صفحهای تازه حاوی « <big>'''شولامیث فایرستون؛'''</big> فمینیسم رادیکال. شولامیث فایرستون از طرفداران گرایش فمینیسم رادیکال است که، تفاوتهای جنسیتی فیزیولوژیک زن و مرد را پذیرفته، و در کتاب «دیالکتیک جنس» بر این عقیده است که تقسیم میان مرد و زن مبنای زیس...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
<big>'''شولامیث فایرستون؛'''</big> [[فمینیسم رادیکال]]. | <big>'''شولامیث فایرستون؛'''</big> [[فمینیسم رادیکال]]. | ||
شولامیث | شولامیث فایرستون، نظریهپرداز فمینیسم رادیکال و از بنیانگذاران جنبش آزادی زنان در دهه ۱۹۶۰م در کتاب «دیالکتیک سکس» (۱۹۷۰) مفهوم طبقه جنسی را مطرح و تضاد میان زن و مرد را نیروی محرکه تاریخ دانست. وی ریشۀ فرودستی زنان را در نقش تولیدمثلی آنان میدانست و انقلاب زیستشناختی از طریق فناوریهای نوین تولیدمثلی را راهحل رهایی از اسارت زیستشناختی معرفی کرد. به باور او، جداسازی تولیدمثل از رابطۀ جنسی، به فروپاشی خانواده طبیعی و محو نقشهای جنسیتی میانجامد. اندیشمندان مسلمان با نقد این دیدگاه، مادری را نه مانع، که مسیر کمال معنوی و تجلی عشق الهی دانسته و بر نگاه متعالی اسلام به خانواده تأکید کردهاند. | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
شولامیث فایراستون | شولامیث فایراستون در ۷ ژانویه ۱۹۴۵م در اتووای کانادا به دنیا آمد و در موسسۀ هنر شیکاکو تحصیل کرد. فایرستون مدرک کارشناسی ارشد هنرهای زیبایی خود را از همین مدرسه دریافت کرد. فایرستون یکی از بنیانگذاران جنبش آزادی [[زنان]] در دهه ۱۹۶۰م بود. او یکی از اعضای زنان طرفدار اصلاحات نیویورک و نیز عضو گروهی بهنام «وداستایتینگ» بود و برای مجلۀ اصلاح طلب طرفدار آزادی زنان مقاله مینوشت. در ۱۹۷۰م وی کتابی با نام مناظره [[جنسیت]] رابه چاپ رساند که بیانیهای در مورد انقلاب فمینیستی بود و یکی از تاًثرگذارترین آثار در کنار آثار [[بتی فریدان]]، [[کیت میلت]] و جرمینگری محسوب میشد.<ref>[http://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2060 «نظریه های روانشناسی فمینیستی شولامیث فایرستون، وبلاگ جعفر هاشملو]</ref> | ||
== دیدگاههای <big>'''شولامیث فایرستون'''</big> == | |||
=== طبقه جنسی و بازتعریف ماتریالیسم تاریخی === | |||
شولامیث فایرستون با نقد نظریه ماتریالیسم تاریخی مارکس و انگلس، مدعی است که نیروی محرکه تاریخ نه مبارزه طبقاتی اقتصادی، بلکه «دیالکتیک جنسی» و تضاد میان دو طبقه زیستی زن و مرد است. از دیدگاه وی، مارکس و انگلس از مفهوم «طبقه جنسی» غفلت کردهاند. او ماتریالیسم تاریخی را بر اساس تفاوتهای زیستشناختی بازتعریف میکند و زیربنای سرکوب زنان را نه در اقتصاد، بلکه در نقش تولیدمثلی آنان میداند. به باور وی، این نابرابری زیستشناختی است که منجر به تقسیم کار جنسیتی و شکلگیری نظام مردسالاری شده است.<ref>تانگ، نقد و نظر در آمدی برنظریههای فمینیستی، ۱۳۸۷ ص۱۲۲.</ref> | |||
== | === ضرورت انقلاب در تولیدمثل === | ||
فایرستون طبقه جنسی را عمیقترین و بنیادیترین شکل نابرابری میداند که در لایههای ناخودآگاه جامعه طبیعیسازی شده است. از نظر او، زنان تا زمانی که نقش تولیدمثلی را منحصراً بر عهده دارند، در موقعیت فرودست باقی خواهند ماند. بر این اساس، وی راهحل رهایی زنان را نه در اصلاحات اقتصادی یا مشارکت اجتماعی صرف، بلکه در «انقلاب زیستشناختی» و بهکارگیری فناوریهای نوین تولیدمثلی میداند تا زنان را از آنچه «اسارت زیستشناختی» مینامد رهایی بخشد.<ref>تانگ، نقد و نظر در آمدی برنظریههای فمینیستی، ۱۳۸۷ ص۱۲۲.</ref> | |||
=== دگرگونی بنیادین خانواده === | |||
فایرستون باور دارد که فناوریهای تولیدمثلی، امکان جداسازی تولیدمثل از رابطه جنسی را فراهم میآورد و در نتیجه نیازی به خانواده طبیعی و نقشهای سنتی زن و مرد باقی نمیماند. از دیدگاه وی، با از میان رفتن تولیدمثل طبیعی، تمایزات جنسیتی و حتی مفهوم دگرجنسخواهی بهعنوان الزامی برای بقای نوع بشر اعتبار خود را از دست میدهد. او این تحول را زمینهساز محو تمامی نقشهای جنسی و ظهور اشکال نوینی از روابط انسانی میداند که در آن آمیزش جنسی نقشهای از پیش تعریفشده کنونی را نخواهد داشت.<ref>.Firestone. Shulamith,The Dialectic of Sex, 1970, p4</ref> | |||
فایرستون | == انتقاد به دیدگاههای شولامیث فایرستون == | ||
* از منظر اندیشمندان مسلمان، دیدگاه فمینیسم رادیکال در تقابل با مادری، مبتنی بر نگرشی تقلیلیافته به هویت زن و نادیدهانگاشتن ابعاد متعالی وجود اوست. به باور ایشان، مادری نه مانعی در مسیر پیشرفت زنان، بلکه عرصهای برای شکوفایی استعدادهای فطری و نیل به کمال معنوی است. برخلاف ادعای فایرستون که فناوریهای تولیدمثلی را راهگشای رهایی زنان از اسارت زیستشناختی میداند، متفکران مسلمان مادری را موهبتی الهی و تجلیگاه عالیترین مراتب عشق و ایثار میدانند که زن را به مرتبهای از قرب الهی نائل میسازد.<ref>[https://www.aghlodin.ir/article_176586_c5c93b9506d155dff3b83bb6d1c9d9ca.pdf اردشیر لاریجانی و عیسوی، «جایگاه مادری در فمینیسم رادیکال و بررسی آن بر اساس آراء حکمای مسلمان»، 1401ش، ص64-67.]</ref> | |||
* منتقدان مسلمان تأکید میکنند که فمینیستهای رادیکال با پیشفرضگرفتن انحصار نقش تربیتی فرزند بر عهدۀ مادر، دچار سوءبرداشتی بنیادین شدهاند؛ چه آنکه در نظام تربیتی اسلام، پدر نیز مسئولیتهای خطیری در قبال پرورش فرزند بر عهده دارد و خانواده نهادی مبتنی بر همکاری و تقسیم مسئولیت است. از اینرو، به جای انکار اصل مادری، باید در جهت اصلاح نگرشهای نادرست نسبت به آن کوشید.<ref>[https://www.aghlodin.ir/article_176586_c5c93b9506d155dff3b83bb6d1c9d9ca.pdf اردشیر لاریجانی و عیسوی، «جایگاه مادری در فمینیسم رادیکال و بررسی آن بر اساس آراء حکمای مسلمان»، 1401ش، ص64-67.]</ref> | |||
* به اعتقاد آنها، آنچه فایرستون و همفکرانش اسارت زیستشناختی مینامند، در حقیقت تجلی پیوندی فطری و سرشار از برکت میان مادر و فرزند است که به تعبیر مرتضی مطهری، مادر را به انجام مهمترین کار هستی یعنی تربیت انسان نائل میگرداند. به باور منتقدان جامعۀ اسلامی با بهرهگیری از آموزههای وحیانی میتواند ضمن اصلاح رویکردهای اجتماعی، زمینه را برای درک عمیقتر این جایگاه رفیع و احیای منزلت والای مادری فراهم آورد.<ref>[https://www.aghlodin.ir/article_176586_c5c93b9506d155dff3b83bb6d1c9d9ca.pdf اردشیر لاریجانی و عیسوی، «جایگاه مادری در فمینیسم رادیکال و بررسی آن بر اساس آراء حکمای مسلمان»، 1401ش، ص64-67.]</ref> | |||
==آثار== | ==آثار== | ||
شولامیث فایرستون دیدگاههای خود را در اثر معروف «دیالکتیک سکس» (دیالکتیک سکس ۱۹۷۰) طرح کرده و در آن، نخستین گام در تحقق نظم اجتماعی فمینیستی را رهایی زنان از آنچه «شر بیولوژی تولیدمثل» مینامد، معرفی میکند.<ref>[https://vatanemrooz.ir/fa/news/189983/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86 «فمینیسم و آرزوی مادری زنان»، وبسایت وطن امروز.]</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
*اردشیر لاریجانی، مریم و عیسوی، محدثه «جایگاه مادری در فمینیسم رادیکال و بررسی آن بر اساس آراء حکمای مسلمان»، مجلۀ عقل و دین، شمارۀ 24، 1401ش. | |||
*تانگ، رزمری، نقد و نظر در آمدی برنظریههای فمینیستی، منیژه نجم عراقی، تهران، نی، ۱۳۸۷ش. | |||
*«فمینیسم و آرزوی مادری زنان»، وبسایت وطن امروز، تاریخ درج مطلب: 20 اسفند 1396ش. | |||
*محبوبی شریعت پناهی، نسیمالسادات ،«دیالکتیک جنس»، وبلاگ فلسفه و عرفان ،جامعه شناسی،روانشناسی، تاریخ بازدید: 11 بهمن 1401ش. | *محبوبی شریعت پناهی، نسیمالسادات ،«دیالکتیک جنس»، وبلاگ فلسفه و عرفان ،جامعه شناسی،روانشناسی، تاریخ بازدید: 11 بهمن 1401ش. | ||
*«نگاهی به گرایشهای فمینیستی (بخش سوم)»، وبسایت بصیرت، تاریخ درج مطلب: 30 بهمن 1390ش، تاریخ بازدید: 11 بهمن 1401ش. | *«نگاهی به گرایشهای فمینیستی (بخش سوم)»، وبسایت بصیرت، تاریخ درج مطلب: 30 بهمن 1390ش، تاریخ بازدید: 11 بهمن 1401ش. | ||
* «نظریه های روانشناسی فمینیستی شولامیث فایرستون، وبلاگ جعفر هاشملو، تاریخ بازدید: 11 بهمن 1401ش. | * «نظریه های روانشناسی فمینیستی شولامیث فایرستون، وبلاگ جعفر هاشملو، تاریخ بازدید: 11 بهمن 1401ش. | ||
* Firestone. Shulamith. 1970. The Dialectic of Sex. New York: Bantam Books. | |||