ''': فمینیست‌ها به نقد [[تاریخ]]، [[ادبیات]]، [[هنر]] و [[علوم انسانی]] پرداختند و نشان دادند که چگونه این حوزه‌ها تجربه مردانه را جهان‌شمول جلوه داده و صدای زنان را حذف کرده‌اند. تأسیس [[مطالعات زنان]] به عنوان یک رشته دانشگاهی از دستاوردهای این دوره است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
* '''بازخوانی و نقد دانش و فرهنگ''': فمینیست‌ها به نقد [[تاریخ]]، [[ادبیات]]، [[هنر]] و [[علوم انسانی]] پرداختند و نشان دادند که چگونه این حوزه‌ها تجربه مردانه را جهان‌شمول جلوه داده و صدای زنان را حذف کرده‌اند. تأسیس [[مطالعات زنان]] به عنوان یک رشته دانشگاهی از دستاوردهای این دوره است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/105583/روند-ظهور-فمينيسم-در-چهار-قرن-اخير اسفندیار، «روند ظهور فمینیسم در چهار قرن اخیر»، 1387ش.]</ref>


== گرایش‌های فکری درون موج دوم ==
== گرایش‌های فکری درون موج دوم ==