بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۷: خط ۱۷:


== امکان تغییر جنسیت ==
== امکان تغییر جنسیت ==
یک سوال اصلی که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد این است که اصلا آیا تغییر جنسیت ممکن است؟ برخی انجام عمل جراحی تغییر جنسیت را مسلم گرفته،<ref>محمدمهدی کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> ادعای اتفاق نظر جهانی در مورد آن کرده<ref>علی‌رضا، باریکلو،  «وضعیت تغییر جنسیت»، 1382ش، ص65.  </ref> و از فراگیرشدن و بحران‌های پس از آن صحبت می‌کنند.<ref>ناظم زاده‌قمی سیداصغر، تغییر جنسیت و دوجنسیتی‌ها از نگاه فقه، 1401ش، ص20.</ref> اما برخی با تردید در امکان تغییر جنسیت همگانی، اصطلاح تطبیق جنسیت<ref>Gender Affirmation Surgery</ref> یا بازتخصیص جنسیت<ref>Sex Reassignment Surgery</ref> را دقیق‌تر می‌دانند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> در سال 1988م، در مصر مفهوم خنثای روانی مطرح شده است و منظور از آن این است که فردی از حیث بدنی، جنس مشخصی دارد اما از حیث روانی تمایلات جنس دیگر را داشته باشد. مفتیان الازهر نیز در این مورد اقدام به صدور فتوا کرده‌اند.<ref>علی‌رضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص68 و 76.  </ref>
یک سوال اصلی که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد این است که اصلا آیا تغییر جنسیت ممکن است؟ برخی انجام عمل جراحی تغییر جنسیت را مسلم گرفته،<ref>محمدمهدی کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> ادعای اتفاق نظر جهانی در مورد آن کرده<ref>علی‌رضا، باریکلو،  «وضعیت تغییر جنسیت»، 1382ش، ص65.  </ref> و از فراگیرشدن و بحران‌های پس از آن صحبت می‌کنند.<ref>ناظم زاده‌قمی سیداصغر، تغییر جنسیت و دوجنسیتی‌ها از نگاه فقه، 1401ش، ص20.</ref> اما برخی با تردید در امکان تغییر جنسیت افراد سالم، یا حتی انکار آن<ref>محسن خرازی، «تغییر جنسیت»، مجله فقه اهل بیت، 1379ش، ص104.</ref> اصطلاح تطبیق جنسیت<ref>Gender Affirmation Surgery</ref> یا بازتخصیص جنسیت<ref>Sex Reassignment Surgery</ref> را دقیق‌تر می‌دانند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> در سال 1988م، در مصر مفهوم خنثای روانی مطرح شده است و منظور از آن این است که فردی از حیث بدنی، جنس مشخصی دارد اما از حیث روانی تمایلات جنس دیگر را داشته باشد. مفتیان الازهر نیز در این مورد اقدام به صدور فتوا کرده‌اند.<ref>علی‌رضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص68 و 76.  </ref>


اخبار تغییر جنسیت و حتی ازدواج افراد معمولی یعنی افرادی که در حقیقت مرد یا زن هستند، مرتب منتشر می‌شود و حتی از ازدواج آنها پس از تغییر جنسیت سخن گفته می‌شود، در حالی‌که برخی از کارشناسان معتقدند، تغییر جنسیت امکان  عملی ندارد و فقط ظاهر افراد دچار تغییر شده است.<ref>حسین صفایی و اسدالله امامی، حقوق خانواده، 1374ش، ج1، ص45.</ref>  
اخبار تغییر جنسیت و حتی ازدواج افراد معمولی یعنی افرادی که در حقیقت مرد یا زن هستند، مرتب منتشر می‌شود و حتی از ازدواج آنها پس از تغییر جنسیت سخن گفته می‌شود، در حالی‌که برخی از کارشناسان معتقدند، تغییر جنسیت امکان  عملی ندارد و فقط ظاهر افراد دچار تغییر شده است.<ref>حسین صفایی و اسدالله امامی، حقوق خانواده، 1374ش، ج1، ص45.</ref>  


البته بررسی تغییر جنسیت افراد معمولی در آثار فقهی، به‌معنای پذیرش و مسلم گرفتن امکان عملی آن نیست چرا که فقها مسائل متنوعی را به‌عنوان یک فرع فقهی و بدون بحث از امکان آن، مورد بررسی قرار می‌دهند. بنابراین فتوا در مورد تغییر جنسیت قبل<ref>محسن ملکی‌ابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص23.</ref> یا بعد از تولد،<ref>محسن ملکی‌ابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص27.</ref> در آثار فقهی به معنای پذیرش امکان آن نیست. و برخی از فقها به دلیل عدم امکان تغییر جنسیت از طریق عمل جراحی، فتوای به تحریم آن داده‌اند.‌<ref>سیدیوسف مدنی، المسائل المستحدثه، 1379ش، ج2، ص24-72.</ref>   
البته بررسی تغییر جنسیت افراد معمولی در آثار فقهی، به‌معنای پذیرش و مسلم گرفتن امکان عملی آن نیست چرا که فقها مسائل متنوعی را به‌عنوان یک فرع فقهی و بدون بحث از امکان آن، مورد بررسی قرار می‌دهند. بنابراین فتوا در مورد تغییر جنسیت قبل<ref>محسن ملکی‌ابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص23.</ref> یا بعد از تولد،<ref>محسن ملکی‌ابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص27.</ref> در آثار فقهی به معنای پذیرش امکان آن نیست. و برخی از فقها به دلیل عدم امکان تغییر جنسیت از طریق عمل جراحی، فتوای به تحریم آن داده‌اند.‌<ref>سیدیوسف مدنی، المسائل المستحدثه، 1379ش، ج2، ص24-72.</ref> اما برخی دیگر نیز آن را مسلم گرفته و درباره حکم فقهی آن صحبت کرده‌اند.<ref>محمدرضا علم‌هدایی، بررسی فقهی تغییر جنسیت، 1400ش، ص72.</ref><ref>محمدمهدی کریمی‌نیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref>   


چراکه فرایند جراحی تغییر جنسیت شامل جراحی‌هایی متعددی است که برخی از آنها ممکن و برخی تا کنون قابل انجام نبوده است؛
چراکه فرایند جراحی تغییر جنسیت شامل جراحی‌هایی متعددی است که برخی از آنها ممکن و برخی تا کنون قابل انجام نبوده است؛
خط ۳۹: خط ۳۹:
باریکلو، علی‌رضا، «وضعیت تغییر جنسیت»، نشریه حقوق خصوصی، شماره 5، ص 63 – 86، زمستان 1382ش.
باریکلو، علی‌رضا، «وضعیت تغییر جنسیت»، نشریه حقوق خصوصی، شماره 5، ص 63 – 86، زمستان 1382ش.


حسین صفایی و اسدالله امامی، حقوق خانواده، ج1، تهران، دانشگاه تهران، 1374ش.
صفایی، حسین و امامی، اسدالله، حقوق خانواده، ج1، تهران، دانشگاه تهران، 1374ش.


عابدینی صمد و حمیده سپهری نیا، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، مطالعه جامعه شناسی، شماره 29، زمستان 1394.
خرازی، محسن، «تغییر جنسیت»، مجله فقه اهل بیت، شماره 23، پاییز 1379ش،.


علم هدایی، محمدرضا، بررسی فقهی تغییر جنسیت، تهران، میراث شرق، 1400.
عابدینی صمد و حمیده سپهری نیا، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، مطالعه جامعه شناسی، شماره 29، زمستان 1394ش.
 
علم‌هدایی، محمدرضا، بررسی فقهی تغییر جنسیت، تهران، میراث شرق، 1400ش.


کاهانی، علیرضا، اختلال هویت جنسی دگر جنسیت جوها، تهران، تیمورزاده، 1381ش.
کاهانی، علیرضا، اختلال هویت جنسی دگر جنسیت جوها، تهران، تیمورزاده، 1381ش.


کروکلز بودینگ، اختلال هویت و رشد جنسی، ترجمه محمد آرش رمضانی و همکاران، تهران، تزکیه، 1396.
کروکلز بودینگ، اختلال هویت و رشد جنسی، ترجمه محمد آرش رمضانی و همکاران، تهران، تزکیه، 1396ش.


کریمی‌نیا محمدمهدی، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، 1389.
کریمی‌نیا محمدمهدی، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار، 1389ش.


کریمی نیا، محمد مهدی، تحلیلی بر عمل جراحی تغییر جنسیت، به منظور کشف جنسیت، نشریه فقه وحقوق معاصر، شماره 20، تابستان 1401ش، ص 460 - 477.
کریمی‌نیا، محمد مهدی، «تحلیلی بر عمل جراحی تغییر جنسیت، به‌منظور کشف جنسیت»، نشریه فقه و حقوق معاصر، شماره 20، تابستان 1401ش.


مدنی، سیدیوسف، المسائل المستحدثه، ج2، قم، مشرقین، 1379ش.
مدنی، سیدیوسف، المسائل المستحدثه، ج2، قم، مشرقین، 1379ش.