بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
عمل جراحی در برابر هورمون درمانی، یکی از دو روشی است که | اصطلاح تغییر جنسیت بهمعنای تغییر جنسیت واقعی به کار میرود<ref>کرمینیا، محمد مهدی و همکاران، تحلیل بر عمل جراحی تغییر جنسیت به منظور کشف جنسیت، 1401ش، ص 461.</ref> و منظور از آن عمل جراحی است که به فرد دارای اختلال هویت جنسی فرصتی میدهد تا بدن خود را با هویت خود تطبیق دهد.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> عمل جراحی در برابر هورمون درمانی، یکی از دو روشی است که طبق ادعای برخی، منجر به تغییر جنسیت میشود.<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص69.</ref> از آنجایی که افراد دارای اختلال هویت جنسی بیشتر خواهان تغییر جنسیت هستند، عمل جراحی تغییر جنسیت، مهاجرت جنسی از بدن جعلی خواهد بود که از منظر داوطلب راه رهایی از بیماری است.<ref>علیرضا کاهانی، اختلال هویت جنسی، دگر جنسیت جوها، 1382ش.</ref> چراکه دگر جنس پنداران خواهان تغییر جنسیت زیستشناختی خود و کسب ویژگیهای آناتومیک جنس مخالف هستند.<ref>کاپلان و دگری، 1933م، ص 296 به نقل از عابدینی، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، 1394ش، ص 28.</ref> | ||
== سلامت جسمی، اختلال ذهنی == | |||
عدهای از افراد با وجود برخورداری از سلامت جسمی، از حیث ذهنی دچار اختلال بوده و از جنسیت خود رضایت ندارند. تبدلخواهی جنسی یک اختلال در هویت جنسی است، که افراد مبتلا به آن خود را متعلق به گروه جنس مخالف میدانند، از وضعیت جنسی بدنی خود ناراحت هستند و میکوشند با استفاده از هورمون درمانی و عمل جراحی وضعیت خود را به وضعیت دلخواه نزدیک کنند.<ref>سازمان جهانی بهداشت، 1992</ref> | |||
در سال 1988م، در مصر مفهوم خنثای روانی مطرح شد و منظور از آن این است که فردی از حیث بدنی، جنس مشخصی دارد اما از حیث روانی تمایلات جنس دیگر را داشته باشد. مفتیان الازهر نیز در این مورد اقدام به صدور فتوا کردهاند.<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص68 و 76. </ref> | |||
تبدل خواهان مرد به زن دارای اختلال بیشتری هستند، در اروپای غربی و آمریکای شمالی، مردان 5 تا 8 برابر بیش از زنان خواهان تغییر جنسیت هستند.<ref>فریدون، مهرابی، «بررسی برخی از ویژگیهای تبدیل خواهی جنسی در بیماران ایرانی»، 1374ش.</ref> حدود 85درصد افراد خواهان تغییر جنسیت، به افراد همجنس خود تمایل دارند چراکه خود را متعلق به جنس مخالف میدانند.<ref>فریدون، مهرابی، «بررسی برخی از ویژگیهای تبدیل خواهی جنسی در بیماران ایرانی»، 1374ش.</ref> | |||
== امکان تغییر جنسیت == | == امکان تغییر جنسیت == | ||
یک سوال اصلی که کمتر مورد توجه قرار میگیرد این است که اصلا آیا تغییر جنسیت ممکن است؟ برخی انجام عمل جراحی تغییر جنسیت را مسلم گرفته،<ref>محمدمهدی کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> ادعای اتفاق نظر جهانی در مورد آن کرده<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، 1382ش، ص65. </ref> و از فراگیرشدن و بحرانهای پس از آن صحبت میکنند.<ref>ناظم زادهقمی سیداصغر، تغییر جنسیت و دوجنسیتیها از نگاه فقه، 1401ش، ص20.</ref> اما برخی با تردید در امکان تغییر جنسیت افراد سالم، یا حتی انکار آن<ref>محسن خرازی، «تغییر جنسیت»، مجله فقه اهل بیت، 1379ش، ص104.</ref> اصطلاح تطبیق جنسیت<ref>Gender Affirmation Surgery</ref> یا بازتخصیص جنسیت<ref>Sex Reassignment Surgery</ref> را دقیقتر میدانند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> در | یک سوال اصلی که کمتر مورد توجه قرار میگیرد این است که اصلا آیا تغییر جنسیت ممکن است؟ برخی انجام عمل جراحی تغییر جنسیت را مسلم گرفته،<ref>محمدمهدی کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> ادعای اتفاق نظر جهانی در مورد آن کرده<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، 1382ش، ص65. </ref> و از فراگیرشدن و بحرانهای پس از آن صحبت میکنند.<ref>ناظم زادهقمی سیداصغر، تغییر جنسیت و دوجنسیتیها از نگاه فقه، 1401ش، ص20.</ref> اما برخی با تردید در امکان تغییر جنسیت افراد سالم، یا حتی انکار آن<ref>محسن خرازی، «تغییر جنسیت»، مجله فقه اهل بیت، 1379ش، ص104.</ref> اصطلاح تطبیق جنسیت<ref>Gender Affirmation Surgery</ref> یا بازتخصیص جنسیت<ref>Sex Reassignment Surgery</ref> را دقیقتر میدانند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> زیرا اخبار منتشر شده در مورد تغییر جنسیت و حتی ازدواج افراد معمولی و حتی از ازدواج آنها پس از تغییر جنسیت، کاملا ظاهری است و تغییر جنسیت حقیقی امکان عملی ندارد.<ref>حسین صفایی و اسدالله امامی، حقوق خانواده، 1374ش، ج1، ص45.</ref> | ||
بررسی تغییر جنسیت افراد معمولی در آثار فقهی نیز بهمعنای پذیرش و مسلم گرفتن امکان عملی آن نیست چراکه فقها مسائل متنوعی را بهعنوان یک فرع فقهی و بدون بحث از امکان وقوعی آن، مورد بررسی قرار میدهند. بنابراین فتوا در مورد تغییر جنسیت، قبل<ref>محسن ملکیابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص23.</ref> یا بعد از تولد،<ref>محسن ملکیابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص27.</ref> در آثار فقهی به معنای پذیرش امکان آن نیست. حتی برخی از فقها به دلیل عدم امکان تغییر جنسیت از طریق عمل جراحی، فتوای به تحریم آن دادهاند.<ref>سیدیوسف مدنی، المسائل المستحدثه، 1379ش، ج2، ص24-72.</ref> البته هستند افرادی که آن را مسلم گرفته و درباره حکم فقهی آن صحبت کردهاند.<ref>محمدرضا علمهدایی، بررسی فقهی تغییر جنسیت، 1400ش، ص72.</ref><ref>محمدمهدی کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> | |||
برخی از پژوهشگران بر این باورند که ارگانیسم در حال رشد پستانداران از جمله انسان توانایی بالقوه برای تبدیل شدن به جنس نر یا ماده را دارد. تحقیقات انجام شده بر روی نوعی موش حاکی از این است که کروموزومهای جنسی جنسیت جنین را تعیین میکنند. زنان دو کروموزوم X و مردان یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. کروموزم Y ژن خاصی به نام SRY دارد که باعث تشکیل بیضهها از غدد جنسی تمایز نیافته در مردان میشود و تولید تستوسترون تمایزات دیگر را به دنبال میآورد. اما غیبت کروموزم Y در زنان موجب میشود غدد جنسی تمایز نیافته به تخمدان تبدیل شوند. همین فعالیتهای زیستی موجب میشود مغز جنس نر در دوران جنینی و مغز جنس ماده پس از تولد شکل بگیرد. همین تمایزات مغزی موجب تمایزات رفتاری دو جنس میشود. اما این ترشحات هورمونی در زمانی مشخص و محدود مربوط به دوران جنینی و نوزادی در رفتار اثر دارد و پس از آن تاثیر قابل توجهی بر رفتار ندارد.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 9 – 11. </ref> | برخی از پژوهشگران بر این باورند که ارگانیسم در حال رشد پستانداران از جمله انسان توانایی بالقوه برای تبدیل شدن به جنس نر یا ماده را دارد. تحقیقات انجام شده بر روی نوعی موش حاکی از این است که کروموزومهای جنسی جنسیت جنین را تعیین میکنند. زنان دو کروموزوم X و مردان یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. کروموزم Y ژن خاصی به نام SRY دارد که باعث تشکیل بیضهها از غدد جنسی تمایز نیافته در مردان میشود و تولید تستوسترون تمایزات دیگر را به دنبال میآورد. اما غیبت کروموزم Y در زنان موجب میشود غدد جنسی تمایز نیافته به تخمدان تبدیل شوند. همین فعالیتهای زیستی موجب میشود مغز جنس نر در دوران جنینی و مغز جنس ماده پس از تولد شکل بگیرد. همین تمایزات مغزی موجب تمایزات رفتاری دو جنس میشود. اما این ترشحات هورمونی در زمانی مشخص و محدود مربوط به دوران جنینی و نوزادی در رفتار اثر دارد و پس از آن تاثیر قابل توجهی بر رفتار ندارد.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 9 – 11. </ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۲۷: | ||
5. '''تغییر در تفاوتهای فیزیکی''' مثل قد بلندتر مردان، شکل دست و پا، فک و لگن مردانه با روش درمانی اندروژن قابل بازگشت و اصلاح نیست.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 417.</ref> | 5. '''تغییر در تفاوتهای فیزیکی''' مثل قد بلندتر مردان، شکل دست و پا، فک و لگن مردانه با روش درمانی اندروژن قابل بازگشت و اصلاح نیست.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 417.</ref> | ||
== چالشهای اجتماعی == | |||
در خصوص تایید اجتماعی از سوی افراد همجنس پس از عمل جراحی تغییر جنسیت، پژوهشهای مختلف به نتایج متفاوتی رسیدهاند؛ عابدینی با مطالعه بر روی 12 نفر در اردبیل تایید اجتماعی پس از عمل را دارای افزایش میداند اما لوین و همکاران (1990) و وروایی (1393)، کاهش تایید اجتماعی و مشکلاتی مثل انزوای اجتماعی را نشان دادهاند.<ref>عابدینی، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، 1394ش، ص 34. </ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
باریکلو، علیرضا، «وضعیت تغییر جنسیت»، نشریه حقوق خصوصی، شماره 5، ص 63 – 86، زمستان 1382ش. | باریکلو، علیرضا، «وضعیت تغییر جنسیت»، نشریه حقوق خصوصی، شماره 5، ص 63 – 86، زمستان 1382ش. | ||
