شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) جز ←مصادیق شرم |
شریف عظیمی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۱۲: | ||
#ازجهت آثار: شرم حالتی ناشی از اندوه قلبی است که آثار آن درچهرۀ افراد نمایان میشود؛ اما حیا نوعی خودداری است که آثار آن به جسم محدود نبوده و به روح و ارادۀ انسان نیز مربوط میشود.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref> | #ازجهت آثار: شرم حالتی ناشی از اندوه قلبی است که آثار آن درچهرۀ افراد نمایان میشود؛ اما حیا نوعی خودداری است که آثار آن به جسم محدود نبوده و به روح و ارادۀ انسان نیز مربوط میشود.<ref>بانکی پورفرد، حیا، 1389ش، ص14-15.</ref> | ||
== تفاوتهای شرم | == تفاوتهای شرم و احساسگناه<ref group="دیدگاه">تفاوت های شرم و گناه یا احساس گناه؟</ref> == | ||
شرم و گناه، از جمله هیجانات خودآگاه اخلاقی اند که در رابطه با امر اخلاقی تعریفشده و در مواجهه با موقعیت ها و تنگناهای اخلاقی بر انگیخته میشوند. انسان پساز یکخطای اخلاقی یا بروز یکرفتار ناشایست در سبک زندگی خود، آنرفتار را بد ادراک کرده و با احساس بیکفایتی، بد بودن و حس حقارت در برابر دیگران احساس شرم و گناه کرده و در صدد جبران و کم کردن خسارت های ایجاد شده بر میآید. | شرم و گناه، از جمله هیجانات خودآگاه اخلاقی اند که در رابطه با امر اخلاقی تعریفشده و در مواجهه با موقعیت ها و تنگناهای اخلاقی بر انگیخته میشوند. انسان پساز یکخطای اخلاقی یا بروز یکرفتار ناشایست در سبک زندگی خود، آنرفتار را بد ادراک کرده و با احساس بیکفایتی، بد بودن و حس حقارت در برابر دیگران احساس شرم و گناه کرده و در صدد جبران و کم کردن خسارت های ایجاد شده بر میآید.<ref>سهرابزاده، مهران و دیگران، فرهنگنامۀ آسیبهای اجتماعی، 1389ش، ص235.</ref> | ||
# بهلحاظ تمرکز: در شرم، تمرکز بر خود فرد بهصفت شخص نالایق؛ اما در گناه، تمرکز بر کوتاهی فرد و رفتار ناشایست او | شرم و گناه به رغم قرابت مفهومی؛ اما در مواردی باهم تفاوت دارند: | ||
# بهلحاظ عامل: در شرم، | |||
# بهلحاظ نتیجه: در شرم، فرد میان خود واقعی و معیارهای اخلاقی برای مطلوبیت، تناقض | # بهلحاظ تمرکز: در شرم، تمرکز بر خود فرد بهصفت شخص نالایق؛ اما در احساس گناه، تمرکز بر کوتاهی فرد و رفتار ناشایست او است.<ref>سهرابزاده، مهران و دیگران، فرهنگنامۀ آسیبهای اجتماعی، 1389ش، ص235.</ref> | ||
# بهلحاظ عامل: در شرم، منشأ احساس شکست، حس حضور یکناظر واقعی یا خیالی؛ اما منشأ احساس گناه، نفس آنعمل ناشایست است.<ref>سهرابزاده، مهران و دیگران، فرهنگنامۀ آسیبهای اجتماعی، 1389ش، ص235.</ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا مطلب شما منبع ندارد. اصولا وقتی وارد بند مستقلی میشوید لازم است منبع ذکر شود</ref> | |||
# بهلحاظ نتیجه: در شرم، فرد میان خود واقعی و معیارهای اخلاقی برای مطلوبیت، تناقض میبیند و از ترس سرزنش دیگران، تمایل بهپنهانشدن یا انتقام پیدا میکند؛ اما در احساس گناه، فرد به خطای خود اعتراف کرده و برای جبران خسارت تلاش می کند. بدین سان، شرمساری، احتمال رفتار مطلوب را کاهش میدهد؛ اما احساس گناه، آن را تسهیل میکند.<ref>سهرابزاده، مهران و دیگران، فرهنگنامۀ آسیبهای اجتماعی، 1389ش، ص235.</ref> | |||
# بهلحاظ خصوصی و عمومی بودن عمل ناشایست: انسان در خطای افشا شده، احساس شرم و در خطایی که افشا نشده باشد، احساس گناه میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/366100/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B4%D8%B1%D9%85-%D9%88-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87 جوکار، بهرام و کمالی، فاطمه، «بررسی رابطۀ معنویت واحساس شرم و گناه»، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 1394ش، ش14، ص5-6].</ref> | # بهلحاظ خصوصی و عمومی بودن عمل ناشایست: انسان در خطای افشا شده، احساس شرم و در خطایی که افشا نشده باشد، احساس گناه میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/366100/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B4%D8%B1%D9%85-%D9%88-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87 جوکار، بهرام و کمالی، فاطمه، «بررسی رابطۀ معنویت واحساس شرم و گناه»، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 1394ش، ش14، ص5-6].</ref> | ||
