شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
== انواع شرم == | == انواع شرم == | ||
شرم | تقسیمات شرم: | ||
# شرم مثبت و شرم منفی: شرمی که قلمرو آن اعمال ناشایست عرفی، شرعی و اخلاقی باشد، شرم مثبت نامیده میشود؛ اما بهشرم از انجام رفتارهای پسندیده یا مباح، شرم منفی گفته میشود. | # شرم مثبت و شرم منفی: شرمی که قلمرو آن اعمال ناشایست عرفی، شرعی و اخلاقی باشد، شرم مثبت نامیده میشود؛ اما بهشرم از انجام رفتارهای پسندیده یا مباح، شرم منفی گفته میشود. | ||
| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
# شرم ایمانی و شرم نفسانی: شرمی که بهدلیل ایمان بهخداوند، انسان را از ارتکاب خطا به دور میکند، شرم ایمانی خوانده میشود؛ اما شرمی که انسان بر حسب فطرت انسانی خود از انجام اعمال ناشایست دستکم در مقابل یک ناظر شرم میکند، شرم نفسانی گفته میشود.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی دهآبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرمشناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص129-130.]</ref> | # شرم ایمانی و شرم نفسانی: شرمی که بهدلیل ایمان بهخداوند، انسان را از ارتکاب خطا به دور میکند، شرم ایمانی خوانده میشود؛ اما شرمی که انسان بر حسب فطرت انسانی خود از انجام اعمال ناشایست دستکم در مقابل یک ناظر شرم میکند، شرم نفسانی گفته میشود.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی دهآبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرمشناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص129-130.]</ref> | ||
# شرم عام و شرم خاص: شرم از حیث حیطۀ مراعات آن بهدونوع عام و خاص تقسیم میشود که شرم عام، رعایت حیا در روابط اجتماعی و شرم خاص، رعایت آن در روابط خصوصی و خانوادگی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/114790/%D8%B4%D8%B1%D9%85_%D9%88_%D8%AD%DB%8C%D8%A7 میر باقری، «شرم و حیا»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | # شرم عام و شرم خاص: شرم از حیث حیطۀ مراعات آن بهدونوع عام و خاص تقسیم میشود که شرم عام، رعایت حیا در روابط اجتماعی و شرم خاص، رعایت آن در روابط خصوصی و خانوادگی است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/114790/%D8%B4%D8%B1%D9%85_%D9%88_%D8%AD%DB%8C%D8%A7 میر باقری، «شرم و حیا»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
# شرم اخلاقی و شرم در | # شرم اخلاقی و شرم در جرمشناسی: شرم از جهت ارتباط آن با رفتارهای ناشایست اخلاقی یا رفتار های مجرمانه، به شرم اخلاقی و شرم در جرمشناسی دسته بندی میشود.<ref>[http://akhlagh.saminatech.ir/Article/18313/FullText حاجی دهآبادی و کریمی، «شرم و پیشگیری از جرم از منظر دانش جرمشناسی و اخلاق اسلامی»، 1400ش، ش3، ص132-133]</ref> | ||
== مؤلفههای شرم == | == مؤلفههای شرم == | ||
| خط ۹۲: | خط ۹۲: | ||
== مصادیق شرم == | == مصادیق شرم == | ||
هرچند موجودیت شرم، ماهیت فطری و تغییر ناپذیر دارد؛ اما مصادیق | هرچند موجودیت شرم، ماهیت فطری و تغییر ناپذیر دارد؛ اما مصادیق آن بهتبع تفاوت فرهنگها و نظامهای ارزشی تغییر پذیرند. شرم در دو قلمرو خانواده و جامعه مصادیقی دارد؛ حفظ ادب، احترام، وقار، ارزشها و هنجارهای شرعی و عرفی در تمامی روابط اعم از 1) گفتار، 2) رفتار، 3) شنیدار، 4) دیدار، 5) پندار، 6) پوشش در ارتباطات با دیگران و در مقابل، خودداری از تولید صحنههای بیشرمی و هوس انگیز، از مصادیق شرم بهشمار میآیند.<ref>پسندیده، پژوهشی در فرهنگ حیا، 1385ش، ص47-51 و191، 202، 208، 219-222، 225، 227-228؛ بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص52-64.</ref> | ||
== شرم در آموزههای اخلاقی و مباحث جرمشناسی == | == شرم در آموزههای اخلاقی و مباحث جرمشناسی == | ||
شرم در آموزههای اخلاقی با شرم در مباحث جرم شناسی | تفاوت شرم در آموزههای اخلاقی با شرم در مباحث جرم شناسی: | ||
# از نظر زمان شرمساری: زمان بروز شرم در جرمشناسی، بعد از ارتکاب رفتار مجرمانه است؛ اما شرم اخلاقی، هم پیش از عمل غیر اخلاقی و هم پساز آن ظاهر میشود. | # از نظر زمان شرمساری: زمان بروز شرم در جرمشناسی، بعد از ارتکاب رفتار مجرمانه است؛ اما شرم اخلاقی، هم پیش از عمل غیر اخلاقی و هم پساز آن ظاهر میشود. | ||
