زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:


'''<big>سیمین بهبهانی</big>'''؛ نویسنده و غزل‌سرای معاصر ایرانی.
'''<big>سیمین بهبهانی</big>'''؛ نویسنده و غزل‌سرای معاصر ایرانی و معروف به بانوی غزل ایران.


'''سیمین بهبهانی''' شاعر، نویسنده و غزل‌سرای برجستۀ معاصر ایرانی و از اعضای کانون نویسندگان ایران بود. وی که به نیمای غزل یا بانوی غزل ایران، شهرت دارد، با نوآوری در اوزان بی‌سابقۀ غزل فارسی، نقش مؤثری در تحول این قالب شعری ایفا کرد. او در طول حیات ادبی خود بیش از ۶۰۰ غزل سرود که در قالب بیست کتاب منتشر شده‌اند. مضامین شعرهای او عشق به میهن، وقایع اجتماعی چون انقلاب و جنگ، انتقاد از فقر و تن‌فروشی، دفاع از آزادی بیان و مطالبۀ حقوق برابر برای زنان را در بر می‌گرفت. بهبهانی در سطح جهانی نیز شناخته شده بود و در سال‌های ۱۹۹۹م و ۲۰۰۲م، نامزد دریافت جایزۀ نوبل ادبیات شد. همچنین چندین جایزۀ معتبر بین‌المللی را کسب کرد.
'''سیمین بهبهانی''' شاعر، نویسنده و غزل‌سرای برجستۀ معاصر ایرانی و از اعضای کانون نویسندگان ایران بود. وی که به نیمای غزل یا بانوی غزل ایران، شهرت دارد، با نوآوری در اوزان بی‌سابقۀ غزل فارسی، نقش مؤثری در تحول این قالب شعری ایفا کرد. او در طول حیات ادبی خود بیش از ۶۰۰ غزل سرود که در قالب بیست کتاب منتشر شده‌اند. مضامین شعرهای او عشق به میهن، وقایع اجتماعی چون انقلاب و جنگ، انتقاد از فقر و تن‌فروشی، دفاع از آزادی بیان و مطالبۀ حقوق برابر برای زنان را در بر می‌گرفت. بهبهانی در سطح جهانی نیز شناخته شده بود و چندین جایزۀ معتبر بین‌المللی را کسب کرد.


== تولد و خانواده ==
== تولد و خانواده ==
خط ۹: خط ۹:
پدر و مادر سیمین در سال ۱۳۰۳ش ازدواج کردند، اما این ازدواج، پس از مدت‌کوتاهی در سال ۱۳۰۹ش و در دوران خردسالی سیمین به جدایی انجامید. او پس از جدایی والدین، تحت سرپرستی مادرش قرار گرفت و تأثیر عمیق مادر بر شکل‌گیری شخصیت مستقل و مبارزه‌جوی او به مراتب پررنگ‌تر از نقش پدر بود.
پدر و مادر سیمین در سال ۱۳۰۳ش ازدواج کردند، اما این ازدواج، پس از مدت‌کوتاهی در سال ۱۳۰۹ش و در دوران خردسالی سیمین به جدایی انجامید. او پس از جدایی والدین، تحت سرپرستی مادرش قرار گرفت و تأثیر عمیق مادر بر شکل‌گیری شخصیت مستقل و مبارزه‌جوی او به مراتب پررنگ‌تر از نقش پدر بود.


مادر سیمین بعد از مدتی با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و سیمین از این پیوند، صاحب خواهر و برادران ناتنی شد. روایت زندگی مادر و تأثیر بی‌واسطهٔ او بر سیمین، سال‌ها بعد در قالب کتابی با عنوان «با مادرم همراه» به قلم سیمین بهبهانی منتشر شد. این کتاب که در ظاهر، شرح‌حال زندگی مادر سیمین است، اما در واقع  بازکاوی ریشه‌های هویتی و جهان‌بینی خود شاعر دانسته شده است.<ref>[https://vminds.info/@tajahmadi/108pa1exx78y تاج احمدی، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وب‌سایت دهکده اندیشه‌ها.]</ref>
مادر سیمین بعد از مدتی با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و سیمین از این پیوند، صاحب خواهر و برادران ناتنی شد. روایت زندگی مادر و تأثیر بی‌واسطهٔ او بر سیمین، سال‌ها بعد در قالب کتابی با عنوان «با مادرم همراه» به قلم سیمین بهبهانی منتشر شد. این کتاب در ظاهر روایت‌گر زندگی مادر سیمین است، اما در سطحی عمیق‌تر به بازکاوی ریشه‌های هویتی و تکوین جهان‌بینی خود شاعر می‌پردازد.<ref>[https://vminds.info/@tajahmadi/108pa1exx78y تاج احمدی، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وب‌سایت دهکده اندیشه‌ها.]</ref>
== ازدواج و فرزندان ==
== ازدواج و فرزندان ==


خط ۵۹: خط ۵۹:


=== فعالیت‌های ادبی ===
=== فعالیت‌های ادبی ===
سیمین بهبهانی در سال ۱۳۴۲ش به عضویت انجمن ادبی ایران درآمد و یکی از معدود زنان عضو این انجمن بود. به‌همین ترتیب فعالیت‌های ادبی او تداوم یافت تا این‌که در سال ۱۳۴۸ش به شورای شعر و موسیقی راه پیدا کرد؛ شورایی که با حضور چهره‌های شاخصی چون هوشنگ ابتهاج، نادر نادرپور، یدالله رؤیایی، بیژن جلالی، فریدون مشیری و خود سیمین اداره می‌شد. وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش نیز مدتی عضو شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و برای رادیو ترانه می‌سرود. همچنین سیمین در سال ۱۳۵۷ش عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت.<ref>[https://www.aran-papers.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF/14276/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وب‌سایت آران پیپر.]</ref> همچنین اشعار سیمین با استقبال گسترده‌ای از سوی خوانندگان موسیقی ایرانی روبه‌رو شد و هنرمندان بزرگی آنها را اجرا کردند. از جملۀ این خوانندگان می‌توان به محمدرضا شجریان، همایون شجریان و فرامرز اصلانی، اشاره کرد.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی»، وب‌سایت کتابراه.]</ref>
سیمین بهبهانی در سال ۱۳۴۲ش به عضویت انجمن ادبی ایران درآمد و یکی از معدود زنان عضو این انجمن بود. به‌همین ترتیب فعالیت‌های ادبی او تداوم یافت تا این‌که در سال ۱۳۴۸ش به شورای شعر و موسیقی راه پیدا کرد؛ شورایی که با حضور چهره‌های شاخصی چون [[هوشنگ ابتهاج]]، نادر نادرپور، یدالله رؤیایی، بیژن جلالی، [[فریدون مشیری]] و خود سیمین اداره می‌شد. وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش نیز مدتی عضو شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و برای رادیو ترانه می‌سرود. همچنین سیمین در سال ۱۳۵۷ش عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت.<ref>[https://www.aran-papers.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF/14276/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وب‌سایت آران پیپر.]</ref> همچنین اشعار سیمین با استقبال گسترده‌ای از سوی خوانندگان موسیقی ایرانی روبه‌رو شد و هنرمندان بزرگی آنها را اجرا کردند. از جملۀ این خوانندگان می‌توان به [[محمدرضا شجریان]]، [[همایون شجریان]] و فرامرز اصلانی، اشاره کرد.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی»، وب‌سایت کتابراه.]</ref>


=== نقش اجتماعی ===
=== نقش اجتماعی ===
خط ۷۸: خط ۷۸:
== درگذشت ==
== درگذشت ==
سیمین بهبهانی در ۲۸ مرداد ۱۳۹۳ش در سن ۸۷ سالگی به علت بیماری تنفسی و قلبی در تهران درگذشت. پیکر او پس از مراسم تشییع در بهشت زهرا، در مقبرهٔ خانوادگی و در کنار پدرش، عباس خلیلی، به خاک سپرده شد. مراسم تشییع وی با حضور گستردهٔ دوستداران و چهره‌های فرهنگی همراه بود. در این مراسم، شهرام ناظری غزل معروف «دوباره می‌سازمت وطن» و همایون شجریان نیز غزل «رفت آن سوار کولی»، سرودهٔ سیمین بهبهانی را اجرا کردند.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
سیمین بهبهانی در ۲۸ مرداد ۱۳۹۳ش در سن ۸۷ سالگی به علت بیماری تنفسی و قلبی در تهران درگذشت. پیکر او پس از مراسم تشییع در بهشت زهرا، در مقبرهٔ خانوادگی و در کنار پدرش، عباس خلیلی، به خاک سپرده شد. مراسم تشییع وی با حضور گستردهٔ دوستداران و چهره‌های فرهنگی همراه بود. در این مراسم، شهرام ناظری غزل معروف «دوباره می‌سازمت وطن» و همایون شجریان نیز غزل «رفت آن سوار کولی»، سرودهٔ سیمین بهبهانی را اجرا کردند.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
== اشعار منتسب به سیمین ==
سیمین بهبهانی در سال‌های پایانی فعالیت ادبی خود با پدیدهٔ انتساب نادرست اشعار به نام خویش مواجه بود؛ پدیده‌ای که با گسترش رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی ابعاد گسترده‌تری یافت. در این فضا، اشعاری فاقد مأخذ معتبر یا سرودهٔ شاعران دیگر، به‌دلیل شهرت نام بهبهانی و شناخته‌شدن او به‌عنوان شاعری اجتماعی و عاطفی، به وی نسبت داده شد. بسیاری از این اشعار منتسب، از نظر ساختار زبانی، مهارت وزنی و انسجام فنی، با ویژگی‌های شاخص شعر بهبهانی مانند تنوع اوزان، دقت واژگانی و نوآوری در قالب غزل، همخوانی نداشتند و در هیچ‌یک از مجموعه‌های رسمی منتشرشدهٔ او ثبت نشده‌ بودند. بهبهانی در گفت‌وگوها و مصاحبه‌های خود، به این انتساب‌های نادرست واکنش نشان داد. او بر ضرورت ارجاع به کتاب‌های چاپ‌شده و منابع معتبر تأکید می‌کرد و تصریح داشت که معیار تشخیص شعر او، تنها مجموعه‌های رسمی منتشرشده است. وی این پدیده را نشانه‌ای از ضعف در دقت فرهنگی و بی‌توجهی به منبع‌شناسی ادبی می‌دانست و نسبت به تأثیر آن بر مخدوش‌شدن تصویر واقعی شاعر و دشواری پژوهش‌های ادبی هشدار می‌داد. واکنش‌های او عمدتاً آرام، آموزشی و به‌دور از جنجال رسانه‌ای بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>


== ابیات برگزیده سمین بهبهانی ==
== ابیات برگزیده سمین بهبهانی ==
سیمین بهبهانی غزل معروف '''«دوباره می‌سازمت وطن»''' را در سال ۱۳۶۰ش و در فضای سیاسیِ به‌شدت ملتهب و متشنج آن دوره سرود. در آن برهه، اختلافات سیاسی و عقیدتی میان گروه‌های فعال در ایران به سطحی از تنش رسیده بود که گاه به تقابل‌های مسلحانه در عرصۀ عمومی کشیده می‌شد. در چنین شرایطی که فضای یأس و خشم بر بخشی از جامعۀ روشنفکری سایه افکنده بود، بهبهانی با رویکردی امیدوارانه و برخاسته از حس عمیق میهن‌دوستی، این سروده را به مثابه بیانیه‌ای شاعرانه از عشق به وطن و با لحنی مادرانه<ref>[https://vminds.info/@tajahmadi/108pa1exx78y تاج احمدی، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وب‌سایت دهکده اندیشه‌ها.]</ref> ارائه کرد:<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
 
* سیمین بهبهانی غزل معروف '''«دوباره می‌سازمت وطن»''' را در سال ۱۳۶۰ش و در فضای سیاسیِ به‌شدت ملتهب و متشنج آن دوره سرود. در آن برهه، اختلافات سیاسی و عقیدتی میان گروه‌های فعال در ایران به سطحی از تنش رسیده بود که گاه به تقابل‌های مسلحانه در عرصۀ عمومی کشیده می‌شد. در چنین شرایطی که فضای یأس و خشم بر بخشی از جامعۀ روشنفکری سایه افکنده بود، بهبهانی با رویکردی امیدوارانه و برخاسته از حس عمیق میهن‌دوستی، این سروده را به مثابه بیانیه‌ای شاعرانه از عشق به وطن و با لحنی مادرانه<ref>[https://vminds.info/@tajahmadi/108pa1exx78y تاج احمدی، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وب‌سایت دهکده اندیشه‌ها.]</ref> ارائه کرد:<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگی‌نامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
{{شعر جدید
{{شعر جدید
| متن =
| متن =
خط ۹۲: خط ۹۶:
هنوز در سینه آتشی به جاست کز تاب شعله اش\\گمان ندارم به کاهشی زِ گرمی یِ دودمان خویش
هنوز در سینه آتشی به جاست کز تاب شعله اش\\گمان ندارم به کاهشی زِ گرمی یِ دودمان خویش
دوباره می‌بخشی ام توان اگر چه شعرم به خون نشست\\دوباره می‌سازمت به جان اگر چه بیش از توان خویش
دوباره می‌بخشی ام توان اگر چه شعرم به خون نشست\\دوباره می‌سازمت به جان اگر چه بیش از توان خویش
}}غزل '''«دلم گرفته ای دوست، هوای گریه با من»'''، از مشهورترین آثار سیمین بهبهانی است. همایون شجریان این غزل را با آواز و تنظیمی احساسی اجرا کرده که بر شهرت و تأثیر آن افزوده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/929512/%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%86-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C «امروز با سیمین بهبهانی: دلم گرفته ای دوست! هوای گریه با من+فایل صوتی»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>  
}}همچنین در اول فروردین ۱۳۹۰ش، باراک اوباما، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده آمریکا، در پیامی ویدئویی به مناسبت نوروز، جشن سال نو ایرانیان، بخش‌هایی از این شعر را به‌عنوان بخشی از پیام خود برای مردم ایران به زبان فارسی خواند. این انتخاب، نمادی از ارزش ادبی و انسانی شعر بهبهانی بود.<ref>[https://fararu.com/fa/news/203160/%D8%B4%D8%B9%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «شعری که سیمین به سیمین تقدیم کرد+فیلم»، وب‌سایت فرارو.]</ref>
 
* غزل '''«دلم گرفته ای دوست، هوای گریه با من»''' نیز از مشهورترین آثار سیمین بهبهانی است. همایون شجریان این غزل را با آواز و تنظیمی احساسی اجرا کرده که بر شهرت و تأثیر آن افزوده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/929512/%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D9%84%D9%85-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D9%86-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C «امروز با سیمین بهبهانی: دلم گرفته ای دوست! هوای گریه با من+فایل صوتی»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>  
{{شعر جدید
{{شعر جدید
|پلکانی = 1
|پلکانی = 1
خط ۱۲۰: خط ۱۲۶:
* «سیمین بهبهانی»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تاریخ بازدید: 20 بهمن 1404ش.
* «سیمین بهبهانی»، وب‌سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تاریخ بازدید: 20 بهمن 1404ش.
* «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وب‌سایت قلم آبی، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1404ش.
* «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وب‌سایت قلم آبی، تاریخ درج مطلب: 22 آبان 1404ش.
* «شعری که سیمین به سیمین تقدیم کرد+فیلم»، وب‌سایت فرارو، تاریخ درج مطلب: 28 مرداد 1393ش.
* یوسف‌پور سیفی، فاطمه، «سیمین بهبهانی و نوگرایی در تصویر شعری»، نشریه زیبایی‌شناسی ادبی، دوره 14، شماره 57، 1402ش.
* یوسف‌پور سیفی، فاطمه، «سیمین بهبهانی و نوگرایی در تصویر شعری»، نشریه زیبایی‌شناسی ادبی، دوره 14، شماره 57، 1402ش.