زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
'''<big>سیمین بهبهانی</big>'''؛ نویسنده و غزلسرای معاصر ایرانی و معروف به بانوی غزل ایران. | '''<big>سیمین بهبهانی</big>'''؛ نویسنده و غزلسرای معاصر ایرانی و معروف به بانوی غزل ایران. | ||
سیمین بهبهانی شاعر، نویسنده و غزلسرای برجستۀ معاصر ایرانی و از اعضای کانون نویسندگان ایران بود. وی که به نیمای غزل یا بانوی غزل ایران، شهرت دارد، با نوآوری در وزنهای بیسابقۀ غزل فارسی، نقش مؤثری در تحول این قالب شعری ایفا کرد. او در طول حیات ادبی خود بیش از ۶۰۰ غزل سرود که در قالب بیست کتاب منتشر شدهاند. مضامین شعرهای او عشق به میهن، وقایع اجتماعی چون انقلاب و جنگ، انتقاد از فقر و تنفروشی، دفاع از آزادی بیان و مطالبۀ حقوق برابر برای زنان را در بر میگرفت. بهبهانی در سطح جهانی نیز شناخته شده بود و چندین جایزۀ معتبر بینالمللی را کسب کرد. | |||
== تولد و خانواده == | == تولد و خانواده == | ||
سیمین خلیلی، معروف به سیمین بهبهانی، در ۲۸ تیر ۱۳۰۶ش در تهران زاده شد. او در خانوادهای کاملاً فرهنگی و ادبی رشد کرد. پدرش، عباس خلیلی دیپلمات، روزنامهنگار (مدیر روزنامۀ اقدام) و رماننویس بود. او به دو زبان فارسی و عربی شعر میگفت و شخصیتی سیاسی داشت. مادرش، فخرعظمی ارغون، زنی بسیار پیشرو، شاعر، معلم زبان فرانسه و از مؤسسان کانون بانوان بود. خانوادهٔ ادبی سیمین، زمینهٔ رشد هنری او را از همان ابتدا فراهم کرد و بههمین خاطر، از سنین بسیار کم به شعر علاقهمند شد، تا جایی که در ۱۴ سالگی موفق به انتشار اولین شعرش شد.<ref>[https://www.andishmandpub.com/mainPage/Article/details/624+%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%88_%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه و آثار سیمین بهبهانی»، وبسایت انتشارات اندیشمند.]</ref> | سیمین خلیلی، معروف به سیمین بهبهانی، در ۲۸ تیر ۱۳۰۶ش در تهران زاده شد. او در خانوادهای کاملاً فرهنگی و ادبی رشد کرد. پدرش، عباس خلیلی دیپلمات، روزنامهنگار (مدیر روزنامۀ اقدام) و رماننویس بود. او به دو زبان فارسی و عربی شعر میگفت و شخصیتی سیاسی داشت. مادرش، فخرعظمی ارغون، زنی بسیار پیشرو، شاعر، معلم زبان فرانسه و از مؤسسان کانون بانوان بود. خانوادهٔ ادبی سیمین، زمینهٔ رشد هنری او را از همان ابتدا فراهم کرد و بههمین خاطر، از سنین بسیار کم به شعر علاقهمند شد، تا جایی که در ۱۴ سالگی موفق به انتشار اولین شعرش شد.<ref>[https://www.andishmandpub.com/mainPage/Article/details/624+%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%88_%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه و آثار سیمین بهبهانی»، وبسایت انتشارات اندیشمند.]</ref> | ||
پدر و مادر سیمین در سال ۱۳۰۳ش ازدواج کردند، اما این ازدواج، پس از مدتکوتاهی در سال ۱۳۰۹ش و در دوران خردسالی سیمین به جدایی انجامید. | پدر و مادر سیمین در سال ۱۳۰۳ش ازدواج کردند، اما این ازدواج، پس از مدتکوتاهی در سال ۱۳۰۹ش و در دوران خردسالی سیمین به جدایی انجامید. پس از جدایی والدین، او تحت سرپرستی مادرش قرار گرفت و نقش مادر در شکلگیری شخصیت مستقل و کنشگر او تأثیری برجستهتر از پدر داشت. مادر سیمین بعد از مدتی با عادل خلعتبری، مدیر روزنامه آینده ایران، ازدواج کرد و سیمین از این پیوند، صاحب خواهر و برادران ناتنی شد. روایت زندگی مادر و تأثیر بیواسطهٔ او بر سیمین، سالها بعد در کتابی با عنوان «با مادرم همراه» به قلم سیمین بهبهانی منتشر شد. این کتاب در ظاهر روایتگر زندگی مادر سیمین است، اما در سطحی عمیقتر به بازکاوی ریشههای هویتی و تکوین جهانبینی خود شاعر میپردازد.<ref>[https://vminds.info/@tajahmadi/108pa1exx78y تاج احمدی، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وبسایت دهکده اندیشهها.]</ref> | ||
== ازدواج و فرزندان == | == ازدواج و فرزندان == | ||
=== ازدواج اول === | === ازدواج اول === | ||
سیمین بهبهانی در 19 سالگی با حسن بهبهانی ازدواج کرد. نام اصلی او سیمین خلیلی بود، اما پس از ازدواج، نام خانوادگی همسرش را برگزید و با نام بهبهانی، به شهرت رسید و حتی پس از طلاق نیز آن را تغییر نداد. ثمرۀ این ازدواج سه فرزند بود؛ دو پسر به نامهای علی و حسین و یک دختر به نام امید. سیمین، نام دخترش را بهخاطر علاقۀ زیادی که به شعر مهدی اخوان ثالث، (م. امید) داشت، امید گذاشت. زندگی مشترک سیمین با حسن بهبهانی، حدود ۲۴ سال طول کشید، اما در نهایت در سال ۱۳۴۹ش به جدایی انجامید. گفته میشود تفاوتهای فکری در این جدایی بیتأثیر نبوده است.<ref>[https://palizbook.ir/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وبسایت پالیزبوک.]</ref> | سیمین بهبهانی در 19 سالگی با حسن بهبهانی ازدواج کرد. نام اصلی او سیمین خلیلی بود، اما پس از ازدواج، نام خانوادگی همسرش را برگزید و با نام بهبهانی، به شهرت رسید و حتی پس از طلاق نیز آن را تغییر نداد. ثمرۀ این ازدواج سه فرزند بود؛ دو پسر به نامهای علی و حسین و یک دختر به نام امید. سیمین، نام دخترش را بهخاطر علاقۀ زیادی که به شعر مهدی اخوان ثالث، (م. امید) داشت، امید گذاشت. زندگی مشترک سیمین با حسن بهبهانی، حدود ۲۴ سال طول کشید، اما در نهایت در سال ۱۳۴۹ش به جدایی انجامید. گفته میشود تفاوتهای فکری در این جدایی بیتأثیر نبوده است<ref group="دیدگاه">این تعبیر در منبع نیست</ref>.<ref>[https://palizbook.ir/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وبسایت پالیزبوک.]</ref> | ||
=== ازدواج دوم === | === ازدواج دوم === | ||
سیمین بهبهانی در همان سال، پس از طلاق، با منوچهر کوشیار ازدواج کرد. منوچهر کوشیار همکلاسی دوران دانشکدۀ حقوق سیمین بود. آنها سالها یکدیگر را میشناختند. این ازدواج ۱۴ سال دوام داشت و دورانی آرام و عاشقانه برای سیمین بود. منوچهر کوشیار در تیرماه ۱۳۶۳ش بر اثر سکتۀ قلبی ناگهانی، درگذشت. مرگ او ضربۀ روحی بسیار سنگینی به سیمین زد و بازتاب این اندوه و تنهایی در اشعار دهۀ ۶۰ و ۷۰ او، مانند مجموعه «خطی ز سرعت و از آتش»، کاملاً مشهود است. او پس از کوشیار دیگر ازدواج نکرد.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | سیمین بهبهانی در همان سال، پس از طلاق، با منوچهر کوشیار ازدواج کرد. منوچهر کوشیار همکلاسی دوران دانشکدۀ حقوق سیمین بود. آنها سالها یکدیگر را میشناختند. این ازدواج ۱۴ سال دوام داشت و دورانی آرام و عاشقانه برای سیمین بود. منوچهر کوشیار در تیرماه ۱۳۶۳ش بر اثر سکتۀ قلبی ناگهانی، درگذشت. مرگ او ضربۀ روحی بسیار سنگینی به سیمین زد و بازتاب این اندوه و تنهایی در اشعار دهۀ ۶۰ و ۷۰ او، مانند مجموعه «خطی ز سرعت و از آتش»، کاملاً مشهود است. او پس از کوشیار دیگر ازدواج نکرد.<ref>[https://www.imna.ir/news/434242/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1 «زندگینامه سیمین بهبهانی از زن تا کولی+عکس و اشعار»، خبرگزاری ایمنا.]</ref><ref group="دیدگاه">بخش زیادی از مطالب این بند در منبع مذکور وجود ندارد.</ref> | ||
== تحصیلات == | == تحصیلات == | ||
سیمین بهبهانی تحصیلات رسمی خود را در تهران گذراند. او پس از پایان دورهٔ دبیرستان، وارد مدرسهٔ مامایی شد و مدت کمی در این رشته تحصیل کرد. با این حال، بهدلیل نوشتن و انتشار مطالب انتقادی و اجتماعی، از ادامهٔ تحصیل در این رشته بازماند. پس از آن، بهبهانی تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران ادامه داد و موفق به دریافت مدرک کارشناسی حقوق شد. هرچند او | سیمین بهبهانی تحصیلات رسمی خود را در تهران گذراند. او پس از پایان دورهٔ دبیرستان، وارد مدرسهٔ مامایی شد و مدت کمی در این رشته تحصیل کرد. با این حال، بهدلیل نوشتن و انتشار مطالب انتقادی و اجتماعی، از ادامهٔ تحصیل در این رشته بازماند. پس از آن، بهبهانی تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران ادامه داد و موفق به دریافت مدرک کارشناسی حقوق شد. هرچند او تح<ref group="دیدگاه">فقط فقر در این منبع آمده است</ref>صیلات حقوقی داشت، اما مسیر اصلی زندگیاش را در ادبیات، شعر و آموزش دنبال کرد و سالها بهعنوان دبیر در آموزش و پرورش، فعالیت داشت.<ref>[https://vminds.info/@tajahmadi/108pa1exx78y تاج احمدی، «بیوگرافی سیمین بهبهانی»، وبسایت دهکده اندیشهها.]</ref><ref group="دیدگاه">مطالب این بند نیز با منبع تطابق ندارد. مدرسه مامایی، نوشته های انتقادی در این منبع ذکر نشده است.</ref> | ||
تحصیلات او، بهویژه آشنایی با حقوق و مسائل اجتماعی، تأثیر مستقیمی بر نگاه عدالتخواهانه و اجتماعی اشعارش گذاشت و در شکلگیری شخصیت فکری و ادبی او نقش مهمی ایفا کرد.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | تحصیلات او، بهویژه آشنایی با حقوق و مسائل اجتماعی، تأثیر مستقیمی بر نگاه عدالتخواهانه و اجتماعی اشعارش گذاشت و در شکلگیری شخصیت فکری و ادبی او نقش مهمی ایفا کرد.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | ||
== افکار و سبک شعری == | == افکار و<ref group="دیدگاه">محتوای زیر فقط سبک شعری اوست نه افکار</ref> سبک شعری == | ||
سیمین بهبهانی بیش از ۶۰۰ شعر در طول زندگی خود سرود. او در اشعار خود به مسائل مهم اجتماعی میپرداخت، از جمله: | سیمین بهبهانی بیش از ۶۰۰ شعر در طول زندگی خود سرود. او در اشعار خود به مسائل مهم اجتماعی میپرداخت، از جمله: | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۸: | ||
* عدالت اجتماعی؛ | * عدالت اجتماعی؛ | ||
* تأثیر جنگ و انقلاب در زندگی مردم؛ | * تأثیر جنگ و انقلاب در زندگی مردم؛ | ||
* آزادی بیان؛<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> | * آزادی بیان؛<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref><ref group="دیدگاه">این مطالب نیاز به چک دارد. در منبع شما آزادی آمده است نه آزادی اجتماعی و...</ref> | ||
* فقر، تنهایی و امید انسانها.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | * فقر، تنهایی و امید انسانها.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۴: | ||
== آثار == | == آثار == | ||
سیمین بهبهانی بیش از ۱۹ کتاب شعر منتشر کرد که برخی از شناختهشدهترین آنها عبارتاند از: | سیمین بهبهانی بیش از ۱۹ کتاب شعر منتشر کرد که برخی از شناختهشدهترین آنها عبارتاند از:<ref group="دیدگاه">کل آثار 19 مورد بوده و شما 18 مورد را ذکر کرده اید. اما نوشته اید برخی از شناخته شده ترین آنها. | ||
تناسب ندارد یا همه را بگویید یا اگر بنا دارید برخی از شناخته شده ترین ها را بگویید واقعا برخی باشند یعنی در حدود 4-5 مورد. | |||
پیشنهاد: میتوانید در جدول هم بیاورید</ref> | |||
# سهتار شکسته (۱۳۳۰ش) - اولین دفتر شعر؛ | # سهتار شکسته (۱۳۳۰ش) - اولین دفتر شعر؛ | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۲: | ||
=== فعالیتهای ادبی === | === فعالیتهای ادبی === | ||
سیمین بهبهانی در سال ۱۳۴۲ش به عضویت انجمن ادبی ایران درآمد و یکی از معدود زنان عضو این انجمن بود. بههمین ترتیب فعالیتهای ادبی او تداوم یافت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ش به شورای شعر و موسیقی راه پیدا کرد؛ شورایی که با حضور چهرههای شاخصی چون [[هوشنگ ابتهاج]]، نادر نادرپور، یدالله رؤیایی، بیژن جلالی، [[فریدون مشیری]] و خود سیمین اداره میشد. وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش نیز مدتی عضو شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و برای رادیو ترانه میسرود. همچنین سیمین در سال ۱۳۵۷ش عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت.<ref>[https://www.aran-papers.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF/14276/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وبسایت آران پیپر.]</ref> | سیمین بهبهانی در سال ۱۳۴۲ش به عضویت انجمن ادبی ایران درآمد و یکی از معدود زنان عضو این انجمن بود. بههمین ترتیب فعالیتهای ادبی او تداوم یافت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ش به شورای شعر و موسیقی راه پیدا کرد؛ شورایی که با حضور چهرههای شاخصی چون [[هوشنگ ابتهاج]]، نادر نادرپور، یدالله رؤیایی، بیژن جلالی، [[فریدون مشیری]] و خود سیمین اداره میشد. وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ش نیز مدتی عضو شورای موسیقی رادیو و تلویزیون ملی ایران بود و برای رادیو ترانه میسرود. همچنین سیمین در سال ۱۳۵۷ش عضویت در کانون نویسندگان ایران را پذیرفت.<ref>[https://www.aran-papers.ir/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF/14276/%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «سیمین بهبهانی»، وبسایت آران پیپر.]</ref> اشعار سیمین با استقبال گستردهای از سوی خوانندگان موسیقی ایرانی روبهرو شد و هنرمندان بزرگی آنها را اجرا کردند. از جملۀ این خوانندگان میتوان به [[محمدرضا شجریان]]، [[همایون شجریان]] و فرامرز اصلانی، اشاره کرد.<ref>[https://ketabrah.com/author/64148-%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C «زندگینامه سیمین بهبهانی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | ||
=== نقش اجتماعی === | === نقش اجتماعی === | ||
سیمین بهبهانی، علاوهبر جایگاه ادبی بهعنوان یکی از شاعران مؤثر معاصر، نقشی اجتماعی و سیاسی ایفا کرد. اشعار و مواضع او بهوضوح بر دفاع از حقوق زنان و آزادیهای مدنی متمرکز بود. وی با آگاهی از ریسکهای احتمالی نظیر سانسور یا مواجهه با محدودیتها، به بیان این مواضع در قالب شعر و سخن ادامه داد. این پایداری، سبب شد تا آثار و شخصیت بهبهانی بهعنوان بخشی از گفتمان اصلاحطلبانه و انتقادی در جامعۀ ادبی و فراتر از آن شناخته شود.<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> او از شرکتکنندگان در جنبشهای اجتماعی بود، از جمله در روز جهانی زن و در سالهای پایانی عمرش در برخی تجمعات مسالمتآمیز با پلیس مواجه شد و حتی چند بار در موقعیتهای محدودکننده قرار گرفت.<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> | سیمین بهبهانی، علاوهبر جایگاه ادبی بهعنوان یکی از شاعران مؤثر معاصر، نقشی اجتماعی و سیاسی ایفا کرد. اشعار و مواضع او بهوضوح بر دفاع از حقوق زنان و آزادیهای مدنی متمرکز بود. وی با آگاهی از ریسکهای احتمالی نظیر سانسور یا مواجهه با محدودیتها، به بیان این مواضع در قالب شعر و سخن ادامه داد. این پایداری، سبب شد تا آثار و شخصیت بهبهانی بهعنوان بخشی از گفتمان اصلاحطلبانه و انتقادی در جامعۀ ادبی و فراتر از آن شناخته شود.<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref> او از شرکتکنندگان در جنبشهای اجتماعی بود، از جمله در روز جهانی زن و در سالهای پایانی عمرش در برخی تجمعات مسالمتآمیز با پلیس مواجه شد و حتی چند بار در موقعیتهای محدودکننده قرار گرفت.<ref>[https://ghalamabi.ir/simin-behbahani-biography/ «سیمین بهبهانی؛ بانوی غزل معاصر ایران و صدای زنانه در شعر فارسی»، وبسایت قلم آبی.]</ref><ref group="دیدگاه">منبع شما صرفا گفته است در زمان خروج از کشور ممنوع الخروج شد این توضیحات در منبع هست؟</ref> | ||
== جوایز و افتخارات == | == جوایز و افتخارات == | ||
