بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''بلوچدوزی؛''' دوخت انواع نقوش بلوچدوزی روی پارچه و لباس. | '''بلوچدوزی؛''' دوخت انواع نقوش بلوچدوزی روی پارچه و لباس. | ||
سوزندوزی بلوچی | بلوچدوزی که سوزندوزی بلوچی نیز گفته میشود، هنری اصیل و باستانی است که در ادوار [[ایلخانی]]، [[تیموری]] و [[صفویه|صفوی]] به بلوغ هنری رسید. امروزه گسترهٔ این هنر از مرزهای [[ایران]] فراتر رفته و علاوه بر استانهای [[خراسان جنوبی|خراسان]]، [[استان کرمان|کرمان]] و [[هرمزگان]]، در بخشهایی از کشورهای [[پاکستان]]، [[افغانستان]] و [[هندوستان]] نیز رواج دارد. این هنر با دارا بودن حدود ۷۰ نوع طرح متمایز، بر روی اقلام کاربردی نظیر لباسهای زنانه، کوسن، [[سجاده]] و پرده نقش میبندد. در سالهای اخیر، بلوچدوزی به یک بستر قوی اشتغالزایی تبدیل شده و تولید و فروش محصولات آن، منبع درآمد اصلی برخی از خانوادهها است. | ||
== تعریف بلوچدوزی == | == تعریف بلوچدوزی == | ||
بلوچدوزی صورت برجستهای از هنرهای سنتی است که در استان [[سیستان | بلوچدوزی که با نامهای سوزندوزی بلوچی، سُوچِندوزی یا سیچِندوزی نیز شناخته میشود، مجموعهای از انواع خاص [[سوزندوزی]] است که توسط [[زنان بلوچ]] و با الهام از طبیعت، باورها، آرزوها و تخیلاتشان خلق میشود. این هنر اصیل که ریشه در تاروپود زندگی عشایری دارد، در فهرست میراث معنوی ایران ثبت شده و مهر اصالت سازمان جهانی یونسکو را نیز دریافت کرده است | ||
بلوچدوزی صورت برجستهای از هنرهای سنتی است که در استان [[سیستان و بلوچستان]] رواج دارد.<ref>[https://qjik.atu.ac.ir/article_15876.html میرزایی و مافیتبار،«تحلیل و طبقهبندی موضوعی انواع نقش در سوزندوزی بلوچ بر اساس اسلوب هنرهای سنتی»،1402ش، ص52.]</ref> این هنر کاملاً بهصورت دستی و بدون ماشینآلات انجام میگیرد که همین امر به کاهش [[مصرف انرژی]] و آلودگی کمک میکند. تولیدات [[سوزندوزی]] بهدلیل اینکه بهروش دستی انجام میشود از کیفیت و مقاومت بالایی برخوردار است.<ref>[https://www.diyareayyar.ir/نگاهی-به-هنر-سوزندوزی-بلوچی-و-نقش-آن-د/?print=1 محمودخواه، «نگاهی به هنر سوزندوزی بلوچی و نقش آن در مد پایدار»، پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار.]</ref> | |||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
| خط ۳۱۶: | خط ۳۱۸: | ||
* کشاورز، بخشرسول، بتل گنج و بلوچیزبان گالوار: ۶۲۴۳ ضربالمثل بلوچی، قم، سرزمین سبز، ۱۳۹۳ش. | * کشاورز، بخشرسول، بتل گنج و بلوچیزبان گالوار: ۶۲۴۳ ضربالمثل بلوچی، قم، سرزمین سبز، ۱۳۹۳ش. | ||
* کشاورز، گلناز و دیگران، «نقوش هندسی در سوزندوزی بلوچ»، دو فصلنامهٔ علمی رجشمار، شماره۱، بهار و تابستان ۱۳۹۹ش. | * کشاورز، گلناز و دیگران، «نقوش هندسی در سوزندوزی بلوچ»، دو فصلنامهٔ علمی رجشمار، شماره۱، بهار و تابستان ۱۳۹۹ش. | ||
* کشاورز، گلناز و جوادی، شهره، «انتزاع نمادین در زیباشناسی هنر بلوچستان (نمونهٔ موردی: سوزندوزی بلوچ)»، نشریهٔ علمی وزارت علوم، | * کشاورز، گلناز و جوادی، شهره، «انتزاع نمادین در زیباشناسی هنر بلوچستان (نمونهٔ موردی: سوزندوزی بلوچ)»، نشریهٔ علمی وزارت علوم، شماره ۷۹، ۱۳۹۸ش. | ||
* مبارکی، سیاوش و مبارکی، داریوش، «بررسی و تحلیل رنگ و فرم در نقوش اصیل سوزندوزی پرکار بلوچستان»، نخستین همایش رودوزیهای استان سیستان و بلوچستان، ۱۳۹۵ش. | * مبارکی، سیاوش و مبارکی، داریوش، «بررسی و تحلیل رنگ و فرم در نقوش اصیل سوزندوزی پرکار بلوچستان»، نخستین همایش رودوزیهای استان سیستان و بلوچستان، ۱۳۹۵ش. | ||
* محمودخواه، مریم، «نگاهی به هنر سوزندوزی بلوچی و نقش آن در مد پایدار»، پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۴۰۳ش. | * محمودخواه، مریم، «نگاهی به هنر سوزندوزی بلوچی و نقش آن در مد پایدار»، پایگاه خبری و تحلیلی دیار عیار، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۴۰۳ش. | ||
* محمودزهی، موسی، آیینها، باورها و فرهنگ مردم بلوچستان، تهران، آبنوس، ۱۳۹۲ش. | * محمودزهی، موسی، آیینها، باورها و فرهنگ مردم بلوچستان، تهران، آبنوس، ۱۳۹۲ش. | ||
* یاوری، حسین و دیگران، آشنایی با هنرهای سنتی ایران (۳)، تهران، آذر، ۱۳۹۰ش. | * یاوری، حسین و دیگران، آشنایی با هنرهای سنتی ایران (۳)، تهران، آذر، ۱۳۹۰ش. | ||
