بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
=== نقش اجتماعی و سیاسی === | === نقش اجتماعی و سیاسی === | ||
در دورههای معاصر، این لقب گاهی در تحلیلهای اجتماعی با محوریت جایگاه زن بازخوانی شده است. برخی از نویسندگان، با استناد به این سیره نبوی، آن را نشانهای از تقدس نقش محبتآمیز<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref>، مراقبتی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> و تربیتی زنان در کانون خانواده و حتی در سطح جامعه دانستهاند. همچنین، در برخی منابع، شخصیت فاطمه با لقب امابیها بهعنوان الگویی برای زنانی که همپای مردان در صحنههای اجتماعی و خانوادگی مسئولیت میپذیرند، معرفی شده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | در دورههای معاصر، این لقب گاهی در تحلیلهای اجتماعی با محوریت جایگاه زن بازخوانی شده است. برخی از نویسندگان، با استناد به این سیره نبوی، آن را نشانهای از تقدس نقش محبتآمیز<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref>، مراقبتی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> و تربیتی زنان در کانون خانواده و حتی در سطح جامعه دانستهاند. همچنین، در برخی منابع، شخصیت فاطمه با لقب امابیها بهعنوان الگویی برای زنانی که همپای مردان در صحنههای اجتماعی و خانوادگی مسئولیت میپذیرند، معرفی شده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | ||
=== نقش فرهنگی و تربیتی === | |||
الگوی تربیتی مبتنی بر لقب اُمّ اَبیها و سیره فاطمه زهرا، در ادبیات اسلامی بهعنوان یک چارچوب مفهومی برای روابط خانوادگی مطرح شده است. این لقب، که بیانگر جایگاه مادری فاطمه نسبت به پیامبر اسلام است، در متون دینی اغلب با مفاهیمی همچون محبت، مراقبت و مسئولیتپذیری همراه میشود. در تبیین این الگو، بر آموزش ارزشها از دوران کودکی، توجه به دختران و استحکام پیوندهای عاطفی درون خانواده تأکید میگردد. همچنین، در زندگی زناشویی، مؤلفههایی چون توکل، احترام متقابل، تقسیم کار و سادهزیستی به عنوان بخشی از این سیره توصیف شدهاند.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/119315/%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%B9%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA ««ام ابیها» یعنی زهرا الگوی زندگی است»، وبسایت قدس.]</ref> | |||
== جایگاه ام ابیها در فرهنگ ایرانیان == | == جایگاه ام ابیها در فرهنگ ایرانیان == | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۸: | ||
=== سیمای شهری و نهادهای اجتماعی === | === سیمای شهری و نهادهای اجتماعی === | ||
نامگذاری نهادهای عمومی مانند مساجد<ref>[https://neshan.org/maps/places/daf76c29f83b05c57b45bd868e754e20#c32.712-51.700-15z-0p «مسجد حضرت زهرا ام ابیها»، وبسایت نقشه نشان]</ref>، حسینیهها<ref>[https://neshan.org/maps/places/34e29aeffde263c3835cfc79557aa5ae#c35.677-51.407-15z-0p «حسینیه ام ابیها»، وبسایت نقشه نشان.]</ref>، مدارس<ref>[https://neshan.org/maps/places/5f0eeb61634533174efdf21c49c023d2#c35.693-51.450-15z-0p «دبیرستان دخترانه ام ابیها»، وبسایت نقشه نشان.]</ref>، کانونهای فرهنگی، تربیتی<ref>[https://ommeabiha.info/ «مجمع علمی و فرهنگی ام ابیها»، وبسایت مجموعه فرهنگی ام ابیها.]</ref> و مؤسسات خیریه<ref>[https://ommabihacharity.com/ «مؤسسه خیریه ام ابیها فاطمه الزهرا»]</ref> به امابیها، این مفهوم را از حیطه متن و گفتار وارد فضای نشانههای بصری و کارکرد اجتماعی نموده است. این نامگذاری، در قالب عناوین نهادها و در ترکیب با گرافیک محیطی میتواند در حوزههای آموزشی، تبلیغاتی، ارتباطی و اطلاعاتی، سیاسی و اقتصادی مورد استفاده مثبت قرار گیرد و به عواملی منتهی شود که ساختارهای اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و سنتی جامعه را بهطور درست و باتوجه به اصول بنیادین اصلاح و ارائه نماید. همچنین، بهکارگیری این مفهوم در معماری و نشانههای شهری، علاوه بر زیباسازی ظاهری شهری به لذت بردن مردم از زندگی شهری کمک میکند.<ref>[https://www.magiran.com/paper/1244432/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1 میرزائی نسبفهادان، «جایگاه گرافیک محیطی در هویت بصری شهر»، ۱۳۹۲ش، ص۱۱۷.]</ref> | نامگذاری نهادهای عمومی مانند مساجد<ref>[https://neshan.org/maps/places/daf76c29f83b05c57b45bd868e754e20#c32.712-51.700-15z-0p «مسجد حضرت زهرا ام ابیها»، وبسایت نقشه نشان]</ref>، حسینیهها<ref>[https://neshan.org/maps/places/34e29aeffde263c3835cfc79557aa5ae#c35.677-51.407-15z-0p «حسینیه ام ابیها»، وبسایت نقشه نشان.]</ref>، مدارس<ref>[https://neshan.org/maps/places/5f0eeb61634533174efdf21c49c023d2#c35.693-51.450-15z-0p «دبیرستان دخترانه ام ابیها»، وبسایت نقشه نشان.]</ref>، کانونهای فرهنگی، تربیتی<ref>[https://ommeabiha.info/ «مجمع علمی و فرهنگی ام ابیها»، وبسایت مجموعه فرهنگی ام ابیها.]</ref> و مؤسسات خیریه<ref>[https://ommabihacharity.com/ «مؤسسه خیریه ام ابیها فاطمه الزهرا»]</ref> به امابیها، این مفهوم را از حیطه متن و گفتار وارد فضای نشانههای بصری و کارکرد اجتماعی نموده است. این نامگذاری، در قالب عناوین نهادها و در ترکیب با گرافیک محیطی میتواند در حوزههای آموزشی، تبلیغاتی، ارتباطی و اطلاعاتی، سیاسی و اقتصادی مورد استفاده مثبت قرار گیرد و به عواملی منتهی شود که ساختارهای اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و سنتی جامعه را بهطور درست و باتوجه به اصول بنیادین اصلاح و ارائه نماید. همچنین، بهکارگیری این مفهوم در معماری و نشانههای شهری، علاوه بر زیباسازی ظاهری شهری به لذت بردن مردم از زندگی شهری کمک میکند.<ref>[https://www.magiran.com/paper/1244432/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1 میرزائی نسبفهادان، «جایگاه گرافیک محیطی در هویت بصری شهر»، ۱۳۹۲ش، ص۱۱۷.]</ref> | ||
== '''کتابشناسی''' == | == '''کتابشناسی''' == | ||
