بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
اصطلاح تغییر جنسیت بهمعنای تغییر جنسیت واقعی به کار میرود<ref>کرمینیا، محمد مهدی و همکاران، تحلیل بر عمل جراحی تغییر جنسیت به منظور کشف جنسیت، 1401ش، ص 461.</ref> و منظور از آن عمل جراحی است که به فرد دارای اختلال هویت جنسی فرصتی میدهد تا بدن خود را با هویت خود تطبیق دهد.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> عمل جراحی در برابر هورمون درمانی، یکی از دو روشی است که طبق ادعای برخی، منجر به تغییر جنسیت میشود.<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص69.</ref> از آنجایی که افراد دارای اختلال هویت جنسی بیشتر خواهان تغییر جنسیت هستند، عمل جراحی تغییر جنسیت، مهاجرت جنسی از بدن جعلی خواهد بود که از منظر داوطلب راه رهایی از بیماری است.<ref>علیرضا کاهانی، اختلال هویت جنسی، دگر جنسیت جوها، 1382ش.</ref> چراکه دگر جنس پنداران خواهان تغییر جنسیت زیستشناختی خود و کسب ویژگیهای آناتومیک جنس مخالف هستند.<ref>کاپلان و دگری، 1933م، ص 296 به نقل از عابدینی، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، 1394ش، ص 28.</ref> | اصطلاح تغییر جنسیت بهمعنای تغییر جنسیت واقعی به کار میرود<ref>کرمینیا، محمد مهدی و همکاران، تحلیل بر عمل جراحی تغییر جنسیت به منظور کشف جنسیت، 1401ش، ص 461.</ref> و منظور از آن عمل جراحی است که به فرد دارای اختلال هویت جنسی فرصتی میدهد تا بدن خود را با هویت خود تطبیق دهد.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> عمل جراحی در برابر هورمون درمانی، یکی از دو روشی است که طبق ادعای برخی، منجر به تغییر جنسیت میشود.<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص69.</ref> از آنجایی که افراد دارای اختلال هویت جنسی بیشتر خواهان تغییر جنسیت هستند، عمل جراحی تغییر جنسیت، مهاجرت جنسی از بدن جعلی خواهد بود که از منظر داوطلب راه رهایی از بیماری است.<ref>علیرضا کاهانی، اختلال هویت جنسی، دگر جنسیت جوها، 1382ش.</ref> چراکه دگر جنس پنداران خواهان تغییر جنسیت زیستشناختی خود و کسب ویژگیهای آناتومیک جنس مخالف هستند.<ref>کاپلان و دگری، 1933م، ص 296 به نقل از عابدینی، بررسی رابطه ابعاد اجتماعی فرهنگی و خانوادگی با ادراک از هویت جنسی قبل و بعد از عمل جراحی در افراد دارای اختلال هویت جنسی مورد مطالعه در استان اردبیل، 1394ش، ص 28.</ref> | ||
== زمان تحقق جنسیت == | |||
برخی از پژوهشگران بر این باورند که ارگانیسم در حال رشد پستانداران از جمله انسان توانایی بالقوه برای تبدیل شدن به جنس نر یا ماده را دارد. تحقیقات انجام شده بر روی نوعی موش حاکی از این است که کروموزومهای جنسی، جنسیت جنین را تعیین میکنند. جنس ماده دو کروموزوم X و جنس نر یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارد. کروموزم Y ژن خاصی به نام SRY دارد که باعث تشکیل بیضهها از غدد جنسی تمایز نیافته در جنس نر میشود و تولید تستوسترون تمایزات دیگر را به دنبال میآورد. اما غیبت کروموزم Y در جنس ماده موجب میشود غدد جنسی تمایز نیافته به تخمدان تبدیل شوند. همین فعالیتهای زیستی موجب میشود مغز جنس نر در دوران جنینی و مغز جنس ماده پس از تولد شکل بگیرد و تمایزات مغزی موجب تمایزات رفتاری دو جنس میشود. اما این ترشحات هورمونی در زمانی مشخص و محدود به دوران جنینی و نوزادی در رفتار اثر میگذارد.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 9 – 11. </ref> | |||
== سلامت جسمی، اختلال ذهنی == | == سلامت جسمی، اختلال ذهنی == | ||
| خط ۹: | خط ۱۲: | ||
در سال 1988م، در مصر مفهوم خنثای روانی مطرح شد و منظور از آن این است که فردی از حیث بدنی، جنس مشخصی دارد اما از حیث روانی تمایلات جنس دیگر را داشته باشد. مفتیان الازهر نیز در این مورد اقدام به صدور فتوا کردهاند.<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص68 و 76. </ref> | در سال 1988م، در مصر مفهوم خنثای روانی مطرح شد و منظور از آن این است که فردی از حیث بدنی، جنس مشخصی دارد اما از حیث روانی تمایلات جنس دیگر را داشته باشد. مفتیان الازهر نیز در این مورد اقدام به صدور فتوا کردهاند.<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، زمستان 1382ش، ص68 و 76. </ref> | ||
تبدلخواهان مرد به زن دارای اختلال بیشتری هستند، در اروپای غربی و آمریکای شمالی، مردان 5 تا 8 برابر بیش از زنان خواهان تغییر جنسیت هستند.<ref>فریدون، مهرابی، «بررسی برخی از ویژگیهای تبدیل خواهی جنسی در بیماران ایرانی»، 1374ش.</ref> حدود 85درصد افراد خواهان تغییر جنسیت، به افراد همجنس خود تمایل دارند چراکه خود را متعلق به جنس مخالف میدانند.<ref>فریدون، مهرابی، «بررسی برخی از ویژگیهای تبدیل خواهی جنسی در بیماران ایرانی»، 1374ش.</ref> | |||
== دیدگاهها در مورد تغییر جنسیت == | |||
برخی انجام عمل جراحی تغییر جنسیت را مسلم گرفته،<ref>محمدمهدی کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> ادعای اتفاق نظر جهانی در مورد آن کرده<ref>علیرضا، باریکلو، «وضعیت تغییر جنسیت»، 1382ش، ص65. </ref> و از فراگیرشدن و بحرانهای پس از آن صحبت میکنند.<ref>ناظم زادهقمی سیداصغر، تغییر جنسیت و دوجنسیتیها از نگاه فقه، 1401ش، ص20.</ref> اما برخی با تردید در امکان تغییر جنسیت افراد سالم، یا حتی انکار آن<ref>محسن خرازی، «تغییر جنسیت»، مجله فقه اهل بیت، 1379ش، ص104.</ref> اصطلاح تطبیق جنسیت<ref>Gender Affirmation Surgery</ref> یا بازتخصیص جنسیت<ref>Sex Reassignment Surgery</ref> را دقیقتر میدانند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> زیرا از منظر ایشان اخبار منتشر شده در مورد تغییر جنسیت و حتی ازدواج افراد معمولی و حتی از ازدواج آنها پس از تغییر جنسیت، کاملا ظاهری است و تغییر جنسیت حقیقی امکان عملی ندارد.<ref>حسین صفایی و اسدالله امامی، حقوق خانواده، 1374ش، ج1، ص45.</ref> | |||
بررسی حکم تغییر جنسیت افراد سالم در آثار فقهی نیز بهمعنای پذیرش و مسلم گرفتن امکان عملی آن نیست چراکه فقها مسائل متنوعی را بهعنوان یک فرع فقهی و بدون بحث از امکان وقوعی آن، مورد بررسی قرار میدهند. بنابراین فتوا در مورد تغییر جنسیت، قبل<ref>محسن ملکیابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص23.</ref> یا بعد از تولد،<ref>محسن ملکیابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص27.</ref> در آثار فقهی به معنای پذیرش امکان آن نیست. حتی برخی از فقها به دلیل عدم امکان تغییر جنسیت از طریق عمل جراحی، فتوای به تحریم آن دادهاند.<ref>سیدیوسف مدنی، المسائل المستحدثه، 1379ش، ج2، ص24-72.</ref> البته هستند افرادی که آن را مسلم گرفته و درباره حکم فقهی آن صحبت کردهاند.<ref>محمدرضا علمهدایی، بررسی فقهی تغییر جنسیت، 1400ش، ص72.</ref><ref>محمدمهدی کریمینیا، تغییر جنسیت از منظر فقه و حقوق، 1389ش، ص197.</ref> | |||
1. '''عمل جراحی آلت تناسلی،''' کاملا شکلی و بدون کارکرد اصلی (نعوذ، انزال و حتی امکان تخلیه ادرار) آن است؛ برای عمل جراحی مردان، واژینوپلاستی (ساخت واژن)، بیضهبرداری، مراقبت مداوم از واژن ایجادشده برای جلوگیری از تنگ | == امکان تغییر جنسیت == | ||
1. '''عمل جراحی آلت تناسلی،''' کاملا شکلی و بدون کارکرد اصلی (نعوذ، انزال و حتی امکان تخلیه ادرار) آن است؛ برای عمل جراحی مردان، واژینوپلاستی (ساخت واژن)، بیضهبرداری، مراقبت مداوم از واژن ایجادشده برای جلوگیری از تنگ شدن و برای عمل جراحی زنان، ایجاد آلت تناسلی مردانه (فالوپلاستی یا متودیوپلاستی) یا استفاده از پروتز بیضه یا فالوپلاستی باید صورت گیرد. عمل فالوپلاستی پیچیدهتر بوده و در چندین مرحله انجام میشود. این جایگزینی اندام جنسی با دو روش انجام میشود. در یک روش با استفاده از پوست سایر بخشهای بدن، عضوی شبیه آلت مرد یا زن را میسازند و در روش رودهای از دیواره روده برای این منظور استفاده میکنند. هر یک از این موارد ممکن است به چندین عمل جراحی مجزا نیازمند باشد.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> | |||
2. '''عدم امکان تولید مثل،''' از آنجایی در عمل جراحی تغییر جنسیت فقط تاحدی شکل آلت جنسی تغییر میکند و امکان پیوند اعضای مربوط به تولید مثل بیضه، رحم و تخمدان وجود ندارد، برخی از افراد خواهان تغییر جنسیت، تخمک یا اسپرم خود را در بانکهای مربوطه، اگر حقیقی باشند، ذخیره میکنند تا بعدها امکان فرزندآوری بیولوژیک داشته باشند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/ وبسایت دکتر تو.]</ref> یکی از ادله فتوای عدم جواز تغییر | 2. '''عدم امکان تولید مثل،''' از آنجایی در عمل جراحی تغییر جنسیت فقط تاحدی شکل آلت جنسی تغییر میکند و امکان پیوند اعضای مربوط به تولید مثل مانند بیضه، رحم و تخمدان وجود ندارد، برخی از افراد خواهان تغییر جنسیت، تخمک یا اسپرم خود را در بانکهای مربوطه، اگر حقیقی باشند، ذخیره میکنند تا بعدها امکان فرزندآوری بیولوژیک داشته باشند.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/ وبسایت دکتر تو.]</ref> یکی از ادله فتوای برخی از فقها به عدم جواز تغییر جنسیت، نیز به دلیل عقیم شدن مردان و زنان، پس از عمل مذکور میباشد.<ref>محسن ملکیابرده، تغییر جنسیت از دیدگاه فقه امامیه، 1401ش، ص72.</ref> | ||
3. '''تغییر در سینه،''' کاملا شکلی و بدون کارکرد اصلی (مثلا شیردهی) افزایش حجم سینه با کاشت پروتز برای مردان و برداشتن سینهها (ماستکتومی)، تخلیه رحم و تخمدانها (هیسترکتومی)، برای زنان | 3. '''تغییر در سینه،''' کاملا شکلی و بدون کارکرد اصلی (مثلا شیردهی) افزایش حجم سینه با کاشت پروتز برای مردان و برداشتن سینهها (ماستکتومی)، تخلیه رحم و تخمدانها (هیسترکتومی)، برای زنان صورت میگیرد.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> | ||
4. '''تغییرات | 4. '''تغییرات ظاهری،''' مانند برداشتن برآمدگی زیر گلو برای ایجاد ظاهر زنانه و از بین بردن موهای زائد برای مردان و هورموندرمانی برای رشد موی صورت، کلفتتر شدن صدا و افزایش حجم عضلانی برای زنان، تا حدی ممکن و موفقیتآمیز بوده است.<ref>[https://doctoreto.com/blog/sex-change-operations/#:~:text=%D8%B9%D9%85%D9%84%20%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%20%DB%8C%DA%A9%20%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF,%D9%88%20%D8%AD%DA%A9%D9%85%20%D8%AF%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87%20%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF. وبسایت دکتر تو.]</ref> | ||
5. '''تغییر در تفاوتهای فیزیکی''' مثل قد بلندتر مردان، شکل دست و پا، فک و لگن مردانه با | 5. '''تغییر در تفاوتهای فیزیکی''' مثل قد بلندتر مردان، شکل دست و پا، فک و لگن مردانه با روشهای درمانی اندروژن و حتی عمل جراحی قابل بازگشت و اصلاح نیست.<ref>بودینگ کروکلز، اختلال هویت و رشد جنسی، 1396، ص 417.</ref> | ||
== چالشهای اجتماعی == | == چالشهای اجتماعی == | ||
